अपरा सेवनात्सोऽपि पापं त्यक्त्वा दिवं व्रजेत् । विद्यावान्यः स्वयं शिष्यो गुरुनिंदां करोति च
स महापातकैर्युक्तो निरयं याति दारुणम् । अपरा सेवनात्सोऽपि सद्गतिं प्राप्नुयान्नरः
महिमानमपरायाः शृणु राजन्वदाम्यहम् । मकरस्थे रवौ माघे प्रयागे यत्फलं नृणाम्
काश्यां यत्प्राप्यते पुण्यमुपरागे निमज्जनात् । गयायां पिंडदानेन पितॄणां तृप्तिदो यथा
सिंहस्थिते देवगुरौ गौतम्यां स्नातको नरः । कन्यागते गुरौ राजन्कृष्णवेणी निमज्जनात्
यत्फलं समवाप्नोति कुंभकेदार दर्शनात् । बदर्याश्रमयात्रायां तत्तीर्थसेवनादपि
यत्फलं समवाप्नोति कुरुक्षेत्रे रविग्रहे । गजाश्व हेमदानेन यज्ञं कृत्वा सदक्षिणम्
तादृशं फलमाप्नोति अपरा व्रतसेवनात् । अर्धप्रसूतां गां दत्वा सुवर्णं वसुधां तथा
नरो यत्फलमाप्नोति अपराया व्रतेन तत् । पापद्रुमकुठारीयं पापेंधन दवानलः
पापांधकारतरणिः पापसारंग केसरी । बुद्बुदा इव तोयेषु पुत्तिका इव जंतुषु
जायंते मरणायैव एकादश्या व्रतं विना । अपरां समुपोष्यैव पूजयित्वा त्रिविक्रमम्
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते । लोकानां च हितार्थाय तवाग्रे कथितं मया । पठनाच्छ्रवणाद्राजन्गोसहस्रफलं लभेत्
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे ज्येष्ठकृष्णापरैकादशीनाम पंचाशत्तमोऽध्यायः
युधिष्ठिर उवाच- अपरायाश्च माहात्म्यं श्रुतं सर्वं जनार्दन । ज्येष्ठस्य शुक्लपक्षे तु स्याद्या तां वद मानद
श्रीकृष्ण उवाच- एनां वक्ष्यति धर्मात्मा व्यासः सत्यवतीसुतः । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो वेदवेदांगपारगः
युधिष्ठिर उवाच- श्रुता मे मानवा धर्मा वासिष्ठाश्च श्रुता मया । द्वैपायन यथावत्त्वं वैष्णवान्वक्तुमर्हसि
श्रीवेदव्यास उवाच - श्रुतास्तु मानवा धर्मा वैदिकाश्च श्रुतास्त्वया । कलौ युगे न शक्यंते ते वै कर्तुं नराधिप
सुखोपायमल्पधनमल्पक्लेशं महाफलम् । पुराणानां च सर्वेषां सारभूतं महामते
एकादश्यां न भुंजीत पक्षयोरुभयोरपि । द्वादश्यां तु शुचिर्भूत्वा पुष्पैः संपूज्य केशवम्
अन्नं भुंजीत सत्कृत्य पश्चाद्विप्रपुरःसरम् । सूतकेऽपि न भोक्तव्यं नाशौचे च जनाधिप
यावज्जीवं व्रतमिदं कर्त्तव्यं पुरुषर्षभ । स्वर्गतिं प्राप्तुमिच्छद्भिरत्र नैवास्ति संशयः
आपपापा दुराचाराः पापिष्ठा धर्मवर्जिताः । एकादश्यां न भुंजाना न ते यांति यमांतिकम्
इति तद्वचनं श्रुत्वा कंपितोऽश्वत्थपत्रवत् । भीमसेनो महाबाहुर्नत्वोवाच गुरुं प्रति
भीमसेन उवाच- पितामह महाबुद्धे शृणु मे परमं वचः । युधिष्ठिरश्च कुंती च तथा द्रुपदनंदिनी
अर्जुनो नकुलश्चैव सहदेवस्तथैव च । एकादश्यां न भुंजंति कदाचिदपि सुव्रताः
ते मां ब्रुवंति वै नित्यं मा भुंक्ष्व त्वं वृकोदर । अहं तानब्रुवं तात बुभुक्षा दुःसहा मम
दानं दास्यामि विधिवत्पूजयिष्यामि केशवम् । भीमसेनवचः श्रुत्वा व्यासो वचनमब्रवीत्
व्यास उवाच- यदि स्वर्गमभीष्टं ते नरकं दुष्टमेव च । एकादश्यां न भोक्तव्यं पक्षयोरुभयोरपि
भीमसेन उवाच- पितामह महाबुद्धे कथयामि तवाग्रतः । एकभक्ते न शक्नोमि उपवासे कुतः प्रभो
वृकोऽपिनाम यो वह्निः स सदा जठरे मम । अतिवेलं यदाश्नामि तदा समुपशाम्यति