पाद्मं तत्पंचपंचाशत्सहस्राणीह पठ्यते। पंचभिः पर्वभिः प्रोक्तं संक्षेपाद्व्यासकारितात्
पौष्करं प्रथमं पर्व यत्रोत्पन्नः स्वयं विराट्। द्वितीयं तीर्थपर्व स्यात्सर्वग्रहगणाश्रयम्
तृतीयपर्वग्रहणा राजानो भूरिदक्षिणाः। वंशानुचरितं चैव चतुर्थे परिकीर्तितम्
पंचमे मोक्षतत्वं च सर्वतत्वं निगद्यते। पौष्करे नवधा सृष्टिः सर्वेषां ब्रह्मकारिता
देवतानां मुनीनां च पितृसर्गस्तथापरः। द्वितीये पर्वताश्चैव द्वीपाः सप्त ससागराः
तृतीये रुद्रसर्गस्तु दक्षशापस्तथैव च। चतुर्थे संभवो राज्ञां सर्ववंशानुकीर्त्तनम्
अन्त्येपवर्गसंस्थानं मोक्षशास्त्रानुकीर्त्तनम्। सर्वमेतत्पुराणेऽस्मित्कथयिष्यामि वो द्विजाः
इदं पवित्रं यशसो निधानमिदं पितॄणामतिवल्लभं स्यात् इदं च देवस्य सुखाय नित्यमिदं महापातकभिच्च पुंसाम्
सूत उवाच। नमस्ये सर्वलोकानां विश्वस्य जगतः पतिम्। य इमं कुरुते भावं सृष्टिरूपं प्रधानवित्
लोककृल्लोकतत्वज्ञो योगमास्थाय योगवित्। असृजत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
तमजं विश्वकर्माणं चित्पतिं लोकसाक्षिणम्। पुराणाख्यानजिज्ञासुर्व्रजामि शरणं विभुम्
ब्रह्मविष्णुगिरीशेभ्यो नमस्कृत्वा समाहितः। इंद्राय लोकपालेभ्यः सवित्रे च समाधिना
मुनीनां च वरिष्ठाय वसिष्ठाय महात्मने। तद्वक्त्रेभाततपसे जातूकर्ण्याय चाक्षुषे
तस्मै भगवते नत्वा वेदव्यासाय वेधसे। पुरुषाय पुराणाय भृगुवाक्यानुवर्तिने
तस्मादहमुपाश्रौषं पुराणं ब्रह्मवादिनः। सर्वज्ञात्सर्वलोकेषु पूजिताद्दीप्ततेजसः
अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम्। महदादिविशेषांतं सृजतीति विनिश्चयः
अण्डे हिरण्मये पूर्वं ब्रह्मणः सूतिरुत्तमा। अंडस्यावरणं चाद्भिरपामपि च तेजसा
वायुना तस्य वायोः खात्तद्भूतादित आवृतम्। भूतादिर्महता चापि अव्यक्तेनावृतो महान्
प्रादुर्भावश्च लोकानामंड एवोपवर्णितः। नदीनां पर्वतानां च प्रादुर्भावोनुवर्ण्यते
मन्वंतराणां संक्षेपात्कल्पानां चोपवर्णनम्। ब्रह्मवृक्षलय ब्रह्मप्रजासर्गोपवर्णनम्
कल्पानां संचरश्चैव जगतः स्थापनं तथा। शयनं च हरेरप्सु पृथिव्युद्धरणं पुनः
दशधा जन्मसंचारो भृगुशापेन केशवे। सन्निवेशो युगादीनां सर्वाश्रमविभाजनम्
स्वर्गस्थानविभागश्च मर्त्यानां स्वर्गचारिणां। पशूनां पक्षिणां चैव संभवः परिकीर्त्तितः
तथा निर्वचनं कल्पं स्वाध्यायस्य परिग्रहः। प्रतिसर्गाः पुनः प्रोक्ता ब्रह्मणो बुद्धिपूर्वकाः
त्रयोन्येऽबुद्धिपूर्वास्ते तथा लोकानकल्पयत्। ब्रह्मणो वदनेभ्यश्च भृग्वादीनां समुद्भवः
कल्पयोरंतरं प्रोक्तं प्रतिसंधिश्च सर्गयोः। भृग्वादीनामृषीणां च प्रजासर्गोपवर्णनम्
वसिष्ठस्य च ब्रह्मर्षेर्ब्रह्मत्त्वं परिकीर्त्तितम्। स्वायंभुवस्य च मनोस्ततश्चाप्यनुकीर्तनम्
उक्तो नाभेर्विसर्गश्च रजसश्च महात्मनः। द्वीपानां च समुद्राणां पर्वतानां च कीर्तनम्
द्वीपभेदसमुद्राणामन्तर्भावश्च सप्तसु। कीर्त्यन्ते योजनाग्रेण ये च तत्र निवासिनः
तदीयानि च वर्षाणि नदीभिः पर्वतैः सह। जंबूद्वीपादयो द्वीपाः समुद्रैः सप्तभिर्वृताः