शेष उवाच। क्षणान्मूर्च्छां जहौ वीरः शत्रुघ्नः समरांगणे । अन्येऽपि वीराबलिनो मूर्च्छां प्राप्ताः सुजीविताः
शत्रुघ्नो वाजिनां श्रेष्ठं ददर्श पुरतः स्थितम् । आत्मानं च शिरस्त्राणरहितं सैन्यजीवितम्
वीक्ष्य चित्रमिदं स्वांते चकारच जगाद ह । सुमतिं मंत्रिणां श्रेष्ठं मूर्च्छाविरहितं तदा
कृपां कृत्वा हयं प्रादाद्बालो यज्ञस्य पूर्तये । गच्छाम रामं तरसा हयागमनकांक्षिणम्
इत्युक्त्वा स रथे स्थित्वा हयमादाय वेगतः । ययौ तदाश्रमाद्दूरं भेरीशंखविवर्जितः
तत्पृष्ठतो महासैन्यं चतुरंगसमन्वितम् । चचाल कुर्वन्संभग्नं स्वभारेण फणीश्वरम्
जवेन जाह्नवीं तीर्त्वा कल्लोलजलशालिनीम् । जगाम विषये स्वीये स्वकीयजनशोभिते
पुष्कलेन युतो राजा सुरथेन समन्वितः । रथे मणिमये तिष्ठन्महत्कोदंडधारकः
हयं तं पुरतः कृत्वा रत्नमालाविभूषितम् । श्वेतातपत्रं तस्यैव मूर्ध्नि चामरभूषितम्
अनेकरथसाहस्रैः परितो बलिभिर्नृपैः । उद्यत्कोदंडललितैर्वीरनादविभूषितैः
क्रमेण नगरीं प्राप सूर्यवंशविभूषिताम् । अनेकैः केतुभिः श्रेष्ठैर्भूषितां दुर्गराजिताम्
रामः श्रुत्वा हयं प्राप्तं शत्रुघ्नेन सहामुना । पुष्कलेन च वीरेण ययौ हर्षमनेकधा
कटकं निर्दिदेशासौ चतुरंगं महाबलम् । लक्ष्मणं प्रेषयामास भ्रातरं बलिनां वरम्
लक्ष्मणः सैन्यसहितो गत्वा भ्रातरमागतम् । परिरेभे मुदाक्रांतः क्षतशोभितगात्रकम्
सर्वत्र कुशलं पृष्टो वार्तां चात्र चकार सः । परमं हर्षमापन्नः शत्रुघ्नः संगतो मुदा
सौमित्रिः स्वरथे स्थित्वा भ्रात्रा सह महामनाः । सैन्येन महता वीरो ययौ स्वनगरीं प्रति
सरयूः पुण्यसलिला पवित्रित जगत्त्रया । रामपादरजः पूता शरच्चंद्रसमप्रभा
हंसकारंडवाकीर्णा चक्रवाकोपशोभिता । विचित्रतरवर्णैश्च पक्षिभिर्नादिता भृशम्
मंडपास्तत्र बहुशो रामचंद्रेणकारिताः । ब्राह्मणानां वेदविदां पृथक्पाठनिनादकाः
क्षत्रियास्तत्र बहवो धनुःपाणि सुशोभिताः । ज्याटंकारेण बहुना नादयंतो महीतलम्
भुंजते ब्राह्मणा यत्र विचित्रान्नैर्मनोहरैः । परस्परं प्रपश्यंतो वार्तां चक्रुर्मनोहराम्
पायसान्नानि शुभ्राणि चंद्रकांतिसमानि च । क्षीराज्यबहुयुक्तानि शर्करामिश्रितानि च
अपूपास्तत्र बहुलाश्चंद्रबिंबसमाः श्रिया । कर्पूरादिसुगंधेन वासिताः सुमनोहराः
फेनिकाघटकाः स्निग्धाः शतच्छिद्रा विरंध्रकाः । शष्कुल्यो मंडकामृष्टा मधुरान्नसमन्विताः
भक्तं कुमुदसंकाशं मुद्गदालिविमिश्रितम् । सुगंधेन समायुक्तमत्यंतं प्रीतिदायकम्
ओदनो दधिना युक्तो भीमसेनसमन्वितः । स्वादुपाककरैः सृष्टः पात्रे मुक्तः प्रवेषकैः
तत्र केचिद्द्विजाः पात्रे निक्षिप्तं वीक्ष्य पायसम् । परस्परं ते प्रत्यूचुः किमिदं दृश्यतेऽद्भुतम्
किं चंद्रबिंबं नभसः पतितं तमसो भयात् । अमृतं तु भवत्यत्र मृत्युनाशकमद्भुतम्
तच्छ्रुत्वा रोषताम्राक्षः प्रोवाचान्यो द्विजोत्तमः । नभवत्येव चंद्रस्य बिंबं त्वमृतविप्लुतम्
एकमिंदोर्वपुस्त्वेतद्दृश्यते सदृशं कथम् । ब्राह्मणानां सहस्रस्य पात्रे पात्रे पृथक्पृथक्