नामानुस्मरणात्सर्वबाधानां च विनाशनम्
विद्युत्प्रभालोचनमुग्रमीशं बालेंदुदंष्ट्रारुणशोभिताधरम् । सुनीलगात्रं च जटाकृतस्रजं दधानमंगे भसितत्रिपुंड्रकम्
ब्रह्मराक्षसमुक्त्यर्थं स्मरणं त्विदमीरितम् । मंत्रे च वीरभद्रस्य सर्वमेतदुदीरितम्
दधीच उवाच- अथैवं विदधे वीरो मुनिदेवास्तथागताः । एतत्त्रियायुषं प्रोक्तं भस्ममाहात्म्यमुत्तमम्
पठतः शृण्वतो वापि स्मरतोऽघविनाशनम् । शिवभक्तिप्रदं पुण्यमायुरारोग्यवर्द्धनम्
शुचिस्मितोवाच-। अहं कृतार्था धन्या च नारीणामुत्तमास्म्यहम् । हतपापा तथा चास्मि नमस्ते मुनिपुंगव
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शिवराघवसंवादे सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीराम उवाच- भस्मोत्पत्तिं महाभाग भस्ममाहात्म्यमेव च । भस्मसंधारणे पुण्यं भस्मदाने च तद्वद
शंभुरुवाच- भस्मोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम् । स्मरणात्कीर्तनाद्राम तां शृणुष्व नराधिप
य एकः शाश्वतो देवो ब्रह्मवंद्यः सदाशिवः । त्रिलोचनो गुणाधारो गुणातीतोऽक्षरोव्ययः
सिसृक्षा तस्य जाताथ वीक्ष्यात्मस्थं गुणत्रयम् । वेदत्रयमिदं ज्ञेयं गुणत्रयमिदं हि यत्
पृथक्कृत्वात्मनस्तात तत्रस्थानं विभज्य च । दक्षिणांगेसृजत्पुत्रं ब्रह्माणं वामतो हरिम्
पृष्ठदेशे महेशानं त्रीन्पुत्रानसृजद्विभुः । जातमात्रास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
इदमूचुर्वचः स्पष्टं को भवान्के वयंत्विति । तानाह च शिवः पुत्रान्यूयं पुत्रा अहं पिता
इदं गुणत्रयं पुत्रा भजध्वं कर्महेतुकम् । पुत्रा ऊचुः - कं वा गुणं को भजतां कियंतं कालमीश्वर
कथं गुणनिवृत्तिश्च भवेदेतद्वदस्व नः । शिव उवाच- यावज्ज्ञानं हि भवतां यावदायुरथापि वा
धारणं तावदेवस्यादेकैकस्य गुणस्य च । सत्वं ब्रह्मा रजोविष्णुर्भजेन्महेश्वरस्तमः
इत्युक्तमात्रे देवेशे ब्रह्मा सत्वमथाग्रहीत् । न च चालयितुं शक्तो धारणे किमु शक्तिमान्
तं गुणं तु तिरस्कृत्य रजोगुणमथाग्रहीत् । न च चालयितुं शक्तो जग्राहाथ तमोगुणम्
न च चालयितुं शक्तो निपपात रुरोद च । विष्णुश्च वामहस्तेन रजोगुणमधारयत्
अंगुलीभ्यां महेशोऽपि तमोगुणमधारयत् । सत्वमेकोंगुलीभ्यां च सत्वं विष्णुमथादधात्
ब्रह्माणं पादपीठे च दधार च ननर्त च
नृत्यंतमत्यंतविलासरूपं गोक्षीररूपं तरुणं त्रिनेत्रम् । सर्वं दधानं कृतकौतुकं शिवं समीक्ष्य पुत्रान्वरदो बभाषे
शिव उवाच- प्रीतोऽस्मि तव पुत्राहं वरं वृणु यथेप्सितम् । अथाह पितरं पुत्रो वरमेनं ददस्व मे
मामुद्दिश्य कृता पूजा तव पूजा भवेच्छिव । तिष्ठेर्मयि सदा त्वं च त्वमेवाहं च वाव्ययः
शिव उवाच- एवमेतन्महाभाग भविष्यति न संशयः । रक्तगौराविमौ पुत्रौ ब्रह्मविष्णू ममैव तु
बाहुमूलस्थरोमौ च ममाकारौ तथानघौ । अथ ब्रह्माणमाहेदं भजत्वेकं गुणं भवान्
ब्रह्मोवाच- त्वन्निर्दिष्टं गुणमहं धर्तुं शक्तो न हीश्वर । धारयिष्ये रजो देव सत्वं भजतु वै हरिः
अवशिष्टं गुणं चायमीश्वरो धारयिष्यति । शंभुरुवाच- गुणानादायते देवा नशेकुर्नित्यधारणम्
कर्तुं भरणशक्त्यर्थं शिवमित्यवदत्पुनः । गुणान्वयं सर्वकालं न च धारयितुं क्षमाः