लोका ऊचुः - पुण्यात्पापं क्षयं याति पुराणे श्रूयते मुने । पुण्योपदेशं कथय येन पापक्षयो भवेत् । यथा भवत्प्रसादेन पुत्रो भवति भूपतेः
लोमश उवाच- श्रावणे शुक्लपक्षे तु पुत्रदा नाम विश्रुता । एकादशी वांच्छितदा कुरुध्वं तद्व्रतं जनाः
इति श्रुत्वा नमस्कृत्य मुनिमेत्य पुरं व्रतम् । यथाविधियथान्यायं कृतं तैर्जागरान्वितम्
तस्य पुण्यं सुविमलं दत्तं नृपतये जनैः । दत्ते पुण्येऽथ सा राज्ञी गर्भमाधत्त शोभनम्
प्राप्तो प्रसवकाले सा सुषुवे पुत्रमूर्जितम् । श्रावणस्य सिते पक्षे कर्कटस्थे दिवाकरे
द्वादश्यां वासुदेवाय पवित्रारोपणं स्मृतम् । हेम रौप्य ताम्र क्षौमैः सूत्रैः कौशेयपद्मजैः
कुशैः काशैश्च कार्पासैर्ब्राह्मण्या कर्तितैः शुभैः । स्नात्वा त्रिगुणितं सूत्रं त्रिगुणीकृत्य शोधयेत्
गोदोहांतरिते काले पूर्वेद्युरधिवासनम् । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य गुरुपादौ प्रणम्य च
गीतमंगलनिर्घोषः कुर्याज्जागरणं ततः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या भिल्लाः शूद्रास्तथैव च
स्वधर्मावस्थिताः सर्वे भक्त्या कुर्युः पवित्रकम् । ततः पवित्रं गुरवे दद्याद्वै विधिपूर्वकम्
ब्राह्मणान्वैष्णवांश्चैव गंधपुष्पादिनार्चयेत् । अतो देवेति मंत्रेण द्विजो विष्णौ निवेदयेत्
शूद्रस्तु मूलमंत्रेण यथा विष्णौ तथा शिवे । वर्षेवर्षे प्रकर्त्तव्यं पवित्रारोपणं नरैः
भुक्तिं मुक्तिं च इच्छद्भिः संसारे शोकसागरे । न करोति विधानेन पवित्रारोपणं तु यः
तस्य सांवत्सरी पूजा निष्फला वैष्णवस्य तु । श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्या नरः पापात्प्रमुच्यते । इह पुत्रसुखं प्राप्य परत्र स्वर्गतिं भवेत्
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहिता। यामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे श्रावणशुक्लापवित्रारोपणी पुत्रदैकादशीनाम पंचपंचाशत्तमोऽध्यायः
युधिष्ठिर उवाच- भाद्रस्य कृष्णपक्षे तु किंनामैकादशीभवेत् । एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कथयस्व जनार्दन
श्रीकृष्ण उवाच- शृणुष्वैकमना राजन्कथयिष्यामि विस्तरात् । अजेति नामतः प्रोक्ता सर्वपापप्रणाशिनी
पूजयित्वा हृषीकेशं व्रतमस्यां करोति यः । पापानि तस्य नश्यंति व्रतस्य श्रवणादपि
नातः परतरा राजन्लोकद्वयहिताय वै । सत्यमुक्तं मया ह्येतन्नासत्यं मम भाषितम्
हरिश्चन्द्र इति ख्यातो बभूव नृपतिः पुरा । चक्रवर्ती सत्यसंधः समस्ताया भुवः पतिः
कस्यापि कर्मणः प्राप्तौ राज्यभ्रष्टो बभूव सः । विक्रीतौ वनितापुत्रौ स चकारात्मविक्रयम्
पुल्कसस्य च दासत्वं गतो राजा स पुण्यकृत् । सत्यमालंब्य राजेंद्र मृतचैलापहारकः
सोऽभवन्नृपतिश्रेष्ठो न सत्याच्चलितस्तथा । एवं च तस्य नृपतेर्बहवो वत्सरा गताः
ततश्चिंतापरो राजा स बभूवातिदुःखितः । किं करोमि क्व गच्छामि निष्कृतिर्मे कथं भवेत्
इति चिंतयतस्तस्य मग्नस्य वृजिनार्णवे । आजगाम मुनिः कश्चिज्ज्ञात्वा राजानमातुरम्
परोपकारणार्थाय निर्मिता ब्रह्मणा द्विजाः । स तं दृष्ट्वा द्विजवरं ननाम नृपसत्तमः
कृतांजलिपुटो भूत्वा गौतमस्याग्रतः स्थितः । कथयामास वृत्तांतमात्मनो दुःखसंयुतम्
श्रुत्वा नृपतिवाक्यानि गौतमो विस्मयान्वितः । उपदेशं नृपतये व्रतस्यास्य ददौ मुनिः
मासि भाद्रपदे राजन्कृष्णपक्षेति शोभना । एकादशी समायाता अजा नामेति पुण्यदा
अस्याः कुरु व्रतं राजन्पापस्यांतो भविष्यति । तव भाग्यवशादेषा सप्तमेऽह्नि समागता