अधीत्य चैकमध्यायं स्वयं प्रोक्तं स्वयंभुवा। आपदः प्राप्य मुच्येत यथेष्टां प्राप्नुयाद्गतिम्
पुरा परंपरां वक्ति पुराणं तेन वै स्मृतम्। निरुक्तिमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते
ऋषयोह्यब्रुवन्सूतं कथं भीष्मेण सङ्गतः। ब्रह्मणो मानसः पुत्रः पुलस्त्यो भगवानृषिः
दुर्लभं दर्शनं यस्य नरैः पापसमन्वितैः। अत्याश्चर्यमिदं सूत क्षत्रियेण कथं मुनिः
आराधितो बृहद्भूतस्तन्नो वद महामते। कीदृशं वा तपस्तेन को वान्यो नियमः कृतः
येन तुष्टो मुनिर्ब्राह्मस्तथा तेन प्रभाषितः। पर्वं वाप्यथ पर्वार्धं समग्रं वा प्रभाषितम्
यस्मिन्स्थाने यथादृष्टः पुलस्त्यो भगवानृषिः। तन्नो वद महाभाग कल्याः स्म श्रवणे वयम्
सूत उवाच। यत्र गंगा महाभागा साधूनां हितकारिणी। विभिद्य पर्वतं वेगान्निःसृता लोकपावनी
गंगाद्वारे महातीर्थे भीष्मः पितृपरायणः। शुश्रूषुः सुचिरं कालं महतां नियमे स्थितः
यावद्वर्षशतं साग्रं परमेण समाधिना। ध्यायमानः परं ब्रह्म त्रिकालं स्नानमाचरत्
पितॄन्देवांस्तर्पयतः स्वाध्यायेन महात्मनः। आत्मानं कर्षतश्चास्य तुष्टो देवः पितामहः
उवाच तनयं ब्रह्मा पुलस्त्यमृषिसत्तमम्। स त्वं देवव्रतं भीष्मं वीरं कुरुकुलोद्भवम्
तपसः संनिवर्त्तस्व कारणं चास्य कीर्त्तय। पितॄन्भक्त्या महाभागो ध्यायमानस्समास्थितः
यो ह्यस्य मनसः कामस्तं संपादयमाचिरम्। पितामहवचः श्रुत्वा पुलस्त्यो मुनिसत्तमः
गंगाद्वारमथागत्य भीष्मं वचनमब्रवीत्। वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते
तुष्टस्ते तपसा वीर साक्षाद्देवः पितामहः। ब्रह्मणा प्रेषितस्तेहं वरान्दास्यामि कांक्षितान्
भीष्मोपि तद्वचः श्रुत्वा मनःश्रोत्रसुखावहम्। उन्मील्य नयने दृष्ट्वा पुलस्त्यं पुरतः स्थितम्
अष्टांगप्रणिपातेन नत्वा तं मुनिसत्तमम्। उवाच प्रणतो भूत्वा सर्वांगालिंगितावनिः
अद्य मे सफलं जन्म दिनं चेदं सुशोभनम्। भवतश्चरणौ दृष्टौ जगद्वंद्यौ मया त्विह
तपसश्च फलं प्राप्तं यद्दृष्टोभगवान्मया। वरप्रदो विशेषेण संप्राप्तश्च नदीतटे
इयं ब्रसी मया क्लप्ता आस्यतां सुखदा कृता। अर्घ्यपात्रे तु पालाशे दूर्वाक्षतसुमैः कुशैः
सर्षपैश्च दधिक्षौद्रैर्यवैश्च पयसा सह। अष्टांगो ह्येष निर्द्दिष्टो ह्यर्घो हि मुनिभिः पुरा
श्रुत्वैतद्वचनं तस्य भीष्मस्यामिततेजसः। उपविष्टो ब्रह्मसुतः पुलस्त्यो भगवानृषिः
विष्टरं सहपाद्येन अर्घपात्रं मुदान्वितः। जुजोष भगवान्प्रीतः सदाचारेण तेन तु
पुलस्त्य उवाच। सत्यवान्दानशीलोसि सत्यसंधिर्नरेश्वरः। ह्रीमान्मैत्रः क्षमाशीलो विक्रांतः शत्रुशासने
धर्मज्ञस्त्वं कृतज्ञस्त्वं दयावान्प्रियभाषिता। मान्यमानयिता विज्ञो ब्रह्मण्यः साधुवत्सलः
तुष्टस्तेहं सदा वत्स प्रणिपातपरस्य वै। प्रब्रूहि त्वं महाभाग कथनं ते वदाम्यहम्
भीष्म उवाच। भगवन्भगवान्ब्रह्मा कस्मिन्काले स्थितो विभुः। सृष्टिं चकार वै पूर्वं देवादीनां वदस्व मे
स्थितिं वा भगवान्विष्णुः कथं रुद्रस्तु निर्मितः। कथं वा ऋषयो देवास्सृष्टास्तेन महात्मना
कथं पृथ्वी कथं व्योम कथं चेमे तु सागराः। कथं द्वीपाः पर्वताश्च ग्रामारण्यपुराणि च