धर्मादर्थं च कामं च मोक्षं चैतत्त्रयं लभेत् । तस्माद्धर्मं समीहेत विद्वान्यः स बुधः स्मृतः
तपसा चैव दानेन व्रतेन नियमेन च । तपसा प्राप्यते स्वर्गः सात्विकेन तथैव च
इहायातो लभेद्राज्यं क्रोधलोभविवर्जितः । जन्मांतरेण मुक्तिः स्यात्पदं विंदति वैष्णवम्
तपसा राजसेनेह राजसश्चैव जायते । तप्त्वा तामसभावेन क्रूरकर्मा हि निष्ठुरः
तपस्तद्रक्षसां चोक्तं भुक्तिदं तामसात्मनाम् । यत्तप्तं सात्विकं चैव तत्तपो भवति ध्रुवम्
रजस्तमोभ्यां नियतं तपस्यां वने सतां वायुभुजां सुनिर्जने । तपस्विनां चैव धनादिवांच्छतां वनेऽपि दोषाः प्रभवंति रागिणाम्
गृहेऽपि पंचेंद्रियनिग्रहस्तपस्त्वकुत्सिते कर्मणि यः प्रवर्त्तते । निवृत्तरागस्य तपोवनं गृहं गृहाश्रमोऽतो गदितः स्वधर्मः
सुदुस्तरः सत्वजितेंद्रियाणां संहन्यते श्रेष्ठतमः शुभाश्रमः । गृहस्तु धर्मः प्रवरो मनीषिणां ब्रह्मादिभिश्चाभिहितो नगात्मजे
तप्त्वा तपस्वी विपिने क्षुधार्तो गृहं समायाति सदान्नदातुः । भक्त्या स चान्नं प्रददाति तस्मै तपोविभागं भजते हि तस्य
गृहाश्रमं ज्येष्ठमिहाश्रमाणां सम्यक्च यः पालयते मनुष्यः । इहैव भुंजन्समनुष्यभोगान्स्वर्गं प्रयातीति न संशयोऽत्र । गृहं सदा पालयतां नराणां पापं समायाति कथं हि देवि
गृहाश्रमः पुण्यतमः सर्वदा तीर्थवद्गृहम् । अस्मिन्गृहाश्रमे पुण्ये दानं देयं विशेषतः
देवानां पूजनं यत्र अतिथीनां च भोजनम् । पथिकानां च शरणं अतो धन्यतमो मतः
तद्गृहं तु समाश्रित्य येऽर्चयंति द्विजान्नराः । आयुर्लक्ष्मीस्तथा पुत्रा न हीयंते कदाचन
शृणु सुंदरि वक्ष्यामि महापापविशोधनम् । सर्वसंपत्करं दानं इहामुत्रफलप्रदम्
शुभेकाले समायाते समभ्यर्च्य स्वदैवतम् । नित्यं नैमित्तकं कृत्वा दद्याद्दानं स्वशक्तितः
गृहीत्वा परद्रव्यं च द्विजदेवेभ्य एव हि । दद्यात्स निरयं दृष्ट्वा पश्चाद्याति परां गतिम्
शतानीको यथा दानात्सपुत्रश्चैव तारितः । दत्त्वान्ये च द्विजेभ्यश्च स गंता धर्मतो दिवम्
धर्मस्थानेषु यैर्दत्तं तेषां धर्ममुदाहृतम् । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि वित्तदानं समासतः
देहशुद्धिकरं दानं न भूतं न भविष्यति । पापहीनो येन पुमान्जायते नात्र संशयः
भोगान्भुक्त्वा ततश्चायं याति विष्णुं सनातनम् । पुरा वै ब्रह्मणा प्रोक्तं भार्गवाय महात्मने
पापयुक्ताय रामाय तुलावृषभमेव च । पापकर्मरतश्चैव भवबंधक्रियो नृपः
अभक्षभक्षणरता भ्रूणहा गुरुतल्पगः । एतेप्यनृतवादी च प्रसूयंते वियोनिषु
अयाज्ययाजनं कृत्वा याचयित्वा तु निंदितान् । सदा कोपसमायुक्ताः साधूनां पीडने रताः
विश्वासोपहताश्चैषामसुभिर्धर्मनिंदकाः । पापैरेभिः समायुक्ता ज्ञात्वात्मानं गतायुषम्
इति ज्ञात्वा तु तैर्देवि दानं देयं विशेषतः । बहवो धर्मकर्त्तारो वैष्णवा भुवि विश्रुताः
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे दानधर्मोनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः
महादेव उवाच- गंडिकायास्तु माहात्म्यं वक्ष्ये देवि विधानतः । यथा गंगा तथा सा च कथिता नगनंदिनि
शालग्रामशिला यत्र जायते बहुधा तथा । माहात्म्यं चैव तस्याश्च कथितं मुनिसत्तमैः
अंडजा उद्भिजा यत्र स्वेदजाश्च जरायुजाः । यस्या दर्शनमात्रेण पुण्यरूपास्तु पार्वति
उत्तरे सा तु संभूता गंडिका तु महानदी । संस्मृता संस्मृता नूनं पापं हंत्यगनंदिनि