इच्छाशक्तिः प्रभवति प्रभोस्ते देव सर्वदा। निरुत्तरस्तदा विष्णुर्मत्वा तं सत्यवादिनम्
ब्रूहि दानवमुख्य त्वं कं ते कामं करोम्यहम्। मम हस्तगतं तोयं त्वया दत्तं तु दानव
तेन त्वं वरयोग्योसि वराणां भाजनं शुभं। दास्येहं भवतः काममर्थीयेन वृणुष्व ह
विज्ञप्तो हि तदा तेन देवदेवो जनार्दनः। भक्तिं वृणोमि देवेश त्वद्धस्तान्मरणं हि मे
व्रजामि श्वेतद्वीपं ते दुर्लभं तु तपस्विनाम्। आहैवमुक्ते विष्णुस्तं तिष्ठस्वैव युगांतरम्
वाराहरूपी यदाहं प्रवेक्ष्यामि धरातलम्। तदा हनिष्येहं त्वां तु मदग्रे च यदैष्यसि
उक्तोथ दानवस्तेन अपासर्प्पत्तदग्रतः। वामनेन समाक्रांताः सर्वे लोकास्तदा नृप
असुरैस्तैस्तदा त्यक्तं देवानां सत्यभाषणम्। देवो हृत्वा तु त्रैलोक्यं जगामादर्शनं विभुः
पातालनिलयश्चापि सुखमास्ते स बाष्कलि। शक्रोपि पालयामास विपश्चिद्भुवनत्रयम्
अयं त्रैविक्रमो नाम प्रादुर्भावो जगद्गुरोः। गंगासंभवसंयुक्तस्सर्वकल्मषनाशनः
विष्णोः पदानामेषा ते उत्पत्तिः कथिता नृप। यां श्रुत्वा तु नरो लोके सर्वपापैः प्रमुच्यते
दुःस्वप्नं दुर्विचिंत्यं च दुःष्करं दुःष्कृतानि च। क्षिप्रं हि नाशमायांति दृष्टे विष्णुपदत्रये
युगानुक्रमशो दृष्ट्वा पापिनो जंतवस्तथा। सूक्ष्मता दर्शिता भीष्म विष्णुना पददर्शने1.30.
यस्त्वारोहति तस्मिंस्तु मौनवान्मानवो भुवि। कृत्वा त्रिपुष्करी यात्रामश्वमेधफलं व्रजेत्
मुच्यते सर्वपापैश्च मृतो विष्णुपुरं व्रजेत्
भीष्म उवाच। भगवन्महदाश्चर्यं बाष्कलेर्बंधनं हि यत्। कृतं त्रिविक्रमं रूपं यदा संयमितो बलि
एतन्मया श्रुतं पूर्वं कथ्यमानं द्विजोत्तमैः। पाताले वसतेद्यापि वैरोचनसुतो बलि
नागतीर्थं यथाभूतं पिशाचानां तु संभवम्। शिवदूती कथं चात्र केनेयं मंगलीकृता
अंतरिक्षे पुष्करं तु केन नीतं महामुने। एतदाचक्ष्व मे सर्वं यथा बाष्कलिबंधनम्
भूमिप्रक्रमणं पूर्वं कृतं देवेन विष्णुना। द्वितीये कारणं किं च येन देवश्चकार ह
तत्त्वतस्त्वं हि तत्सर्वं यथाभूतं तथा वद। पापक्षयकरं ह्येतच्छ्रोतव्यं भूतिमिच्छता
पुलस्त्य उवाच। प्रश्नभारस्त्वया राजन्कौतुकादेव कीर्तितः। कथयामि हि तत्सर्वं यथाभूतं नृपोत्तम
विष्णोः पदानुषंगेण बंधनं बाष्कलेरिह। श्रुतं तद्भवता सर्वं मया ते परिकीर्तितं
भूयोपि विष्णुना भीष्म प्राप्ते वैवस्वतेंतरे। त्रैलोक्यं बलिनाक्रांतं विष्णुना प्रभविष्णुना
गत्वा त्वेकाकिना यज्ञे तथा संयमितो बलि। भूयोपि देवदेवेन भूमेः प्रक्रमणं कृतम्
प्रादुर्भावो वामनस्य तथाभूतो नराधिप। पुनस्त्रिविक्रमो भूत्वा वामनो भूदवामनः
उत्पत्तिरेषा ते सर्वा कथिता कुरुनंदन। नागानां तु यथा तीर्थं तच्छृणुष्व महाव्रत
अनंतो वासुकिश्चैव तक्षकश्च महाबलः। कर्कोटकश्च नागेंद्रः पद्मश्चान्यः सरीसृपः
महापद्मस्तथा शंखः कुलिकश्चापराजितः। एते कश्यपदायादा एतैरापूरितं जगत्
एतेषां तु प्रसूत्या तु इदमापूरितं जगत्। कुटिलाभीमकर्माणस्तीक्ष्णास्याश्च विषोल्बणाः