नारद उवाच- अहो विश्वेश्वरो विष्णुः पवित्रीकरणः सदा । तस्योपवासमाहात्म्यं श्रुतं हि त्वन्मुखाच्छिव
तथापि श्रोतुमिच्छामि माहात्म्यं जागरस्य तु । कीदृक्जागरमाहात्म्यं रात्रो भक्तिस्तु कीदृशी
प्रहरेषु च या पूजा वद विश्वेश्वर प्रभो । त्वं लोकेषु सदा पूज्यस्त्वं हि देवो जनार्दनः । त्वं हि विश्वेश्वरो देवो यतो भक्तिर्जनार्दने
सर्वेषां चैव भक्तानां त्वं च श्रेष्ठ उमापतिः । लोकेस्मिन्सर्वदा भक्त्या तवाख्या वर्त्तते सदा
अतो येन प्रकारेण लोकानां मुक्तिरेव च । विश्वेश्वर वद त्वं तु माहात्म्यं जागरस्य तु
महादेव उवाच-। एकादश्यां जनो विष्णुं रात्रौ संपूज्य भक्तितः । कुर्याज्जागरणं विष्णोः पुरतो वैष्णवैः सह
गीतं वाद्यं तथा नृत्यं पुराणपठनं तथा । धूपं दीपं च नैवेद्यं पुष्पं गंधानुलेपनम्
फलमर्घं तथा श्रद्धा दानमिंद्रियसंयमम् । सत्यान्वितं च विप्रेंद्र वचोयुक्तं क्रियान्वितम्
विनिद्रं च मुदायुक्तो यः करोति नरः सदा । सर्वपापविनिर्मुक्तो जायते विष्णुवल्लभः
रात्रौ जागरणे प्राप्ते निद्रां कुर्वंति वैष्णवाः । हारितं चोपवासं तैर्व्रतं वै विष्णुसंज्ञकम्
ये कुर्वंति नराः प्राज्ञ जागरे विष्णुसंज्ञके । जागरं कृष्णभावेन न स्वपंति कदाचन
कृष्णस्य नाम मनसा वदंति च पुनः पुनः । ते तु धन्यतमा ज्ञेया अस्यां रात्रौ विशेषतः
क्षणेक्षणे तु गोदानं घट्यां चैव चतुर्गुणम् । प्रहरे कोटिगुणितं चतुर्यामेष्वसंख्यकम्
जागरे निमिषार्द्धे तु केशवाग्रे विशेषतः । तत्फलं कोटिगुणितं तस्य संख्या न विद्यते
नर्त्तनं कुरुते यस्तु केशवाग्रे नरोत्तमः । न फलं हीयते तस्य आजन्ममरणांतिकम्
साश्चर्यं चैव सोत्साहं पापालापादिवर्जितम् । प्रदक्षिणसमायुक्तं नमस्कारपुरःसरम्
नीराजनसमायुक्तमनिर्विण्णेन चेतसा । यामेयामे महाभाग कुर्यादारार्तिकं हरेः
षड्विंशगुणसंयुक्तमेकादश्यां च जागरम् । यः करोति नरो भक्त्या न पुनर्जायते भुवि
य एवं कुरुते भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः । जागरं वासरे विष्णोर्लीयते परमात्मनि
धनवान्वित्तशाठ्येन यः करोति प्रजागरम् । तेनात्माहारितो नूनं कितवेन दुरात्मना
विष्णुजागरणे प्राप्ते उपहासं करोति यः । षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः
वेदविद्ब्राह्मणो यस्तु नर्त्तनेन विशेषतः । उपहासपरः प्राप्तः स वै चांडाल उच्यते
निमिषं निमिषार्द्धं वा यः करोति प्रजागरम् । धर्मार्थकाममोक्षाणां प्राप्नोति पदमव्ययम्
वेदशास्त्ररतो नित्यं नित्यं वै यज्ञयाजकः । रात्रौ जागरणे प्राप्ते निंदां कुर्वन्व्रजत्यधः
मम पूजां प्रकुर्वाणो विष्णुनिंदासु तत्परः । एकविंशत्कुलेनैव नरकं प्रतिपद्यते
विष्णुः शिवः शिवो विष्णुरेकमूर्तिर्द्विधा स्थिताः । तस्मात्सर्वप्रकारेण नैव निंदां प्रकारयेत् । दष्टाः कलिभुजंगेन स्वपंति मधुहाहनि
कुर्वंति जागरं नैव मायया ते च मोहिताः । प्राप्ता एकादशी येषां कलौ जागरणं विना
ते विनष्टा न संदेहो यस्माज्जीवितमध्रुवम् । उद्धृतं नेत्रयुग्मं तु दत्त्वा वै वैष्णवं पदम्
कृतं ये नैव पश्यंति पापिनो हरिजागरम् । अभावे वाचकस्याथ गीतं नृत्यं तु कारयेत्
वाचके सति देवर्षे पुराणं प्रथमं पठेत् । अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयायुतस्य च