ततस्ते दानवा भीष्मा ऊचुः सर्वे गुरुं वचः। दीक्षस्व नो महाभाग भ्रूणकानग्रतः स्थितान्
तथा कृत्वा स तानाह समयेन पुरोहितः। प्रणामो नान्यदेवेषु कर्तव्यो वः कदाचन
एकस्थाने यदा भक्तं भोक्तव्यं करसंपुटे। तत्रस्थाने स्थितं तोयं केशकीटविवर्जितम्
तुल्यं प्रियाप्रियं कार्यं नान्यदृष्टिहतं क्वचित्। भोक्तव्यमेतेन विभो आचारेण तथा कुरु४०० 1.13.
भवध्वं सहिता यूयं ते तथा मोक्षभागिनः। एवमुक्त्वा स नियमान्कृत्वा तान्दनुपुंगवान्
जगाम धिषणो राजन्देवलोकं दिवौकसाम्। आचचक्षे स तत्सर्वं दानवानां च कारितम्
ततस्ते त्वसुरा जग्मुर्नर्मदामभितो वसन्। दृष्ट्वा तान्दानवांस्तत्र प्रह्लादेन विना कृतान्
देवराजस्ततो हृष्टो नमुचिं प्राह वै वचः। हिरण्याक्षं यज्ञहनं धर्मघ्नं वेदनिंदकम्
राक्षसं क्रूरकर्माणं प्रघसं विघसं तथा। मुचिं चैव तथा बाणं विरोचनमथापि वा
महिषाक्षं बाष्कलं च प्रचंडं चंडकं तथा। रोचमानं तथात्युग्रं सुषेणं दानवोत्तमम्
एतान्दृष्ट्वा तथा चान्यान्दानवेंद्रानथाब्रवीत्। इन्द्र उवाच। दानवेंद्राः पुरा जाताः कृतं राज्यं त्रिविष्टपे
इदानीं कथमेवेदं व्रतं वेदविलोपकम्। भवद्भिः कर्तुमारब्धं नग्नमुंडिकमंडलु
मयूरध्वजधारित्वं कथं चैवेह तिष्ठथ। दानवा ऊचुः। त्यक्तः सर्वासुरभाव ऋषिधर्मे वयं स्थिताः
धर्मवृद्धिकरं कर्म चरामः सर्वजंतुषु। त्रैलोक्यराज्यमखिलं भुंक्ष्व शक्र व्रजस्व च
तथेति चोक्त्वा मघवा पुनर्यातस्त्रिविष्टपम्। एवं ते मोहिताः सर्वे भीष्म देवपुरोधसा
नर्मदा सरितं प्राप्य स्थिता दानवसत्तमाः। ज्ञात्वा शुक्रेण ते सर्वे वृत्तांतमनुबोधिताः
तदा त्रैलोक्यहरणे चक्रुः क्रूरां पुनर्मतिम्
भीष्म उवाच। कथं त्रिपुरुषाज्जातो ह्यर्जुनः परवीरहा। कथं कर्णस्तु कानीनः सूतजः परिकीर्त्यते
वरं तयोः कथं भूतं निसर्गादेव तद्वद। बृहत्कौतूहलं मह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति
पुलस्त्य उवाच। छिन्ने वक्त्रे पुरा ब्रह्मा क्रोधेन महता वृतः। ललाटे स्वेदमुत्पन्नं गृहीत्वा ताडयद्भुवि
स्वेदतः कुंडली जज्ञे सधनुष्को महेषुधिः। सहस्रकवची वीरः किंकरोमीत्युवाच ह
तमुवाच विरिंचस्तु दर्शयन्रुद्रमोजसा। हन्यतामेष दुर्बुद्धिर्जायते न यथा पुनः
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धनुरुद्यम्य पृष्ठतः। संप्रतस्थे महेशस्य बाणहस्तोतिरौद्रदृक्
दृष्ट्वा पुरुषमत्युग्रं भीतस्तस्य त्रिलोचनः। अपक्रांतस्ततो वेगाद्विष्णोराश्रममभ्यगात्
त्राहित्राहीति मां विष्णो नरादस्माच्च शत्रुहन्। ब्रह्मणा निर्मितः पापो म्लेच्छरूपो भयंकरः
यथा हन्यान्न मां क्रुद्धस्तथा कुरु जगत्पते। हुंकारध्वनिना विष्णुर्मोहयित्वा तु तं नरम्
अदृश्यः सर्वभूतानां योगात्मा विश्वदृक्प्रभुः। तत्र प्राप्तं विरूपाक्षं सांत्वयामास केशवः
ततस्स प्रणतो भूमौ दृष्टो देवेन विष्णुना। विष्णुरुवाच। पौत्रो हि मे भवान्रुद्र कं ते कामं करोम्यहम्
दृष्ट्वा नारायणं देवं भिक्षां देहीत्युवाच ह। कपालं दर्शयित्वाग्रे प्रज्वलंस्तेजसोत्कटम्
कपालपाणिं संप्रेक्ष्य रुद्रं विष्णुरचिन्तयत्। कोन्यो योग्यो भवेद्भिक्षुर्भिक्षादानस्य सांप्रतम्