प्रशांतायामुपायैस्तु मिश्रायां विड्वरो भवेत् । पुरादिवर्णनं यत्तु मध्यमं यदि चोत्तमम्
कलिसंभावनायास्तु शृंगारस्योपवर्णने । राज्यनिर्वाहचिंतायां राज्यलिंगंशुभावहम्
यस्यापि यादृशं योग्यं विचार्य तादृशं बुधैः । स्तुतिवैराग्ययोः कार्यं विलयः परिकीर्तितः
कार्याल्पसिद्धिः स्खलितेन च निर्वाहमृच्छति । तस्यान्यार्थस्यान्यभावो राम शांतिविचारणे
विसर्गांतश्च पूर्वार्द्ध विपर्यासो भविष्यतः । संकल्पितान्यथाभावो ह्यध्यायस्य समापने
कांडादेस्तु समाप्तौ तु स्यात्तत्कार्यविनाशनम् । तस्मादेतादृशे दोषे शकुनस्य विपर्ययः
क्षुते पुस्तकपाते च त्वाहते मस्तकादिषु । वक्ता वैमाननं याति ततः शकुननाशनम्
तस्मादेतादृशे दोषे शकुनं परिवर्जयेत् । उपमायां भवेद्राम कार्याभासो न वस्तुतः
संतानं भोन्यत्र चोक्ता सृष्टिर्मध्यफलप्रदा । स्तुतिः प्रशस्ता कुत्रापि गुणवत्कार्यनिर्णये
विवाहे चौषधे दाने व्यवहारे कृषौ तथा । यथार्था च स्तुती राम निर्वाहेऽपि न दूषणम्
मुनय ऊचुः - अतःपरं महाभागः किं चकार स राघवः । मुनयश्च महात्मानः किमकुर्वंस्ततः परम्
सूत उवाच- रामचंद्रे सुखासीने विभीषणे कपीश्वरे । शंभुमूचुर्मुनिवराः कथां पुण्यां वदस्व नः
तेषामाकर्ण्य वचनं पार्वतीमाह शंकरः । इदं कस्यापि विप्रस्य गृहं परमशोभनम्
रम्योपवनवापीभिर्वीरुद्भिरुपशोभितम् । कूजन्मधुकरश्रेण्या आहूतकुसुमायुधम्
मध्याह्नसंध्यामारोढुमिव सूर्यः प्रवर्त्तते । छायावापीजलस्नातौ परिधाय सुवाससी
मृगनाभिसमुद्घृष्टघनसारसुचंदनम् । आलिप्य सल्लकीदामदृढधम्मिल्लसंयुतौ
अनल्पघनसारं तु तांबूलं प्रतिखादितम् । आस्वाद्य माद्यन्मुदितौ यत्र धारागृहे शुभे
मयूरनादबहुले बहिर्मधुरगीतकैः । शय्यायामास्तृतायां च परस्परसुखस्थितौ
विशालस्मितरक्तोष्ठमाननं चुंबितं यदि । संसारफलमाघ्रातमावयोस्तु भविष्यति
इतीरितमथ श्रुत्वा कुपिता मुनयस्तु ते । उक्तं वा सुशुभं वाक्यमस्मासु किमिदं त्वया
विप्रलापः प्रियासक्तेः कृतो नोस्मद्वचः कृतम् । अथ कोपपराच्छंभोराननात्परमाद्भुता
ज्वाला विनिर्गता सापि करालवदनाभवत् । कस्यचित्तु मुनेर्भार्यामाससादाथ सत्वरम्
पलायनपरा चासीद्रामं दृष्ट्वा च बिभ्यती । रामोऽपि ब्राह्मणीं शुद्धां मोचयामीत्यभाषत
जगाम पुष्पकेणैव ब्रुवन्मुक्तिं पुनः पुनः । बाणं च धनुषा योक्तुं न च सस्मार राघवः
शंभुरप्यतिपुण्यानि वनान्यायतनानि च । पुराणि च विचित्राणि दृष्ट्वा रामं न चास्मरत्
क्षणेन च तदा प्राप्तो लोकालोकं महागिरिम् । दृष्ट्वाथ राघवः शैलं गृहमार्गसमाकुलम्
विप्रयोषिन्महाभागा क्व गता वदत द्विजाः । इतो गतेति ते प्रोचुस्तमोभागं गिरेरिति
रामो विवर्णवदनः कष्टमित्यभिचिंतयन् । अथ शंभुर्महातेजाः प्रकाशमतुलं ददौ
तत्प्रकाशप्रभावेण रामः कृत्यां ययावनु । तमोमयी महाभूमिः सर्वजंतुविवर्जिता
आब्रह्मांडकटाहांता शतयोजनकोटितः । महारजतभूमिश्च तमोमध्ये व्यवस्थिता