आथर्वणाश्चोत्तरतः शांतिकं पौष्टिकं तथा। जपेयुर्मनसा देवमाश्रिता वरुणं प्रभुम्
पूर्वे द्युरभितो रात्रावेवं कृत्वाधिवासनम्। गजाश्वरथवल्मीक संगमाद्व्रजगोकुलात्
मृदमादाय कुंभेषु प्रक्षिपेदोषधीस्तथा। रोचनां च ससिद्धार्थां गंधान्गुग्गुलुमेव च
स्नापनं तस्य कर्त्तव्यं पंचगव्यसमन्वितं। पूर्वं कर्तुर्महामंत्रैरेवं कृत्वा विधानतः
अतिवाह्य क्षपामेवं विधियुक्तेन कर्मणा। ततः प्रभाते विमले संजाते तु शतं गवां
ब्राह्मणेभ्यः प्रदातव्यमष्टषष्ट्यथवा पुनः। पंचाशद्वाथ षट्त्रिंशत्पंचविंशति वा पुनः
ततश्चावसरप्राप्ते शुद्धे लग्ने सुशोभने। वेदशब्दैः सगंधर्वैर्वाद्यैश्च विविधैः पुनः
कनकालंकृतां कृत्वा जले गामवतारयेत्। सामगाय च सा देया ब्राह्मणाय विशांपते
पात्रीमादाय सौवर्णी पंचरत्नसमन्विताम्। ततो निक्षिप्य मकरान्मत्स्यादींश्चैव सर्वशः
धृतां चतुर्भिर्विप्रैश्च वेदवेदांगपारगैः। महानदीजलोपेतां दध्यक्षतविभूषिताम्
उत्तराभिमुखां न्युब्जां जलमध्ये तु कारयेत्। आथर्वणेन सुस्नातां पुनर्मायां तथैव च
आपोहिष्ठेति मंत्रेण क्षिप्त्वागत्य च मंडपं। पूजयित्वा सदस्यान्वै बलिं दद्यात्समंततः
पुनर्दिनानि होतव्यं चत्वारि राजसत्तम। चतुर्थीकर्म कर्त्तव्यं देयं तत्रापि शक्तितः1.27.
कृत्वा तु यज्ञपात्राणि यज्ञोपकरणानि च। ऋत्विग्भ्यस्तु समं दद्यान्मंडपं विभजेत्पुनः
हेमपात्रीं च शय्यां च विप्राय च निवेदयेत्। ततः सहस्रं विप्राणामथवाऽष्टशतं तथा
भोजनीयं यथाशक्ति पंचाशद्वाथ विंशतिः। एवमेष पुराणेषु तटाकविधिरुच्यते
कूपवापीषु सर्वासु तथा पुष्करिणीषु च। एष एव विधिर्दृष्टः प्रतिष्ठासु तथैव च
मंत्रतस्तु विशेषः स्यात्प्रासादोद्यानभूमिषु। अयं त्वशक्तावर्धेन विधिर्दृष्टः स्वयंभुवा
स्वल्पेष्वेकाग्निवत्कार्यो वित्तशाठ्यविवर्जितैः। प्रावृट्काले स्थितं तोयमग्निष्टोमसमं स्मृतम्
शरत्कालस्थितं यत्स्यात्तदुक्तफलदायकम्। वाजपेयातिरात्राभ्यां हेमंते शिशिरे स्थितम्
अश्वमेधसमं प्राहुर्वसंतसमये स्थितम्। ग्रीष्मेपि यत्स्थितं तोयं राजसूयाद्विशिष्यते
एतान्महाराज विशेषधर्मान्करोति चोर्व्यामतिशुद्धबुद्धिः। स याति ब्रह्मालयमेव शुद्धः कल्पाननेकान्दिवि मोदते च
अनेकलोकान्विचरन्स्वरादीन्भुक्त्वा परार्धद्वयमङ्गनाभिः। सहैव विष्णोः परमं पदं यत्प्राप्नोति तद्योगबलेन भूयः
भीष्म उवाच। पादपानां विधिं ब्रह्मन्यथावद्विस्तराद्वद। विधिना येन कर्त्तव्यं पादपारोपणं बुधैः
ये च लोकाः स्मृता येषां तानिदानीं वदस्व मे। पुलस्त्य उवाच। पादपानां विधिं वक्ष्ये तथैवोद्यानभूमिषु
तटाकविधिवत्सर्वं समाप्य जगतीश्वर। ऋत्विङ्मंडपसंभारमाचार्यं चापि तद्विधं
पूजयेद्ब्राह्मणांस्तद्वद्धेमवस्त्रानुलेपनैः। सर्वौषध्युदकैः सिक्तान्दध्यक्षतविभूषितान्
वृक्षान्माल्यैरलंकृत्य वासोभिरभिवेष्टयेत्। सूच्या सौवर्णया कार्यं सर्वेषां कर्णवेधनं
अंजनं चापि दातव्यं तद्वद्धेमशलाकया। फलानि सप्त चाष्टौ वा कालधौतानि कारयेत्
प्रत्येकं सर्ववृक्षाणां वेद्यांतान्यधिवासयेत्। धूपोत्र गुग्गुलुः श्रेष्ठस्ताम्रपात्रेष्वधिष्ठितान्