सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिष्टान्महायशाः । ब्राह्मणार्थे परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान्
न स्वर्गे नापवर्गेऽपि तत्सुखं लभते नरः । यदार्तजंतुनिर्व्वाणदानोत्थमिति नो मतिः
सर्वेषु दातृजातेषु पुरा जातोसि भूपते । कर्मणानेन संख्यासु धीर धैर्यं नियोज्य च
दृष्ट्वा तवधियं धर्म दया दानं सुनिश्चलम् । अस्माभिरपि तूत्साहः क्रियते धर्म्मवादिभिः
यदि ते रोचते राजन्न विलंबतया ततः । तदेभ्यो देहि तत्पुण्यं यातनादुःखदाहकम्
इत्युक्तः स तदा देवं कृत्वा साक्ष्ये गदाधरम् । तेभ्यस्त्रिवाचिकं पुण्यं दयावान्विधिना ददौ
दत्ते माधवमासस्य तस्मिन्नेकदिनोद्भवे । स्वकृते जंतवो याम्ययातनापरिवर्जिताः
विमानवरमारूढाः सर्वे ते त्रिदिवं ययुः । प्रणमंतः स्तुवंतश्च पश्यंतस्तं प्रहर्षिताः
नृपेण दत्तं तदवाप्य पुण्यं वैशाखमासैकदिनाभिजातम् । सर्वे ययुस्ते नरकाद्विमुक्ता दिवं विमानाधिगता हि चित्रम्
नूनं विचित्रो भुवि भूतवर्गः संभूतभावो बहुधा विचित्रः । तथा विचित्रोऽखिलकर्मयोगस्तत्कर्मशक्तिप्रचयो विचित्रः
संस्तूयमानो मुनिदेवसंघैर्यस्तद्विशेषाधिकलब्धपुण्यः । परं पदं योगिवरैरलभ्यं ययौ जगन्नाथगणाभिवंद्यः
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वैशाखमासमाहात्म्ये । द्व्युत्तरशततमोऽध्यायः
यम उवाच- एतन्माधवमासस्य समासात्किंचिदीरितम् । माहात्म्यं पूर्णिमायाश्च विशेषाद्द्विजसत्तम
वैशाखमासे मधुसूदनस्य प्रियं य एनं पठतीतिहासम् । स याति कृष्णालयमाशुपूतः कल्पाननेकानिह मोदते च
धन्यं यशस्यमायुष्यमिदं स्वस्त्ययनं महत् । स्वर्ग्यं श्रीदं सौमनस्यं प्रशस्यमघमर्षणम्
इदं माधवमासस्य माहात्म्यं माधवप्रियम् । चरित्रं भूपतेस्तस्य संवादं चावयोरपि
श्रुत्वा पठित्वा विधिवदनुमोद्य मनःप्रियम् । भवेद्भक्तिर्भगवति यया स्यात्पापसंक्षयः
अथ गच्छ महीदेव देवलोकाद्यथेच्छया । निपात्य भुवि वैदेहं रुदंत्यद्यापि बांधवाः
विलप्यमानैरपि बंधुभिस्तैर्न यावदग्नौ तव तच्छरीरम् । प्रक्षिप्यते हंत जवैर्न तावद्याहि स्वयं सुप्त इव प्रबुद्धः
ममप्रसादादिह पुण्ययोगः श्रुतो यथावत्तमिमं विधेहि । विधानतो वै समये समंते समागमोंऽते भविता सुरैश्च
सूत उवाच- इति देववचः श्रुत्वा नत्वा धर्माधिपं ततः । पुनः पपात स इह परितुष्टमना द्विजः
धर्मराजप्रसादेन ततस्तत्र महीतले । संसुप्तइव चोत्तस्थौ बंधुवर्गसमन्वितः
विधिमेनं द्विजो भूमौ वर्षेवर्षे च स स्वयम् । स्वयं च कारयामास माधवस्नापनं जनम्
यमब्राह्मणसंवादो मयायं परिकीर्तितः । तस्य माधवमासस्य पुण्यस्नानप्रसङ्गतः
वैशाखमासे सततं हरिप्रिये स्नानं विदध्याच्च ददाति भक्त्या । दानं च होमं सुकृतं तथा बुधो हरेःपदं तस्य नदुर्ल्लभं कदा
यःशृणोत्येकचित्तेनमाहात्म्यंमेषसूर्यजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति विष्णोः परं पदम्
ऋषय ऊचुः - सूतसूत महाप्राज्ञ त्वयाऽतिकरुणात्मना । वैशाखमासमाहात्म्यं कीर्तितं पापनाशनम्
नियमा मधुहन्तुर्ये माधवे कथितास्त्वया । पूजनं स्नानदानाद्यं श्रौतस्मार्तविधानतः
यथा च माधवो देवः प्रीयते पापनाशनः । अधुना श्रोतुमिच्छामो ध्यानं तस्य महात्मनः
कृष्णस्य भक्तवृन्दानां प्रियस्य भवतारणम्