एवमुक्तस्ततः शांतिमगमत्कामरूपधृत्। स जातस्तत्क्षणाद्राजन्ग्रहत्वमगमत्पुनः
स कदाचिद्भवांस्तस्य पूजार्घादिकमुत्तमं। दृष्टवान्क्रियमाणं च शूद्रेण त्वं व्यवस्थितः
तेन त्वं रूपवान्जातो सुरः शत्रुकुलाशनिः। विविधा च रुचिर्जाता यस्मात्तव विदूरगा
विरोचन इति प्राहुस्तस्मात् त्वां देवदानवाः। शूद्रेण क्रियमाणस्य व्रतस्य तव दर्शनात्
ईदृशी रूपसंपत्तिरिति विस्मितवानहम्। साधुसाध्विति तेनोक्तमहो माहात्म्यमुत्तमं
पश्यतोपि भवेद्रूपमैश्वर्यं किमु कुर्वतः। यस्माच्च भक्त्या धरणीसुतस्य विनिंद्यमानेन गवादिदानम्
आलोकितं तेन सुरारिगर्भे संभूतिरेषा तव दैत्य जाता। अथ तद्वचनं श्रुत्वा भार्गवस्य महात्मनः
प्रह्लादनंदनो वीरः पुनः पप्रच्छ भार्गवम्। विरोचन उवाच। भगवंस्तद्व्रतं सम्यक्श्रोतुमिच्छामि तत्वतः
दीयमानं तु यद्दानं मया दृष्टं भवांतरे। माहात्म्यं च विधिं तस्य यथावद्वक्तुमर्हसि
इति तद्वचनं श्रुत्वा विप्रः प्रोवाच सादरं। चतुर्थ्यंगारकदिने यदा भवति दानव
मृदास्नानं तदा कुर्यात्पद्मरागविभूषितः। अग्निर्मूर्द्धादिवो मंत्रं जपेत्स्नात उदङ्मुखः
शूद्रस्तूष्णीं स्मरन्भौममास्तां भोगविवर्जितः। अथास्तमित आदित्ये गोमयेनानुलेपयेत्
प्रांगणं पुष्पमालाभिरक्षताद्भिः समंततः। तदभ्यर्च्यालिखेत्पद्मं कुंकुमेनाष्टपत्रकम्
कुंकुमस्याप्यभावेन रक्तचंदनमिष्यते। चत्वारः करकाः कार्याः भक्ष्यभोज्यसमन्विताः
तंडुलै रक्तशालेयैः पद्मरागैश्च संयुताः। चतुःकोणेषु तान्कृत्वा फलानि विविधानि च
गंधमाल्यादिकं सर्वं तथैव विनिवेशयेत्। सुवर्णशृंगां कपिलामथार्च्य रौप्यैः खुरैः कांस्यदोहां सवस्त्राम्
धुरंधरं रक्तखुरं च सौम्यं धान्यानि सप्तांबरसंयुतानि। अंगुष्ठमात्रं पुरुषं तथैव सौवर्णमप्यायतबाहुदंडम् 1.24.
चतुर्भुजं हेममयं च ताम्रपात्रे गुडस्योपरि सर्पियुक्तम्। सामस्वरज्ञाय जितेंद्रियाय वाग्रूपशीलान्वयसंयुताय
दातव्यमेतत्सकलं द्विजाय कुटुम्बिने नैव तु दंभयुक्ते। भूमिपुत्र महाभाग स्वेदोद्भव पिनाकिनः
रूपार्थी त्वां प्रपन्नोहं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते। मंत्रेणानेन दत्वार्घ्यं रक्तचंदनवारिणा
ततोर्चयेद्विप्रवरं रक्तमाल्यांबरादिभिः। दद्यात्तेनैव मंत्रेण भौमं गोमिथुनान्वितम्
शय्यां च शक्तिमान्दद्यात्सर्वोपस्करसंयुताम्। यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे
तत्तद्गुणवते देयं दत्तस्याक्षयमिच्छता। ततः प्रदक्षिणं कृत्वा विसृज्य द्विजसत्तमम्
नक्तं क्षीराशनं कुर्यादेवं चांगारकाष्टकम्। चतुरो वाथ वातस्य यत्पुण्यं तद्वदामि ते
रूपसौभाग्यसंपन्नः पुमान्जन्मनि जन्मनि। विष्णौ वाथ शिवे भक्तः सप्तद्वीपाधिपो भवेत्
सप्तकल्पसहस्राणि रुद्रलोके महीयते। तस्मात्वमपि दैत्येंद्र व्रतमेतत्समाचर
इत्येवमुक्तो भुगुनंदनेन चकार सर्वं व्रतमेव दैत्यः। त्वं चापि राजन्कुरु सर्वमेतद्यतोक्षयं वेदविदो वदंति
शृणोति यश्चैनमनन्यचेतास्तस्यापि सर्वं भगवान्विधत्ते
भीष्म उवाच। उपवासेष्वशक्तस्य तदेव फलमिच्छतः। अनभ्यासेन रोगाद्वा किमिष्टं व्रतमुच्यताम्
पुलस्त्य उवाच। उपवासेष्वशक्तानां नक्तं भोजनमिष्यते। यस्मिन्व्रते तदप्यत्र श्रूयतां वै व्रतं महत्