प्रतिदास्यामि देवेन्द्र प्रसादः क्रियतां हि मे। एतावदुक्ते वचने तदा बाष्कलिना नृप
पुरोधास्तूशना प्राह दानवेंद्रं तदा वचः। भवान्राजा दानवेंद्र ऐश्वर्येष्टविधे स्थितः
युक्तायुक्तं न जानासि देयं कस्य मया क्वचित्। मंत्रिभिः सुसमालोच्य युक्तायुक्तं परीक्ष्य च 1.30.
प्राप्तं त्रैलोक्यराज्यत्वं जित्वा देवान्सवासवान्। वाक्यस्यास्यावसानेव भवान्प्राप्स्यति बंधनं
य एष वामनो राजन्विष्णुरेव सनातनः। नास्य वै भवता देयं पिता ते घातितः स्वयं
अयं ते पितृहा प्राप्तो मातृहा बंधुघातकः। वंशोच्छेदकरस्तुभ्यं भूतश्चैव भविष्यति
न चैष धर्मं जानाति शक्रादीनां हिते रतः। मायाविना दानवा ये मायया येन निर्जिताः
मायया ब्राह्मणं रूपं वामनं च प्रदर्शितम्। अत्र किं बहुनोक्तेन नास्य देयं तु किंचन
मक्षिकापादमात्रं तु भूमिरस्य प्रतिग्रहः। विनाशमेष्यसि क्षिप्रं सत्यंसत्यं मया श्रुतम्
गुरुणाप्येवमुक्तस्तु भूयो वाक्यमथाब्रवीत्। धर्मार्थिना मया सर्वं प्रतिज्ञातं गुरो त्विदम्
प्रतिज्ञापालनं कार्यं सतां धर्मः सनातनः। यद्येष भगवान्विष्णुर्नास्ति धन्यतरो मया
गृह्य प्रतिग्रहं मत्तो यदि देवान्बुभूषति। भूयोपि धन्यतां नीतो देवेनानेन वै गुरो
यं योगिनो ध्यानयुक्ता ध्यायमाना हि दर्शनम्। न लभंते तथा विप्रास्सोयं दृष्टो मयाद्य वै
दानानि ये प्रयच्छंति सकुशोदकपाणिना। प्रीयतां भगवान्विष्णुः परमात्मा सनातनः
एवमुक्ते तु वचने अपवर्गस्य भागिनः। यदत्र कार्यकरणे विकल्पो मे बभूव ह
उपदिष्टोस्मि भवता बालत्वे चावधारितम्। शत्रावपि गृहायाते मास्त्वदेयं तु किंचन
एतदेव विचिंत्याहं प्राणानपि स्वकान्गुरो। वामनस्य प्रदास्यामि शक्रस्यापि त्रिविष्टपम्
अपीडाकारि यद्दानं तद्दानमिह दीयते। पीडाकारि च यद्दानं तद्दानं समलं स्मृतम्
एतच्छ्रुत्वा गुरुस्तत्र त्रपयाधोमुखः स्थितः। बाष्कलिरुवाच। अर्थिता भवतो देव देया सर्वा धरा मया
त्रपाकरं भवेन्मह्यं यदस्य भूपदत्रयम्। इंद्र उवाच। सत्यमेतद्दानवेन्द्र यदुक्तं भवता हि मे
भूमेः पदत्रयार्थित्वं द्विजेनानेन मे कृतम्। एतावता त्वयं चार्थी मयाप्यस्य कृते भवान्
दनुपुत्रो याचितोसि वरमेतत्प्रदीयताम्। बाष्कलिरुवाच। पदत्रयं वामनाय देवराज प्रतीच्छ मे
तत्र त्वं सुचिरं कालं सुखी सुरपते वस। एवमुक्त्वा बाष्कलिना वामनाय पदत्रयम्
तोयपूर्वं तदा दत्तं प्रीयतां मे हरिः स्वयम्। दत्ते तु दानवेंद्रेण त्यक्त्वा रूपं च वामनम्
हरिराचक्रमे लोकान्देवानां हितकाम्यया। यज्ञपर्वतमासाद्य गत्वा चैव उदङ्मुखः
देवस्य वामचरणे निविष्टो दानवालयः। तत्र क्रमं स प्रथमं ददौ सूर्ये जगत्पतिः
द्वितीयं च ध्रुवे देवस्तृतीयेन च पार्थिव। ब्रह्मांडस्ताडितस्तेन देवेनाद्भुतकर्मणा
अंगुष्ठाग्रेण भिन्नेंडे जलं भूरि विनिःसृतम्। प्लावयित्वा ब्रह्मलोकान्सर्वान्लोकाननुक्रमात्
ध्रुवस्थानं सूर्यलोकं प्लाव्य तं यज्ञपर्वतम्। प्रविष्टा पुष्करं धारा धौत्वा विष्णुपदानि सा
पदानि यानि जातानि वैष्णवानि धरातले। तत्राश्रमे तु यो गत्वा स्नानं वाप्यां समाचरेत्