पदानि कृतवान्ब्रह्मन्विस्तरान्मम कीर्तय। श्रुतेन सर्वपापस्य नाशो वै भविता ध्रुवम्
पुलस्त्य उवाच। सम्यक्पृच्छसि भोस्त्वं यत्संशृणु त्वं समाहितः। यथापूर्वं पदन्यासः कृतो देवेन विष्णुना
यज्ञपर्वतमासाद्य शिलापर्वतरोधसि। पुरा कृतयुगे भीष्म देवकार्यार्थसिद्धये
विष्णुना च कृतं पूर्वं पृथिव्यर्थे परंतप। त्रिदिवं सर्वमानीतं दानवैर्बलवत्तरैः
त्रैलोक्यं वशमानीय जित्वा देवान्सवासवान्। दानवा यज्ञभोक्तारस्तत्रासन्बलवत्तराः
कृता बाष्कलिना सर्वे दानवेन बलीयसा। एवंभूते तदा लोके त्रैलोक्ये सचराचरे
परमार्तिं ययौ शक्रो निराशो जीविते कृतः। स बाष्कलिर्दानवेंद्रोऽवध्योयं मम संयुगे
ब्रह्मणो वरदानेन सर्वेषां तु दिवौकसाम्। तदहं ब्रह्मणो लोके वृतः सर्वैर्दिवौकसैः
व्रजामि शरणं देवं गतिरन्या न विद्यते। एवं विचिंत्य देवेंद्रो वृतः सर्वैर्दिवौकसैः
जगाम त्वरितो भीष्म यत्र देवः पितामहः। ब्रह्मणः स पदं प्राप्य वृतस्तैश्च दिवौकसैः
अब्रवीज्जगतः कार्यं प्राप्तामापदमुत्तमाम्। किं न जानासि वै देव यतो नो भयमागतम्
दैत्यैर्यदाहृतं सर्वं वरदानाच्च ते प्रभो। कथितं वै मया सर्वं बाष्कलेश्च दुरात्मनः
क्रियतां चाविलंबेन पिता त्वं नः पितामहः। तत्त्वं चिंतय देवेश शांत्यर्थं जगतस्त्विह
तेषां च पश्यतां किंचिच्छ्रौतस्मार्तादिकाः क्रियाः। न प्रावर्तन्त हानिस्तु तैरस्माकं दिनेदिने
यथा हि प्राकृतः कश्चित्स्वार्थमुद्दिश्य भाषते। विज्ञाप्यसे तथास्माभिर्निरस्तोपकृतैः सदा
यद्येनोपकृतं यस्य सहस्रगुणितं पुनः। यो न तस्योपकाराय तत्करोति वृथा मतिः
तस्योपकारदग्धस्य निस्त्रपस्यासतः पुनः। नरकेष्वपि संवासस्तस्य दुष्कृतकारिणः
नैतावतैव साधुत्वं कृते यातु प्रतिक्रिया। स्वार्थैकनिष्ठबुद्धीनामेतन्नापि प्रवर्तते
यद्यस्य नाभवत्स्थानं जगतो ह्यत्र दुःखदं। शतधा हृदयं दीर्णं तन्न तृप्तिमुपागतम्
तत्र वा यत्र गंतास्मि निमग्नानुद्धरस्व नः। उपायकथनेनास्य येन तेजः प्रवर्तते
यथाख्यातं मया दृष्टं जगत्तत्स्थमवेक्ष्य ताम्। निःस्वाध्यायवषट्कारं निवृत्तोत्सवमंगलम्
त्यक्ताध्ययनसंयोगं मुक्तवार्ता परिग्रहम्। दंडनीत्या परित्यक्तं श्वासमात्रावशेषितम्
जगदार्तिमपि प्राप्तं पुनः कष्टतरां दशां। एतावता हि कालेन वयं ग्लानिमुपागताः
ब्रह्मोवाच। जानामि बाष्कलिं तं तु वरदानाच्च गर्वितम्। अजेयं भवतां मन्ये विष्णुसाध्यो भविष्यति
निरुध्य संस्थितो ब्रह्मा भावं तत्वमयं तदा। समाधिस्थस्य तस्यैव ध्यानमात्राच्चतुर्भुजः
स्तोकेनैव हि कालेन चिंत्यमानः स्वयंभुवा। आजगाम मुहूर्तेन सर्वेषामेव पश्यताम्
विष्णुरुवाच। भो भो ब्रह्मन्निवर्त्तस्व ध्यानादस्मान्निवारितः। यदर्थमिष्यते ध्यानं सोहं त्वां समुपागतः
ब्रह्मोवाच। महाप्रसाद एषोऽत्र स्वामिनो हि प्रदर्शनम्। कस्यान्यस्य भवेच्चैषा चिन्ता या जगतः प्रभो
ममैव तावदुत्पत्तिर्जगदर्थे विनिर्मिता। जगदेतत्त्वदर्थीयं तत्त्वतो नास्ति विस्मयः
भवता पालनं कार्यं संहरेद्रुद्र एव तु। एवंभूते जगत्यस्मिन्शक्रस्यास्य महात्मनः