मतिमपि च जनानां यो ददातीन्द्रलोके भीष्म उवाच।। भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्
यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा नृपसत्तम
यत्प्रदातानंतलोकान्प्राप्नोति सुरपूजितान्।। पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च
न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते।। तस्माद्दानं प्रवक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्
प्रथमो धान्यशैलः स्यादिद्वतीयो लवणाचलः।। गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः
पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः।। सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः
राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः।। वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः
अयनो वेपुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये।। शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागेश शिक्षये
विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथवा पुनः।। शुक्लायां पंचदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः
धान्यशैलादयो देयाः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे।। तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनांगणे
मंडपं कारयेद्भक्त्या चतुरश्रमुदङ्मुखम्।। प्रागुदक्प्रवणं पुण्यं प्राङ्मुखं वा विधानतः
गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान्।। तन्मध्ये पर्वतं कुयाद्विष्कंभं पर्वतान्वितम्
धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः।। मध्यमः पंचशतकैः कनिष्ठश्च त्रिभिः शतैः
मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात्।। मूर्द्धन्यवस्थानमथांबरेण कार्यं त्वनेकं च पुनर्द्विजाग्र्यैः
चत्वारि शृंगाणि च राजतानि नितंबभागा अपि राजतास्स्युः।। पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याम्येन गोमेदकपद्मरागैः
पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैडूर्यकपुष्परागैः।। श्रीखंडखंडैरभितः प्रवालैर्लतान्वितो मौक्तिकप्रस्तराढ्यः
ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोप्यत्र हिरण्मयः स्यात्।। तथेक्षुवंशावृतकंदरस्तु घृतोदकप्रस्रवणो दिशासु
शुभ्रांबराण्यंबुधरावलिस्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन।। वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनानि
रौप्यान्महेंद्रप्रमुखांस्तथाऽष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण।। नानावनाली च समंततः स्यान्मनोरमम्माल्यविलेपनं च
वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च।। इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण
तुरीयभागेन चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यम्।। पूर्वेण मंदरमनेकफलैश्चयुक्तं कामेन कांचनमयेन विराजमानम्१०० 1.21.
याम्येन गंधमदनो विनिवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतवांश्च।। हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रेणराजतवनैश्च स संयुतः स्यात्
पश्चात्तिलाचलमनेकसुगंधपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम्।। आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे
संस्थाप्यतं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सवस्त्रम्।। पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनककेतुविराजमानम्
माक्षीकभद्रसरसा च वनेन तद्वद्रौप्येण भासुरवितानयुतं विधाय।। होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दांतैरनिंद्यचरिताकृतिभिर्द्विजेंद्रैः
पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुंडं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च।। रात्रौ च जागरमनुद्धतगीतरूपैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्
त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु।। क्षेमं विधत्स्व कुरु शांतिमनुत्तमां च संपूजितः परमभक्तिमता मया हि
त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः।। मूर्तामूर्तमयं बीजमतः पाहि सनातन
यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मंदिरम्।। रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे
यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिरस्तव।। तस्मान्मामुद्धरामुष्माद्दुःखसंसारसागरात्