ग्रसंतोऽद्यापि मांसानि काले चापि पिबंत्यसृक् । तेन जालंधरो दैत्यो नोत्तिष्ठति रणे हतः
ततस्तत्र समाजग्मुर्ब्रह्माद्या देवतागणाः । ऋषयो मरुतो देवा स्तुवंति स्म महेश्वरम्
दिशः प्रसेदुः सुरभिर्ववौ मरुद्दिवः प्रपेतुर्भुवि पुष्पवृष्टयः । कृताभिषेकस्य च तस्य निःस्वनान्संनादिता दुंदुभयोऽपि चक्रिरे
उपरि परिमलांधैः सुस्वरं संपतद्भिर्मधुकरनिकुरं बैरुह्यमाणाभरेण । अविरलमधुधारासारसंसिक्तभूमिः सदसि सुरविमुक्ता प्रापतत्पुष्पवृष्टिः
हते तदा सिंधुसुते हरेण नाराचघातैस्त्रिजगत्तदा बभौ । प्रसूनवृष्टिर्ननृतुस्तदांगना जगुश्च यक्षाः सुरकिन्नराद्याः
शंभुर्वैरिजयोत्थितेन यशसा स्फारांगकीर्तिर्गिरिं । स्वं भेजे सुरसिद्धचारणगणैः संस्तूयमानः सदा । गौरी चापि जगाम चाशु गिरितः श्वेतः । सखीसंवृता संचक्रुस्त्वभिसेवनं सुमनसां वर्षेण देवांगना
देवोऽसौ करुणामयः सुरगणान्स्वे स्वे पदे स्थापयन्। प्रादादन्यदपि स्वकं वसु ततो ज्ञात्वा पतिं शंकरः । किं वक्तव्यमतः परं यदि भवेदीशानुकंपा परा । कोऽयं वा त्रिदिवो धरातलमिदं स्यादात्मसात्सर्वतः
देवाः स्वराज्यमासाद्य यथापूर्वं चकाशिरे । बुभुजुर्यज्ञभागांस्ते लोकपालत्वमाश्रिताः
नारद उवाच- इति जालंधरस्योक्तं यथावदनुपूर्वशः । चरितं लोकवीरस्य राजन्नत्यद्भुतं तव
विष्णुस्त्यजति नाद्यापि क्षीराब्धिं यद्वशो नृप । सर्वोऽपि भुंक्ते स्वं कर्म कर्म तद्विद्ध्यसंशयम्
तुभ्यं दुःखनिरासाय प्रोक्तमाख्यानमुत्तमम् । यावद्देहोस्ति कर्माणि सुखदुःखानि कर्मतः
देही भुंक्ते वशो राजन्त्राणं न ज्ञानतः परम् । कृष्णादीनां देहबंधे सुखदुःखादि वर्तते
तत्रेतरेषां किं वाच्यं ये वैराग्यपराङ्मुखाः । ज्ञात्वेदृशीं कर्मगतिं सर्वेभ्यो बलवत्तमाम्
धीरो भव प्रतीक्षस्व शुभकर्मागमं पुनः । शत्रून्जित्वा तु समये स्वं राज्यं पुनराप्स्यसि
इतिहासमिमं श्रुत्वा न दुःखै परिभूयते । धर्मार्थकाममोक्षाश्च यथावच्चात्र कीर्त्तिताः
स्वर्ग्यं पापहरं पुण्यं शोकमोहविनाशनम् । ब्राह्मणो ज्ञानमाप्नोति राज्यं प्राप्नोति क्षत्रियः
वैश्यश्च बह्वीं संपत्तिं श्रुत्वा शूद्रः सुखं लभेत् । यो राजा भ्रष्टराज्योऽपि रतः सन्नेव सत्पथि
स राज्यं पुनराप्नोति श्रवणान्नित्यमस्य तु । आकर्ण्यैतत्सतां राजन्श्राव्यमन्यन्न रोचते
कलं च कोकिलालापं रूक्षं ध्वांक्षरुतं यथा । आख्यानमेतदनघं श्रुत्वा सज्जनहृत्प्रियः
हिरण्यतिलवस्त्राद्यैर्धेनुभूमिप्रदानतः । संतोषयेद्वाचकं तु तस्मिंस्तुष्टे फलं लभेत्
देवताश्च प्रसीदेयुरर्चिते वाचके गुरौ । अन्नदानानि दद्याच्च ब्राह्मणेभ्यः प्रपूजयेत्
जायते विजयी नित्यं पुत्रपौत्रसमृद्धिमान् । जायते विष्णुलोके यः शृणोत्याख्यानमुत्तमम् 6.18.
इति व्याजेन भो भूप तुलस्युत्पत्तिकारणम् । ये शृण्वंति नरश्रेष्ठा न तेषां पातकं क्वचित्
तुलसीमाहात्म्यमिदं पवित्रं पापनाशनम् । श्रुत्वा तु लभते मोक्षमुक्त्वा चैव न संशयः
स्वगृहे रोपिता चैव तुलसी पापनाशिनी । दर्शनाद्ब्रह्महत्यापि नश्यते नात्र संशयः
कार्तिके चैव माघे तु तुलस्या पूजयेद्धरिम् । वैशाखे तु विशेषेण पूजनं च हरेः स्मृतम्
एकेनैव प्रदक्षिणेन सकलं पापं गतं वै सदा ये शूद्रा । भुवि संति दाननिरताः कालेन शुद्धिं गताः । तेपि स्युः सुरपूजनार्हतनवः पापाच्च दूरं गताः ये वै। विष्णुजनाश्च दुर्लभतरा ह्यस्मिन्कलौ सांप्रतम्
युधिष्ठिर उवाच- श्रीशैलः पर्वतो रम्यः कुत्र तिष्ठति नारद । किं तत्र वर्त्तते तीर्थं कस्य देवस्य पूजनम् । कस्यां दिशि समाख्यातो लोकेषु च वदाधुना
नारद उवाच- शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि श्रीशैलं पर्वतोत्तमम् । यं श्रुत्वा मुच्यते लोको बालहत्यादि पातकात्
तत्पर्वतवनं रम्यं मुनिभिश्चोपसेवितम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम्