शेष उवाच-। इतिविज्ञापनां देवी श्रुत्वा सीता तमाह सा । नाहं कीर्तिकरी राज्ञो ह्यपकीर्तिः स्वयं त्वहम्
किं मया तस्य साध्यं स्याद्धर्मकामार्थशून्यया । सत्येवं भवतां भूपे को विश्वासो निरंकुशे
प्रत्यक्षा वा परोक्षा वा भर्तुर्दोषा मनःस्थिताः । न वाच्या जातु मादृश्या कल्याणकुलजातया
पाणिग्रहणकाले मे यद्रूपो हृदये स्थितः । तद्रूपो हृदयान्नासौ कदाचिदपसर्पति
लक्ष्मणेमौ कुमारौ मे तत्तेजोंशसमुद्भवौ । वंशांकुरौ महाशूरौ धनुर्विद्याविशारदौ
नीत्वा पितुः समीपं तु लालनीयौ प्रयत्नतः । तपसाराधयिष्यामि रामं काममिह स्थिता
वाच्यं त्वया महाभाग पूज्यपादाभिवंदनम् । सर्वेभ्यः कुशलं चापि गत्वेतो मदपेक्षया
पुत्रौ समादिशत्सीता गच्छतं पितुरंतिकम् । शुश्रूषणीय एवासौ भवद्भ्यां स्वपदप्रदः
आज्ञप्तावप्यनिच्छंतौ तौ कुमारौ कुशीलवौ । वाल्मीकिवचनात्तत्र जग्मतुश्च सलक्ष्मणौ
वाल्मीकेरेव पादाब्जसमीपं तत्सुतौ गतौ । लक्ष्मणोऽपि ववंदे तं गत्वा बालकसंयुतः
वाल्मीकिर्लक्ष्मणस्तौ तु कुमारौ मिलिता अमी । सभायां संस्थितं रामं ज्ञात्वा ते जग्मुरुत्सुकाः
लक्ष्मणः प्रणिपत्याथ सीतावाक्यादिसर्वशः । कथयामास रामाय हर्षशोकयुतः सुधीः
सीतासंदेशवाक्येभ्यो रामो मूर्च्छां समन्वभूत् । संज्ञामवाप्य चोवाच लक्ष्मणं नयकोविदम्
गच्छ मित्र पुनस्तत्र यत्नेन महता च ताम् । शीघ्रमानय भद्रं ते मद्वाक्यानि निवेद्य च
अरण्ये किं तपस्यंत्या गतिरन्या विचिंतिता । श्रुता दृष्टाथ वा मत्तो यन्नागच्छसि जानकि
त्वदिच्छया त्वमेवेतो गतारण्यं मुनिप्रियम् । पूजिता मुनिपत्न्यस्ता दृष्टा मुनिगणास्त्वया
पूर्णो मनोरथस्तेऽद्य किं नागच्छसि भामिनि । न दोषं मयि पश्येस्त्वं स्वात्मेच्छाया विलोकनात्
गत्वा गत्वाथ वामोरु पतिरेव गतिः स्त्रियाः । निर्गुणोपि गुणांभोधिः किंपुनर्मनसेप्सितः
याया क्रियाकुलस्त्रीणां सासा पत्युः प्रतुष्टये । पूर्वमेवप्रतुष्टोऽहमिदानीं सुतरां त्वयि
यागो जपस्तपोदानं व्रतं तीर्थं दयादिकम् । देवाश्च मयि संतुष्टे तुष्टमेतदसंशयम्
शेष उवाच-। इति संदेशमादाय सीतां प्रति जगत्पतेः । आह लक्ष्मण आत्मेशमानतः प्रणयाद्धरौ
सीतानयनमुद्दिश्य प्रसन्नस्त्वं यदूचिवान् । कथयिष्यामि तद्वाक्यं विनयेन समन्वितम्
इत्युक्त्वा पादयोर्नत्वा रघुनाथस्य लक्ष्मणः । जगाम त्वरितः सीतां रथे तिष्ठन्महाजवे
वाल्मीकिः श्रीयुतौ वीक्ष्य रामपुत्रौ महौजसौ । उवाच स्मितमाधाय मुखं कृत्वा मनोहरम्
युवां प्रगायतां पुत्रौ रामचारित्रमद्भुतम् । वीणां प्रवादयंतौ च कलगानेन शोभितम्
इत्यक्तौ तौ सुतौ रामचारित्रं बहुपुण्यदम् । अगायतां महाभागौ सुवाक्यपदचित्रितम्
यस्मिन्धर्मविधिः साक्षात्पातिव्रत्यं तु यत्स्थितम् । भ्रातृस्नेहो महान्यत्र गुरुभक्तिस्तथैव च
स्वामिसेवकयोर्यत्र नीतिर्मूर्तिमती किल । अधर्मकरशास्तिं वै यत्र साक्षाद्रघूद्वहात्
तद्गानेन जगद्व्याप्तं दिवि देवा अपि स्थिताः । किन्नरा अपि यद्गानं श्रुत्वा मूर्च्छामिताः क्षणात्
वीणायारणितं श्रुत्वा तालमानेन शोभितम् । निखिला परिषत्तत्र शालभं जीवचित्रिता