अरुंधती वसिष्ठस्य सप्तर्षीणां च याः स्त्रियः। अनसूयात्रिपत्नी च तथान्याः प्रमदा इह
वध्वो दुहितरश्चैव सख्यो भगिनिकास्तथा। नाद्यागतास्तु ताः सर्वा अहं तावत्स्थिता चिरं
नाहमेकाकिनी यास्ये यावन्नायांति ता स्त्रियः। ब्रूहि गत्वा विरंचिं तु तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम्
सर्वाभिः सहिता चाहमागच्छामि त्वरान्विता। सर्वैः परिवृतः शोभां देवैः सह महामते
भवान्प्राप्नोति परमां तथाहं तु न संशयः। वदमानां तथाध्वर्युस्त्यक्त्वा ब्रह्माणमागतः
सावित्री व्याकुला देव प्रसक्ता गृहकर्माणि। सख्यो नाभ्यागता यावत्तावन्नागमनं मम
एवमुक्तोस्मि वै देव कालश्चाप्यतिवर्त्तते। यत्तेद्य रुचितं तावत्तत्कुरुष्व पितामह
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा किंचित्कोपसमन्वितः। पत्नीं चान्यां मदर्थे वै शीघ्रं शक्र इहानय
यथा प्रवर्तते यज्ञः कालहीनो न जायते। तथा शीघ्रं विधित्स्व त्वं नारीं कांचिदुपानय
यावद्यज्ञसमाप्तिर्मे वर्णे त्वां मा कृथा मनः। भूयोपि तां प्रमोक्ष्यामि समाप्तौ तु क्रतोरिह
एवमुक्तस्तदा शक्रो गत्वा सर्वं धरातलं। स्त्रियो दृष्टाश्च यास्तेन सर्वाः परपरिग्रहाः
आभीरकन्या रूपाढ्या सुनासा चारुलोचना। न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च पन्नगी
न चास्ति तादृशी कन्या यादृशी सा वरांगना। ददर्श तां सुचार्वंगीं श्रियं देवीमिवापराम्
संक्षिपन्तीं मनोवृत्ति विभवं रूपसंपदा। यद्यत्तु वस्तुसौंदर्याद्विशिष्टं लभ्यते क्वचित्
तत्तच्छरीरसंलग्नं तन्वंग्या ददृशे वरम्। तां दृष्ट्वा चिंतयामास यद्येषा कन्यका भवेत्
तन्मत्तः कृतपुण्योन्यो न देवो भुवि विद्यते। योषिद्रत्नमिदं सेयं सद्भाग्यायां पितामहः
सरागो यदि वा स्यात्तु सफलस्त्वेष मे श्रमः। नीलाभ्र कनकांभोज विद्रुमाभां ददर्श तां
त्विषं संबिभ्रतीमंगैः केशगंडे क्षणाधरैः। मन्मथाशोकवृक्षस्य प्रोद्भिन्नां कलिकामिव
प्रदग्धहृच्छयेनैव नेत्रवह्निशिखोत्करैः। धात्रा कथं हि सा सृष्टा प्रतिरूपमपश्यता
कल्पिता चेत्स्वयं बुध्या नैपुण्यस्य गतिः परा। उत्तुंगाग्राविमौ सृष्टौ यन्मे संपश्यतः सुखं
पयोधरौ नातिचित्रं कस्य संजायते हृदि। रागोपहतदेहोयमधरो यद्यपि स्फुटम्
तथापि सेवमानस्य निर्वाणं संप्रयच्छति। वहद्भिरपि कौटिल्यमलकैः सुखमर्प्यते
दोषोपि गुणवद्भाति भूरिसौंदर्यमाश्रितः। नेत्रयोर्भूषितावंता वाकर्णाभ्याशमागतौ
कारणाद्भावचैतन्यं प्रवदंति हि तद्विदः। कर्णयोर्भूषणे नेत्रे नेत्रयोः श्रवणाविमौ
कुंडलांजनयोरत्र नावकाशोस्ति कश्चन। न तद्युक्तं कटाक्षाणां यद्द्विधाकरणं हृदि
तवसंबंधिनोयेऽत्र कथं ते दुःखभागिनः। सर्वसुंदरतामेति विकारः प्राकृतैर्गुणैः
वृद्धे क्षणशतानां तु दृष्टमेषा मया धनम्। धात्रा कौशल्यसीमेयं रूपोत्पत्तौ सुदर्शिता
करोत्येषा मनो नॄणां सस्नेहं कृतिविभ्रमैः। एवं विमृशतस्तस्य तद्रूपापहृतत्विषः
निरंतरोद्गतैश्छन्नमभवत्पुलकैर्वपुः। तां वीक्ष्य नवहेमाभां पद्मपत्रायतेक्षणाम्
देवानामथ यक्षाणां गंधर्वोरगरक्षसाम्। नाना दृष्टा मया नार्यो नेदृशी रूपसंपदा१५० 1.16.