किं तेऽभिधानं कल्याणि ब्रूहि मेऽज्ञस्य सुव्रते। नंदोवाच। मम नंदेति संज्ञा तु कृता नंदेन स्वामिना
सांप्रतं भक्षयामीति ह्यतिष्ठः केन हेतुना। नंदेति श्रुत्वा तन्नाम मुक्तशापः प्रभंजनः४५० 1.18.
पुनर्नृपत्वमापन्नो बलरूपसमन्वितः। एतस्मिन्नंतरे धर्मस्तां ज्ञात्वा सत्यवादिनीम्
द्रष्टुं समागतस्तत्र प्राब्रवीच्च पयस्विनीम्। तव सत्यव्रताद्धृष्टो धर्मोहमिह चागतः
नंदे वृणीष्व भद्रं ते वरं वरतमं हि यत्। एवमुक्ता हि सा देवी नंदा तं प्रार्थयद्वरम्
तवानुभावात्ससुता गच्छामि पदमुत्तमम्। भवेदिदं शुभं तीर्थं मुनीनां धर्मदायकम्
मन्नाम्ना च सरिदियं नंदा नाम सरस्वती। वरप्रदानाद्देवेश तदेतत्प्रार्थितं मया
पुलस्त्य उवाच। सा तत्क्षणाद्गता देवी स्थानं सत्यवतां शुभम्। प्रभंजनोपि तद्राज्यं संप्राप्तः प्रागुपार्जितम्
नंदा येन गता स्वर्गं नंदां प्राप्य सरस्वतीम्। तेनाख्यया बुधैस्तस्याः प्रोक्ता नंदा सरस्वती
सरस्वती पुनस्तस्माद्वनात्खर्जूरसंज्ञितात्। दक्षिणेन पुनर्याता प्लावयंती धरातलम्
आगच्छन्नपि यस्तस्या नाम गृह्णाति मानवः। जीवन्सुखं स आप्नोति मृतो भवति खेचरः
तत्र ये शुभकर्माणस्त्यजंति स्वां तनुं नराः। ते विद्याधरराजानो भवंति सुखिनो जनाः
नराणां स्वर्गनिःश्रेणी स्नानात्पानात्सरस्वती। तत्र स्नानं प्रकुर्वन्ति येष्टम्यां सुसमाहिताः
ते मृताः स्वर्गमासाद्य मोदंते सुमनोरमाः। सरस्वती सदा स्त्रीणां तत्र सौभाग्यदायिका
उपोषिता तृतीयायामपि सौभाग्यभाजना। तत्र तद्दर्शनेनापि मुच्यते पापसंचयात्
स्पृशंति ये नराः केचित्तेपि ज्ञेया मुनीश्वराः। रजतस्य प्रदानेन रूपवान्जायते नरः
पुण्या पुण्यजलोपेता नदीयं ब्रह्मणः सुता। नंदा नामेति विपुला प्रवृत्ता दक्षिणामुखी
गत्वा ततो नातिदूरं पुनर्याता पराङ्मुखी। ततः प्रभृति सा देवी प्रसभं प्रकटा स्थिता
तस्यास्तटेषु पुण्येषु तीर्थान्यायतनानि च। संसेवितानि मुनिभिः सिद्धैश्चापि समंततः
तेषु सर्वेषु भवति धर्महेतुस्सरस्वती। स्नानात्पानात्प्रदानाद्वा हिरण्यस्य महानदी
हाटकक्षितिगौरीणां नंदातीर्थे महोदयं। दानं दत्तं नरैः स्नातैर्जनयत्यक्षयं फलं
धान्यप्रदानं प्रवदंति शस्तं वसुप्रदानं च तथा मुनींद्राः । यैस्तेषु तीर्थेषु नरैः प्रदत्तं तद्धर्महेतुः प्रवरं प्रदिष्टम्
प्रायोपवेशं प्रयतः प्रयत्नाद्यस्तत्र कुर्यात्प्रमदा पुमान्वा। तीर्थेषु सायुज्यमवाप्य सोऽयं भुङ्क्ते फलं ब्रह्मगृहे यथेष्टं
तस्योपकंठे तु मृतास्तु ये वै कर्मक्षयात्स्थावरजंगमाश्च। तैश्चापि सर्वैः सहसा प्रसह्य लभ्येत यज्ञस्य फलं दुरापम्
ततस्तु सा धर्मफलप्रदा भवेज्जन्मादि दुःखार्दित चेतसां नृणाम्। सर्वात्मना पुण्यफला सरस्वती सेव्या प्रयत्नात्पुरुषैर्महानदी
भीष्म उवाच। पुष्करस्य च नंदायाः श्रुतं माहात्म्यमुत्तमं। ऋषिकोटिर्यदायाता पुष्करे मुखदर्शनात्
सर्वैः सुरूपता लब्धा सर्वमेतन्मया श्रुतं। यज्ञोपवीतैर्भक्तानि यानि तानि वदस्व मे
कथं तीर्थविभागस्तु कृतस्तैस्सु महात्मभिः। आश्रमे यानि तीर्थानि कृतान्यपि महर्षिभिः
पदन्यासः कृतः पूर्वं विष्णुना यज्ञपर्वते। नागैस्तत्र पंचतीर्थं कृतं तैस्तु महाविषैः
पिंडप्रदानवापी च केन पूर्वं विनिर्मिता। उदङ्मुखी भूमिगता कथं गंगासरस्वती