अरोषमोहः समलोष्टकांचनः प्रहीणशोको गतसंधिविग्रहः। अपेतनिंदास्तुतिरप्रियाप्रियश्चरन्नुदासीनवदेव भिक्षुः
भीष्म उवाच। यदेतत्कथितं ब्रह्मंस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्। कमलस्याभिपातेन तीर्थं जातं धरातले
तत्रस्थेन भगवता विष्णुना शंकरेण च। यत्कृतं मुनिशार्दूल तत्सर्वं परिकीर्त्तय
कथं यज्ञो हि देवेन विभुना तत्र कारितः। के सदस्या ऋत्विजश्च ब्राह्मणाः के समागताः
के भागास्तस्य यज्ञस्य किं द्रव्यं का चदक्षिणा। का वेदी किं प्रमाणं च कृतं तत्र विरंचिना
यो याज्यः सर्वदेवानां वेदैः सर्वत्र पठ्यते। कं च काममभिध्यायन्वेधा यज्ञं चकार ह
यथासौ देवदेवेशो ह्यजरश्चामरश्च ह। तथा चैवाक्षयः स्वर्गस्तस्य देवस्य दृश्यते
अन्येषां चैव देवानां दत्तः स्वर्गो महात्मना। अग्निहोत्रार्थमुत्पन्ना वेदा ओषधयस्तथा
ये चान्ये पशवो भूमौ सर्वे ते यज्ञकारणात्। सृष्टा भगवतानेन इत्येषा वैदिकी श्रुतिः
तदत्र कौतुकं मह्यं श्रुत्वेदं तव भाषितम्। यं काममधिकृत्यैकं यत्फलं यां च भावनां
कृतश्चानेन वै यज्ञः सर्वं शंसितुमर्हसि। शतरूपा च या नारी सावित्री सा त्विहोच्यते
भार्या सा ब्रह्मणः प्रोक्ताः ऋषीणां जननी च सा। पुलस्त्याद्यान्मुनीन्सप्त दक्षाद्यांस्तु प्रजापतीन्
स्वायंभुवादींश्च मनून्सावित्री समजीजनत्। धर्मपत्नीं तु तां ब्रह्मा पुत्रिणीं ब्रह्मणः प्रियः
पतिव्रतां महाभागां सुव्रतां चारुहासिनीं। कथं सतीं परित्यज्य भार्यामन्यामविंदत
किं नाम्नी किं समाचारा कस्य सा तनया विभोः। क्व सा दृष्टा हि देवेन केन चास्य प्रदर्शिता
किं रूपा सा तु देवेशी दृष्टा चित्तविमोहिनी। यां तु दृष्ट्वा स देवेशः कामस्य वशमेयिवान्
वर्णतो रूपतश्चैव सावित्र्यास्त्वधिका मुने। या मोहितवती देवं सर्वलोकेश्वरं विभुम्
यथा गृहीतवान्देवो नारीं तां लोकसुंदरीं। यथा प्रवृत्तो यज्ञोसौ तथा सर्वं प्रकीर्तय
तां दृष्ट्वा ब्रह्मणः पार्श्वे सावित्री किं चकार ह। सावित्र्यां तु तदा ब्रह्मा कां तु वृत्तिमवर्त्तत
सन्निधौ कानि वाक्यानि सावित्री ब्रह्मणा तदा। उक्ताप्युक्तवती भूयः सर्वं शंसितुमर्हसि
किं कृतं तत्र युष्माभिः कोपो वाथ क्षमापि वा। यत्कृतं तत्र यद्दृष्टं यत्तवोक्तं मया त्विह
विस्तरेणेह सर्वाणि कर्माणि परमेष्ठिनः। श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण विधेर्यज्ञविधिं परं
कर्मणामानुपूर्व्यं च प्रारंभो होत्रमेव च। होतुर्भक्षो यथाऽचापि प्रथमा कस्य कारिता
कथं च भगवान्विष्णुः साहाय्यं केन कीदृशं। अमरैर्वा कृतं यच्च तद्भवान्वक्तुमर्हति
देवलोकं परित्यज्य कथं मर्त्यमुपागतः। गार्हपत्यं च विधिना अन्वाहार्यं च दक्षिणम्
अग्निमाहवनीयं च वेदीं चैव तथा स्रुवम्। प्रोक्षणीयं स्रुचं चैव आवभृथ्यं तथैव च
अग्नींस्त्रींश्च यथा चक्रे हव्यभागवहान्हि वै। हव्यादांश्च सुरांश्चक्रे कव्यादांश्च पितॄनपि
भागार्थं यज्ञविधिना ये यज्ञा यज्ञकर्मणि। यूपान्समित्कुशं सोमं पवित्रं परिधीनपि
यज्ञियानि च द्रव्याणि यथा ब्रह्मा चकार ह। विबभ्राज पुरा यश्च पारमेष्ठ्येन कर्मणा
क्षणा निमेषाः काष्ठाश्च कलास्त्रैकाल्यमेव च। मुहूर्तास्तिथयो मासा दिनं संवत्सरस्तथा