तेन दुःखेन रामोऽपि मोहमभ्यागतस्तदा । भ्रमन्जटायुषमथो ददर्श विगतायुषम्
कबंधो निहतः पश्चाद्भ्रमतारण्यमध्यतः । सुग्रीवेण समं तस्य सखित्वं समपद्यत
वानराणामनीकानि रामार्थंसंगतानि च । ततो हनुमता दृष्टा लंकोद्याने तु जानकी
रामसंज्ञापनं तस्यै दत्तं कर्म महत्कृतम् । पुनः समेत्य रामेण सर्वं तत्र निवेदितम्
अथ श्रुत्वा रामचंद्रो वाक्यं चैव हनूमतः । सुग्रीवानुमतेनैव प्रस्थानं समरोचयत्
सौमित्रेकेन पुण्येन तीर्यते वरुणालयः । अगाधो नितरामेष यादोभिश्च समाकुलः । उपायं नैव पश्यामि येनासौ सुतरो भवेत्
लक्ष्मण उवाच- आदिदेवस्त्वमेवासि पुराणपुरुषोत्तमः । बकदाल्भ्यो मुनिश्चात्र वर्तते द्वीपमध्यतः
अस्मात्स्थानाद्योजनार्द्धमाश्रमस्तस्य राघव । अन्ये च ब्राह्मणास्तत्र बहवो रघुनंदन
तं पृच्छ गत्वा राजेंद्र पुराणमृषिपुंगवम् । इति वाक्यं ततः श्रुत्वा लक्ष्मणस्यातिशोभनम्
जगाम राघवो द्रष्टुं बकदाल्भ्यं महामुनिम् । प्रणनाम मुनिं मूर्ध्ना रामो विष्णुमिवामरः
ज्ञात्वा मुनिस्ततो रामं पुराणं पुरुषोत्तमम् । केनापि कारणेनैव प्रविष्टो मानुषीं तनुम्
उवाच स ऋषिस्तुष्टः कुतो राम तवागमः
राम उवाच- त्वत्प्रसादादहं विप्र तीरं नदनदीपतेः । आगतोऽस्मि ससैन्योऽत्र लंकां जेतुं सराक्षसाम्
भवतश्चानुकूलत्वात्तीर्यतेऽब्धिर्यथा मया । तमुपायं वद मुने प्रसादं कुरु सांप्रतम्
एतस्मात्कारणादेव द्रष्टुं त्वाहमिहागतः । रामस्य वचनं श्रुत्वा बकदाल्भ्यो महामुनिः
उवाच सुप्रसन्नात्मा रामं राजीवलोचनम् । कर्तव्यमद्य ते राम व्रतानां व्रतमुत्तमम्
कृतेन येन सहसा विजयस्ते भविष्यति । लंकां जित्वा राक्षसांश्च स्वच्छां कीर्तिमवाप्स्यसि
एकाग्रमानसो भूत्वा व्रतमेतत्समाचर । फाल्गुनस्यासिते पक्षे विजयैकादशी भवेत्
तस्या व्रतेन हे राम विजयस्ते भविष्यति । निःसंशयं समुद्रं त्वं तरिष्यसि सवानरः
विधिस्तु श्रूयतां राजन्व्रतस्यास्य फलप्रदः । दशम्यां दिवसे प्राप्ते कुंभमेकं तु कारयेत्
हैमं वा राजतं वापि ताम्रं वाप्यथ मृन्मयम् । स्थापयेच्छोभितं चैव जलपूर्णं सपल्लवम्
सप्तधान्यान्यधस्तस्य यवानुपरि विन्यसेत् । तस्योपरि न्यसेद्देवं हैमं नारायणं प्रभुम्
एकादशीदिने प्राप्ते प्रातः स्नानं समाचरेत् । निश्चलं स्थापयेत्कुंभं कंठमाल्यानुलेपनैः
पूगीफलैर्नालिकेरैः पूजयेच्च विशेषतः । गंधैर्धूपैश्चदीपैश्च नैवेद्यैर्विविधैरपि
कुंभाग्रे तद्दिनं राम नीयते सत्कथादिभिः । रात्रौ जागरणं चैव तस्याग्रे कारयेद्बुधः
प्रकाशयेद्घृतदीपमखंडव्रतहेतवे । द्वादशीदिवसे प्राप्ते मार्तंडस्योदये सति
नीत्वा कुंभं जलोद्देशे नद्याः प्रस्रवणे तथा । तडागे स्थापयित्वा तं पूजयित्वा यथाविधि
दद्यात्सदेवं तं कुंभं ब्राह्मणे वेदपारगे । कुंभेन सह राजेंद्र महादानानि दापयेत्
अनेनविधिना राम यूथपैः सह संगतः । कुरु व्रतं प्रयत्नेन विजयस्ते भविष्यति
इति श्रुत्वा ततो रामो यथोक्तमकरोत्तदा । कृते व्रते स विजयी बभूव रघुनंदनः