देवताऽतिथिपूजासु गुरुपूजासु नित्यशः। रतो वै पितृपूजासु न प्रेतो जायते नरः
शुक्लांगारकसंयुक्ता चतुर्थी जायते यदा। श्रद्धया श्राद्धकृत्तस्यां न प्रेतो जायते नरः
जितक्रोधविमर्शोयस्तृष्णासंगविवर्जितः। क्षमावान्दानशीलश्च न प्रेतो जायते नरः
गोब्राह्मणांश्च तीर्थानि पर्वतांश्च नदीस्तथा। देवांश्चैव तु यो वन्द्यान्न प्रेतो जायते नरः
प्रेता ऊचुः। श्रुताश्च विविधा धर्माः पृच्छामो दुःखिता मुने। येन वै जायते प्रेतस्तन्नो वद महामते
ब्राह्मण उवाच। शूद्रान्नेन तु भुक्तेन ब्राह्मणेन विशेषतः। म्रियते ह्युदरस्थेन स वै प्रेतो भवेन्नरः
मातरं पितरं भ्रातॄन्भगिनीं सुतमेव च। अदृष्टदोषांस्त्यजति स प्रेतो जायते नरः
अयाज्ययाजनाच्चैव याज्यस्य च विवर्जनात्। रतो वै शूद्रसेवासु स प्रेतो जायते नरः
न्यासापहर्ता मित्रध्रुक्शूद्रपाकरतः सदा। विस्रंभघाती कूटस्थः स प्रेतो जायते नरः1.32.
ब्रह्महा गोघ्नकः स्तेनः सुरापो गुरुतल्पगः। भूमिकन्यापहर्त्ता च स प्रेतो जायते नरः
सामान्यां दक्षिणां लब्ध्वा एक एव निगूहति। नास्तिकीभावनिरतः स वै प्रेतोभिजायते
एवं ब्रुवाणे विप्रेन्द्र आकाशे दुंदुभिस्वनः। पुष्पवृष्टिः पपातोर्व्यां देवैर्मुक्ता सहस्रशः
प्रेतानां तु विमानानि आगतानि समंततः। अस्य विप्रस्य संभाषात्पुण्यसंकीर्तनेन च
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सतां संभाषणं कुरु। यदि ते श्रेयसा कार्यं गंगासुत अतंद्रितः
तिलकं सर्वधर्मस्य पञ्चप्रेतकथामिमाम्। पठेल्लक्षं योऽस्य कुले न प्रेतो जायते नरः
शृणोति वाप्यभीक्ष्णं वा श्रद्धया परयान्वितः। भक्त्या समन्वितो वापि न प्रेतो जायते नरः
भीष्म उवाच। अंतरिक्षे किमर्थं तु पुष्करं परिकीर्त्यते। मुनिभिर्धर्मशीलैश्च लभ्यते तत्कथं त्विह
येन तल्लभ्यते लब्धं लब्धं चैव फलप्रदम्। तन्मे सर्वं समाचक्ष्व कौतुकादेव पृच्छतः
पुलस्त्य उवाच। ऋषिकोटिस्समायाता दक्षिणापथवासिनी। स्नानार्थं पुष्करे राजन्पुष्करं च वियद्गतम्
मत्वाते मुनयः सर्वे प्राणायामपरायणाः। ध्यायमानाः परं ब्रह्म स्थिता द्वादशवत्सरान्
ब्रह्मा महर्षयस्तत्र देवास्सेन्द्रास्समागताः। ऋषयोंतर्हिताः प्रोचुर्नियमांस्ते सुदुष्करान्
आकारणं पुष्करस्य मंत्रेण क्रियतां द्विजाः। आपोहिष्ठेति तिसृभिर्ऋग्भिः सांनिध्यमेष्यति
अघमर्षणजप्येन भवेद्वै फलदायकम्। विप्रैर्वाक्यावसाने तु सर्वैस्तैस्तु तथा कृतम्
कृतेन पुण्यतां प्राप्ता ये निदेशाच्च ते द्विजाः। गर्हिता धर्मशास्त्रेषु ते विप्रा दक्षिणोत्तराः
ये चान्ये पार्वतीयाश्च श्राद्धेनार्हंति केतनम्। एतस्मात्कारणाद्राजन्वियत्येवं समास्थितम्
कार्तिक्यां पुष्करं स्नानात्पूततामभियच्छति। ब्रह्मणा सहितं राजन्सर्वेषां पुण्यदायकम्
तत्रागतास्तु ये वर्णाः सर्वे ते पुण्यभाजनाः। द्विजैस्तुल्या न संदेहो विना मंत्रेण ते नृप
आग्नेयं तु यदा ऋक्षं कार्तिक्यां भवति क्वचित्। महती सा तिथिर्ज्ञेया स्नाने दाने तथोत्तमा
यदा याम्यं तु भवति ऋक्षं तस्यां तिथौ क्वचित्। तिथिः सापि महापुण्या यतिभिः परिकीर्तिता
प्राजापत्यं यदा ऋक्षं तिथौ तस्यां नराधिप। सा महाकार्तिकी प्रोक्ता देवानामपि दुर्लभा