ब्रह्मा स्वयं च जगतो विसृष्टौ संप्रवर्त्तते। सृष्टिं च पात्यनुयुगं यावत्कल्पविकल्पना
स संज्ञां याति भगवानेक एव जनार्दनः। सत्वभुग्गुणवान्देवो ह्यप्रमेय पराक्रमः
तमोद्रेकं च कल्पांते रूपं रौद्रं करोति च। राजेंद्राखिलभूतानि भक्षयत्यतिभीषणः
भक्षयित्वा च भूतानि जगत्येकार्णवीकृते। नागपर्यंकशयने शेते सर्वस्वरूपधृक्
प्रबुद्धश्च पुनः सृष्टिं प्रकरोति च रूपधृक्। सृष्टिस्थित्यंतकरणाद्ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः
स्रष्टा सृजति चात्मानं विष्णुः पाल्यं च पाति च। उपसंह्रियते चापि संहर्त्ता च स्वयं प्रभुः
पृथिव्यापस्तथा तेजो वायुराकाशमेव च। स एव सर्वभूतेशो विश्वरूपो यतोव्ययः
सर्गादिकं ततोस्यैव भूतस्थमुपकारकम्। स एव सृज्यः स च सर्गकर्त्ता स एव पाल्यं प्रतिपाल्यते यतः। ब्रह्माद्यवस्थाभिरशेषमूर्त्तिर्ब्रह्मा वरिष्ठो वरदो वरेण्यः
भीष्म उवाच। निर्गुणस्याप्रमेयस्य शुद्धस्याथ महात्मनः। कथं सर्गादिकर्त्तृत्वं ब्रह्मणो ह्युपपद्यते
पुलस्त्य उवाच। शक्तयः सर्वभावानामचिंत्या ज्ञानगोचराः। यत्ततो ब्रह्मणस्तास्तुसर्गाद्या भावशक्तयः
उत्पन्नः प्रोच्यते विद्वान्नित्य एवोपचारतः। निजेन तस्य मानेन आयुर्वर्षशतं स्मृतम्
तत्पराख्यं परार्द्धं च तदर्द्धं परिकीर्त्तितम्। काष्ठा पंचदशाख्या ता निमेषा नृपसत्तम
काष्ठा स्त्रिंशत्कला त्रिंशत्कला मौहूर्त्तिको विधिः। तावत्संख्यैरहोरात्रं मुहूर्त्तैर्मानुषं स्मृतम्
अहोरात्राणि तावंति मासः पक्षद्वयात्मकः। तैष्षड्भिरयनं वर्षमयने दक्षिणोत्तरे
अयनं दक्षिणं रात्रिर्देवानामुत्तरं दिनम्। दिव्यैर्वर्षसहस्रैस्तु कृतत्रेतादिसंज्ञितम्
चतुर्युगं द्वादशभिस्तद्विभागं निबोध मे। चत्वारि त्रीणिद्वे चैकं कृतादिषु यथाक्रमम्
दिव्याब्दानां सहस्राणि युगेष्वाहुः पुराविदः। तत्प्रमाणैः शतैः संध्या पूर्वा तत्राभिधीयते
संध्यांशकश्च तत्तुल्यो युगस्यानंतरो हि यः। संध्यासंध्यांशयोरंतः कालो यो नृपसत्तम
युगाख्यः स तु विज्ञेयः कृतत्रेतादिसंज्ञितः। कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चैव चतुर्युगम्
प्रोच्यते तत्सहस्रं तु ब्रह्मणो दिवसं नृप। ब्रह्मणो दिवसे राजन्मनवश्च चतुर्दश
भवंति परिमाणं च तेषां कालकृतं शृणु। सप्तर्षयः सुराः शक्रो मनुस्तत्सूनवो नृप
एककाले हि सृज्यंते संह्रियंते च पूर्ववत्। चतर्युगानां संख्याता साधिका ह्येकसप्ततिः
मन्वंतरं मनोः कालः सुरादीनां च पार्थिव। अष्टौ शतसहस्राणि दिव्यया संख्यया स्मृतः
द्विपंचाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि च। त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णाः संख्याताः संख्यया नृप
सप्तषष्टिस्तथान्यानि नियुतानि महामते। विंशतिश्च सहस्राणि कालोयमधिकं विना
मन्वंतरस्य संख्येयं मानुषैरिह वत्सरैः। चतुर्द्दशगुणो ह्येष कालो ब्राह्ममहः स्मृतम्
ब्राह्मो नैमित्तिको नाम तस्यांते प्रतिसंचरः। तदाहि दह्यते सर्वं त्रैलोक्यं भूर्भुवादिकम्
जनं प्रयांति तापार्त्ता महर्लोकनिवासिनः। एकार्णवे तु त्रैलोक्ये ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः
भोगिशय्यागतः शेते त्रैलोक्यग्रासबृंहितः। जनस्थैर्योगिभिर्द्देवश्चिंत्यमानो जगद्विभुः
तत्प्रमाणां हि तां रात्रिं तदंते सृजते पुनः। एवं तु ब्रह्मणो वर्षमेवं वर्षशतं च तत्