न दत्तं न हुतं किंचिद्वैशाख्यां चाविशेषतः । नार्चितो मधुहा तत्र तोषिता न मनीषिणः
मणिकोदककुंभैश्च न दानैः पितृदेवताः । तर्पिता न तिला दत्ताः सक्षौद्राः श्रोत्रियेषु च
न पुष्पफलतांबूल चंदन व्यजनांबरैः । विद्वांसो नार्चितास्तत्र पितृदैवततुष्टये
मया नैकापि वैशाखी पूर्णा पूर्णफल प्रदा । स्नानदानक्रियापूजा सुकृतैः परिपालिता
तेन मे वैदिकं कर्म सर्वं चैव तु निष्फलम् । ततोऽवैशाखनामाहं प्रेतो जातोऽस्मि सर्वतः
एतत्ते सर्वमाख्यातं त्रयाणामपि कारणम् । त्वं नो भव समुद्धर्ता पापाद्विप्रोसि वै यतः
विमुक्तं ब्रह्मतीर्थं च साधवः परमं यतः । तारयंति महापापान्निरयेभ्योऽपि संश्रितान्
गंगादि पुण्यतीर्थेषु यो नरः स्नाति सर्वदा । यः करोति सतां संगं तयोः सत्संगमो वरः
अथवा मम पुत्रोऽस्ति धनशर्मेति विश्रुतः । तं गत्वा बोधय स्वामिन्नस्मदर्थे कृतोद्यमः
कार्ये समुद्यमं कृत्वा परेषां समुपस्थिते । पुष्कलं फलमाप्नोति यज्ञदानक्रियाधिकम्
यम उवाच- प्रेतवाक्यं तदाकर्ण्य धनशर्माति दुःखितः । स तं जनकमाज्ञाय पतितं निरये निजम्
आत्मानमभितो निंदन्निदं वचनमब्रवीत् । धनशर्मोवाच- अहं तव सुतः स्वामिन्गौतमस्य निरर्थकः
यस्तु पुत्रो न निस्तारं पितुः कुर्यादतंद्रितः । आत्मानं पावयेन्नासावदाता द्रव्यवानिति
धर्मो हि गहनो ज्ञेयः प्रयत्नेनापि धीमता । यथा मम पिता च त्वमिमां प्राप्तोसि दुर्गतिम्
यदा च सुखसंतानं न मत्तः प्राप्तवानसि । लोकयोः सुखसंताने तथा स तनयो मतः
द्वौ गुरू पुरुषस्येह पिता माता च धर्मतः । तयोरपि पिता श्रेयान्बीजप्राधान्यदर्शनात्
किं करोमि क्व गच्छामि कथं तातगतिस्तव । धर्मतत्त्वं न जानामि संश्रयामि भवद्वचः
प्रेत उवाच- शृणु पुत्र वचः सत्यं भाविनोऽर्थस्य मे बलात् । अथ पुण्येन केनापि भवित्री सुगतिर्मम
मया श्रौतानि कर्माणि कुर्वता किल गर्वतः । अनादृतं गुरुवचो गुरुस्तत्रावमानितः
गुरूणामपमानेन प्रहर्षक्रोधविस्मयैः । पुण्यानि क्षयमायांति यशांसीव हि दुर्नयैः
पौराणिक विधानेन कर्म श्रौताविरोधि यत् । केवलं वैदिकं कर्म कृतमज्ञानतो मया
पापेंधन दवज्वाला पापद्रुमकुठारिका । कृता नैकापि वैशाखी विधिना पुत्र पूर्णिमा
अव्रता यस्य वैशाखी सोऽवैशाखो भवेन्नरः । दशजन्मानि च ततस्तिर्यग्योनिषु जायते
चिरं भुक्त्वा दुःखमंते प्रेतः पर्यायतो भवेत् । लभते मानुषं जन्म कथंचिदपि दुर्लभम्
उपायं ते वदिष्यामि प्रेतमोक्षकरं परम् । श्रुतवान्यदहंपूर्वजन्मनिस्वगुरोर्मुखात्
गच्छ पुत्र गृहं स्नात्वा यमुनायां विधानतः । अद्यतः सर्वगतिदा कल्पाद्या साप्युपागता । पश्चिमेऽहनि वैशाखी पितृदेवार्चने हिता
पानीयमप्यत्र तिलैर्विमिश्रं सहोदकुंभान्नफलानि भक्त्या । दद्यात्पितृभ्यो भवतीह दत्तं श्राद्धं सदा तेन समा सहस्रम्
वैशाख्यां पौर्णमास्यां यो भोजयेद्भूमिदेवताः । सिक्थेसिक्थे भवेत्तृप्तिः पितॄणां युगसंख्यया
वैशाख्यां विधिना स्नात्वा भोजयेद्ब्राह्मणान्दश । पायसं सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
गौरान्वा यदि वा कृष्णांस्तिलान्क्षौद्रेण संयुतान् । दत्वा दशभ्यो विप्रेभ्यस्तेनैव स्वस्ति वाचयेत्