प्रत्युवाच रुषाविष्टः कोपप्रस्फुरिताधरः । धनद उवाच- आः पाप दुष्ट दुर्वृत्त कृतवान्देवहेलनम्
अष्टादशकुष्ठवृतो वियुक्तः कांतया तया । अस्मात्स्थानादपध्वस्तो गच्छ स्वप्नमथाधम
इत्युक्ते वचने तस्य तस्मात्स्थानात्पपात सः । महादुःखाभिभूतश्च कुष्ठैः पीडितविग्रहः
न सुखं दिवसे तस्य न निद्रां लभते निशि । छायायां पीडिततनुर्निदाघेऽत्यंतपीडितः
शिवपूजाप्रभावेन स्मृतिस्तस्य न लुप्यते । पातकेनाभिभूतोऽपि पूर्वं कर्म स्मरत्यसौ
भ्रममाणस्ततो गच्छन्हिमाद्रिं पर्वतोत्तमम् । तत्रापश्यन्मुनिवरं मार्कंडेयं तपोनिधिम्
यस्यायुर्विद्यते राजन्ब्रह्मणो वयसा समम् । ववंदे चरणौ तस्य दूरतः पापकर्मकृत्
मार्कंडेयो मुनिवरो दृष्ट्वा तं कंपितं तथा । परोपकरणार्थाय समाहूयेदमब्रवीत्
कस्मात्कुष्ठाभिभूतस्त्वं कुतो निंद्यतरो ह्यसि । इत्युक्तः स प्रत्युवाच मार्कंडेयं महामुनिम्
हेममाल्युवाच- राजराजस्यानुचरो हेममालीति नामतः । मानसात्पद्मनिचयमानीय प्रत्यहं मुने
शिवपूजनवेलायां कुबेराय समर्पये । एकस्मिन्दिवसे चैव कालश्चाविदितो मया
पत्नीसौख्यप्रसक्तेन शोकव्याकुलचेतसा । ततः क्रुद्धेन शप्तोऽस्मि राजराजेन वै मुने
कुष्ठाभिभूतः संजातो वियुक्तः कांतया तया । अधुना तव सान्निध्यं प्राप्तोऽस्मि शुभकर्मणा
सतां स्वभावतश्चित्तं परोपकरणे क्षमम् । इति ज्ञात्वा मुनिश्रेष्ठ मां प्रशाधि कृतागसम्
मार्कंडेय उवाच- त्वया सत्यमिह प्रोक्तं नासत्यं भाषितं यतः । अतो व्रतोपदेशं ते कथयामि शुभप्रदम्
आषाढे कृष्णपक्षे तु योगिनीव्रतमाचर । अस्य व्रतस्य पुण्येन कुष्ठं यास्यति वै ध्रुवम्
इति वाक्यमृषेः श्रुत्वा दंडवत्पतितो भुवि । उत्थापितः स मुनिना बभूवातीव हर्षितः
मार्कंडेयोपदेशेन व्रतं तेन कृतं यथा । अष्टादशेव कुष्ठानि गतानि तस्य सर्वशः
मुनेर्वाचा ततः सम्यग्व्रते चीर्णेऽभवत्सुखी । ईदृग्विधं नृपश्रेष्ठ कथितं योगिनीव्रतम्
अष्टाशीतिसहस्राणि द्विजान्भोजयते तु यः । तत्समं फलमाप्नोति योगिनीव्रतकृन्नरः
महापापप्रशमनं महापुण्यफलप्रदम् । पठनाच्छ्रवणान्मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे आषाढकृष्णयोगिन्येकादशीमाहात्म्यंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः
युधिष्ठिर उवाच- आषाढस्य सिते पक्षे का च एकादशी भवेत् । किं नाम को विधिस्तस्या एतद्विस्तरतो वद
श्रीकृष्ण उवाच- कथयामि महापुण्यां स्वर्गमोक्षप्रदायिनीम् । शयनीं नामनामेति सर्वपापहरां पराम्
यस्याः श्रवणमात्रेण वाजपेयफलं लभेत् । सत्यं सत्यं मया प्रोक्तं नातः परतरं नृणाम्
पापिनां पापनाशाय सृष्टा धात्रा महोत्तमा । अतः परा न राजेंद्र वर्त्तते मोक्षदायिनी
एतस्मात्कारणाद्राजन्श्रूयतां गतिरुत्तमा । भवेन्नराणां श्रोतॄणां कथायाः श्रवणादपि
ते सदा वैष्णवा राजन्मम भक्तिपरायणाः । आषाढे वामनश्चैव पूज्यते परमेश्वरः
वामनः पूजितो येन कमलैः कमलेक्षणः । आषाढस्य सिते पक्षे कामिकाया दिने तथा
तेनार्चितं जगत्सर्वं त्रयो देवाः सनातनाः । कृता चैकादशी येन हरिवासरमुत्तमम्