तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्सकाशान्महेश्वर । त्वं समर्थोऽसि भक्तानां सर्वदा केशवं प्रति
कथयस्व प्रसादेन यदि गोप्यं न सुव्रत । इदं पवित्रं परमं सर्वतीर्थमयं सदा
अतो वै श्रोतुमिच्छामि वद विश्वेश्वर प्रभो । श्रुत्वा नारदवाक्यानि विस्मयोत्फुल्ललोचनः
रोमांचितस्ततो जातो विष्णोर्नामानि संस्मरन् । ईश्वर उवाच- एतद्गोप्यं परं ब्रह्मन्विष्णोर्नामसहस्रकम्
एतच्छ्रुत्वा नरो वत्स न लभेद्दुर्गतिं क्वचित् । कदाचिच्च गते काले पार्वती मामुवाच ह
पार्वत्युवाच - कैलासाधिपते मह्यं कथयस्व यथातथम् । त्वं किं जपसि देवेश परैश्वर्यसमाहितः
सदा त्वं भस्मलिप्तांगः कृत्तिवासाः सदा कथम् । जटाधरः कथं जातो वद विश्वेश्वर प्रभो
त्वं देवः सर्वदेवानां त्वं गुरुः सर्वकर्मणाम् । त्वं पतिर्मम विश्वेश विश्वनाथ जगत्प्रभो
महादेव उवाच- इति पृष्टं मम ब्रह्मन्पार्वत्या च पुनः पुनः । तदा सर्वं मया ख्यातं तस्याश्चाग्रे विशेषतः
शृणु नारद वक्ष्यामि यदुक्तं पार्वतीं प्रति । येन प्रसन्नो भगवान्मुक्तिदाता न संशयः
ममायं तु पिता साक्षाद्बन्धुश्चैव तु सर्वदा । तस्याहं सर्वदा भक्तो ह्ययं मम पतिः सदा
तदहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्व गदतो मम । सूत उवाच- एवमुक्त्वा नारदाय कथयामास वै द्विजाः
उमायै यत्पुरा प्रोक्तं विष्णोर्नामसहस्रकम् । महेशाच्चैव तत्प्राप्तं कैलासे नारदेन वै
कदाचिद्दैवयोगेन कैलासात्स समागतः । नैमिषारण्यसंज्ञं तु तीर्थं वै परमाद्भुतम्
तत्रस्था ऋषयः सर्वे दृष्ट्वा तं ऋषिसत्तमम् । पूजां चक्रुर्विशेषेण नारदाय महात्मने
आगतं नारदं ज्ञात्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । पुष्पवृष्टिं प्रचक्रुस्ते वैष्णवा द्विजसत्तमाः
पाद्यमर्घ्यं ततः कृत्वा कृत्वा चारार्तिकं ततः । निवेद्य फलमूलानि दंडवत्पतिता भुवि
ऊचुश्च कृतकृत्याः स्म देशे ह्यस्मिन्महामुने । भवतो दर्शनं जातं पवित्रं पापनाशनम्
त्वत्प्रसादाच्च देवेश पुराणानि श्रुतानि च । ब्रह्मन्केन प्रकारेण सर्वपापक्षयो भवेत्
विना दानेन तपसा विना तीर्थ तपो मखैः । विना दानैर्विना ध्यानैर्विना चेंद्रियनिग्रहैः । विना शास्त्रसमूहैश्च कथं मुक्तिरवाप्यते
नारद उवाच- कैलासशिखरासीनं देवदेवं जगद्गुरुम् । प्रणिपत्य महादेवं पर्यपृच्छदुमाप्रियम्
पार्वत्युवाच- भगवंस्त्वं परो देवः सर्वज्ञः सर्वपूजितः । स त्वमत्त्यर्च्यते देवैरिंद्रसूर्यादिकैरपि
लभंतेऽभिमतां सिद्धिं सर्वेऽभ्यर्च्य वरप्रदम् । त्वं जन्ममृत्युरहितः स्वयंभूः सर्वशक्तिमान्
सदा ध्यायसि किं स्वामिन्दिग्वासा मदनांतकः । तपश्चरसि कस्मात्त्वं जटिलो भस्मधूसरः
किं वा जपसि देवेश परं कौतूहलं हि मे । अनुग्राह्या यदा तेऽस्मि तत्त्वं कथय सुव्रतम्
महादेव उवाच- नेदं कस्यापि कथितं गोपनीयमिदं मम । किंतु वक्ष्यामि ते भद्रे त्वं भक्तासि प्रियासि मे
पुरा सत्ययुगे देवि विशुद्धमतयोऽखिलाः । यजंति विष्णुमेवैकं ज्ञात्वा सर्वेश्वरेश्वरम्
प्रयांति परमामृद्धिमैहिकामुष्मिकीं प्रिये । यां न प्राप्ताः सुराः सर्वे ऋषयः क्लेशसंयुताः
ते तां गतिं प्रपद्यंते ये नामकृतनिश्चयाः । मन्मुखादपि संश्रुत्य देवा विष्णुबहिर्मुखाः
वेदैः पुराणैः सिद्धांतैर्भिन्नैर्विभ्रांतचेतसः । निश्चयं नाधिगच्छंति किं तत्वं किं परं पदम्