मन्मायामोहितधियः प्रायस्ते मानवाधमाः । भूतेश्वरं न नमंति न स्मरंति स्तुवंति ये
बालकोऽपि ध्रुवो यत्र ममाराधनतत्परः । प्राप स्थानं परं शुद्धं यत्नयुक्तं पितामहैः
तां पुरीं प्राप्य मथुरां मदीयां सुरदुर्लभाम् । खंजो भूत्वांधको वापि प्राणानेव परित्यजेत्
वेदव्यासमहाभाग मा कृथाः संशयं क्वचित् । रहस्यं वेदशिरसां यन्मया ते प्रकाशितम्
इमं भगवता प्रोक्तमध्यायं यः पठेच्छुचिः । शृणुयाद्वापि यो भक्त्या मुक्तिस्तस्यापि शाश्वती
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वृंदावनादिमथुरामाहात्म्यकथनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः
ईश्वर उवाच-। एकदा रहसि श्रीमानुद्धवो भगवित्प्रियः । सनत्कुमारमेकांते ह्यपृच्छत्पार्षदः प्रभो
यत्र क्रीडति गोविंदो नित्यं नित्यसुरास्पदे । गोपांगनाभिर्यत्स्थानं कुत्र वा कीदृशं परम्
तत्तत्क्रीडनवृत्तांतमन्यद्यद्यत्तदद्भुतम् । ज्ञातं चेत्तव तत्कथ्यं स्नेहो मे यदि वर्त्तते
सनत्कुमार उवाच-। कदाचिद्यमुनाकूले कस्यापि च तरोस्तले । सुवृत्तेनोपविष्टेन भगवत्पार्षदेन वै
यद्रहोऽनुभवस्तस्य पार्थेनापि महात्मना । दृष्टं कृतं च यद्यत्तत्प्रसंगात्कथितं मयि
तत्तेऽहं कथयाम्येतच्छृणुष्वावहितः परम् । किंत्वेतद्यत्र कुत्रापि न प्रकाश्यं कदाचन
अर्जुन उवाच-। शंकराद्यैर्विरिंच्याद्यैरदृष्टमश्रुतं च यत् । सर्वमेतत्कृपांभोधे कृपया कथय प्रभो
किं त्वया कथितं पूर्वमाभीर्यस्तव वल्लभाः । तास्ताः कतिविधा देव कति वा संख्यया पुनः
नामानि कति वा तासां का वा कुत्र व्यवस्थिताः । तासां वा कति कर्माणि वयोवेषश्च कः प्रभो
काभिः सार्द्धं क्व वा देव विहरिष्यसि भो रहः । नित्ये नित्यसुखे नित्यविभवे च वने वने
तत्स्थानं कीदृशं कुत्र शाश्वतं परमं महत् । कृपा चेत्तादृशी तन्मे सर्वं वक्तुमिहार्हसि
यदपृष्टं मयाप्येवमज्ञातं यद्रहस्तव । आर्तार्तिघ्न महाभाग सर्वं तत्कथयिष्यसि
श्रीभगवानुवाच-। तत्स्थानं वल्लभास्ता मे विहारस्तादृशो मम । अपि प्राणसमानानां सत्यं पुंसामगोचरः
कथिते दृष्टुमुत्कंठा तव वत्स भविष्यति । ब्रह्मादीनामदृश्यं यत्किं तदन्य जनस्य वै
तस्माद्विरम वत्सैतत्किं नु तेन विना तव । एवं भगवतस्तस्य श्रुत्वा वाक्यं सुदारुणम्
दीनः पादांबुजद्वंद्वे दंडवत्पतितोऽर्जुनः । ततो विहस्य भगवान्दोर्भ्यामुत्थाप्य तं विभुः
उवाच परमप्रेम्णा भक्ताय भक्तवत्सलः । तत्किं तत्कथनेनात्र द्रष्टव्यं चेत्त्वया हि यत्
यस्यां सर्वं समुत्पन्नं यस्यामद्यापि तिष्ठति । लयमेष्यति तां देवीं श्रीमत्त्रिपुरसुंदरीम्
आराध्य परया भक्त्या तस्यै स्वं च निवेदय । तां विनैतत्पदं दातुं न शक्नोमि कदाचन
श्रुत्वैतद्भगवद्वाक्यं पार्थो हर्षाकुलेक्षणः । श्रीमत्यास्त्रिपुरादेव्या ययौ श्रीपादुकातलम्
तत्र गत्वा ददर्शैनां श्रीचिंतामणिवेदिकाम् । नानारत्नैर्विरचितैः सोपानैरतिशोभिताम्
तत्र कल्पतरुं नाना पुष्पैः फलभवैर्नतम् । सर्वर्त्तुकोमलदलैः स्नवन्माध्वीकशीकरैः
वर्षद्भिर्वायुनालोलैः पल्लवैरुज्ज्वलीकृतम् । शुकैश्च कोकिलगणैः सारिकाभिः कपोतकैः
लीलाचकोरकै रम्यैः पक्षिभिश्च निनादितम् । यत्र गुंजद्भृंगराज कोलाहलसमाकुलम्