अथादाय महेशानं दग्धपूजं द्विजोत्तमः । निर्गत्य च ततो दृष्ट्वा मुखसंतापमेव च
दग्धपूजां तिरस्कृत्य वीक्ष्य दग्धांगमप्युत । भार्यामुवाच धर्मात्मा यथापूजा महेशितुः
तथा मम समस्तांगं कर्त्तव्यमविशंकितम् । व्यंग उवाच- पश्चादपि कृता पूजा सफला ते भविष्यति
यथान्यद्रव्यदहने तादृशं दीयते जनैः । पूजाया दहने तद्वत्पूजास्य क्रियतामिति
आकथ उवाच- चौर्येणाप्यर्जितैर्द्रव्यैः पूजया न हितं भवेत् । न चान्यायार्ज्जितैर्विप्र शंभोः पूजा शुभप्रदा
इत्युक्त्वा चाकथस्तूर्णं स्वांगं दग्धुमुपाक्रमत् । दग्धं लिंगं तदोन्मत्तो गृहीत्वांतर्दधे क्षणात्
अथ व्यंगो हरो भूत्वा वारयामास चाकथम् । किमर्थं खिद्यते विप्र वरदोऽहं वरं वृणु
आकथोऽपि विभोः पादे भक्तिं वव्रे सुनिश्चलाम् । सूत उवाच- एतां श्रुत्वा कथां रामः प्रहृष्टो मुनिभिर्वृतः
भारद्वाजं नमस्कृत्य प्रयाणाज्ञामयाचत
अथो भरद्वाजमुनिः प्रसन्नः शंभुं वसिष्ठं मुनिपुंगवं च । नारायणं चर्षिगणांश्च नत्वा व्यसर्जयत्तेऽपि ययुः प्रणम्य
नैमिषीया ऊचुः - गत्वायोध्यां महातेजाः समस्तमुनिसंयुतः । किं चकार ततो रामः स च शंभुर्महायशाः
सूत उवाच- कौसल्या मासिकश्राद्धमपरेऽहनि राघवः । चिकीर्षुर्द्विजप्रवरानृषिकल्पान्न्यमंत्रयत्
शंभुं समस्तत्त्वज्ञं नारदं रोमशं भृगुम् । विश्वामित्रमथो राम एकभक्तव्रती ततः
भूमौ सुखास्तृतायां च सुष्वापा व्याकुलेंद्रियः । परेद्युरथ संप्राप्ते प्रातःस्नात्वा विधानवित्
अन्नं शाकादिकं शुद्धं जनैरेवान्वकारयत् । नानान्नानि विचित्राणि चोष्याद्यानि तथैव च
वटकादींस्तथा भक्ष्यानष्टत्रिंशदकल्पयत् । पायसं षड्विधं चैव पक्वशाकशतद्वयम्
अपक्वमिश्रकाणां च शतत्रयमकल्पयत् । कालशाकादिकं शाकं फलानि विविधानि च
मूलानि चैककंदानि वल्कलानि च राघवः । कारयित्वा नदीं गत्वा सहभ्रातृपुरोहितः
सरयूसलिले स्नात्वा हुत्वाग्निं स्वागतान्द्विजान् । उक्त्वा तु स्वागतं तांस्तु कृतदेवार्चनो नृपः
प्राणानायम्य संकल्प्य क्षणं चैव प्रदत्तवान् । रोमशं नारदं रामो वैश्वदेवे न्यमंत्रयत्
शंभुं भृगुं कौशिकं च मातृस्थाने न्यमंत्रयत् । गोमयेन ततः कृत्वा मंडलं पूज्य चार्हतः
पादप्रक्षालनं चक्रे सीतादत्तोदकेन च । आचामयित्वा तान्विप्रान्गृहं गंतुमथोद्यतः
अभ्यागतः समायातः स्थविरो विकृताकृतिः । कृशः संप्रचलद्गात्रो वेपितांघ्रिशिरास्तथा
लंबमानत्वगुत्कर्षच्छ्वासकासादिपीडितः । दूषिकाक्लिन्नगंडश्च लालासंपृक्तकूर्चकः
उवाच रामं राजानमहमेको द्विजः स्थितः । ममापि भोजनं देयं स्थविरस्य कृशस्य च
रामोऽपि तद्वचः श्रुत्वा लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत् । पादौ प्रक्षालयास्य त्वमहमभ्यर्चये द्विजम्
अभ्यागतोऽपि वचनमाह राममथाकुलम् । त्वया प्रक्षालिते पादे मम भोजनमिष्यते
मत्तोऽधिका द्विजाः किं ते येन मामवमन्यसे । श्राद्धधर्मं न जानीषे महर्षिगणसेवितम्
ममावमानतः सर्वविप्राणामवमाननम् । श्राद्धं विहन्यते चापि नरकं च गमिष्यसि
अथ रामः स्वयं विप्रपादौ प्राक्षालयत्तदा । आचामयित्वा तं विप्रं गृहं प्रावेशयत्ततः