शेष उवाच। इति वाक्यं समाकर्ण्य महावज्रनिभाक्षरम् । निःश्वसन्मुहुरुच्छ्वासमाचरन्मूर्च्छितोऽपतत्
तं मूर्च्छितं नृपं दृष्ट्वा चारा दुःखसमन्विताः । वीजयामासुर्वासोग्रैर्दुःखापनय हेतवे
स लब्धसंज्ञो नृपतिर्मुहूर्तेन जगाद तान् । गच्छंतु भरतं शीघ्रं प्रेषयंतु च मां प्रति
ते दुःखिताश्चरास्तूर्णं भरतस्य गृहं गताः । कथयामासु रामस्य संदेशं नयहारकाः
भरतो रामसंदेशं श्रुत्वा धीमान्ययौ सदः । रामं प्रति रहःसंस्थं श्रुत्वा तं त्वरया युतः
आगत्य तं प्रतीहारं प्रत्युवाच महामनाः । कुत्रास्ते रामभद्रोऽसौ मम भ्राता कृपानिधिः
तन्निर्दिष्टं गृहं वीरो ययौ रत्नमनोहरम् । रामं विलोक्य विक्लांतं भयमाप स मानसे
किं वासौ कुपितो रामः किं वा दुःखमिदं विभोः । तदा प्रोवाच नृपतिं निःश्वसंतं मुहुर्मुहुः
स्वामिन्सुखसमाराध्यं वक्त्रं ते कथमानतम् । अश्रुभिर्लक्ष्यते राहुग्रस्तदेहः शशीव ते
सर्वं मे कारणं तथ्यं ब्रूहि मां किं करोमि ते । त्यज दुःखं महाराज कथं दुःखस्य भाजनम्
एवं भ्रात्रा प्रोच्यमानो गद्गदस्वरया गिरा । प्रोवाच भ्रातरं वीरो रामचंद्रश्च धार्मिकः
शृणु भ्रातर्वचो मह्यं मम दुःखस्य कारणम् । तन्मार्जनं कुरुष्वाद्य भ्रातः प्रातर्महामते
वंशे वैवस्वते राजा न कश्चिदयशः क्षतः । मत्कीर्तिरद्य कलुषा गंगायमुनया गता
येषां यशो नृणां भूमौ तेषामेव सुजीवितम् । अपकीर्तिक्षतानां तु जीवितं मृतकैः समम्
येषां यशो भवेद्भूमौ तेषां लोकाः सनातनाः । अपकीर्त्युरगी दष्टास्तेषां भूयादधोगतिः
अद्य मे कलुषा कीर्तिः स्वर्धुनी लोकविश्रुता । तच्छृणुष्व वचो मेऽद्य रजकेन यथोदितम्
अस्मिन्पुरेऽद्य रजक उक्तवाञ्जानकीभवम् । किंचिद्वाच्यं ततो भ्रातः किं करोमि महीतले
किमात्मानं जहाम्यद्य किमेनां जानकीं स्त्रियम् । उभयोः किं मया कार्यं तत्तथ्यं ब्रूहि मे भवान्
इत्युक्त्वा निर्गलद्बाष्पो वेपथु क्षुभितांगकः । पपात भूमौ विरजो धार्मिकाणां शिरोमणिः
भ्रातरं पतितं दृष्ट्वा भरतो दुःखसंयुतः । संवीक्ष्य शनकै रामं प्राप्तसंज्ञं चकार सः
संज्ञां प्राप्तं तु संवीक्ष्य रामचंद्रं सुदुःखितम् । उवाच दुःखनाशाय वाक्यं तु सुमनोहरम्
कोऽयं वै रजकः किंतु वाच्यं वाक्यं यथाब्रवीत् । जिह्वाच्छेदं करिष्यामि जानकीवाच्यकारिणः
तदा रामोऽब्रवीद्वाक्यं रजकस्य मुखोद्गतम् । श्रुतं चारेण तत्सर्वं भरताय महात्मने
तच्छ्रुत्वा भरतः प्राह भ्रातरं दुःखशोकिनम् । जानकीवह्निशुद्धाभूल्लंकायां वीरपूजिता
ब्रह्माब्रवीदियं शुद्धा पिता दशरथस्तव । कथं सा रजकोक्तित्वाद्धातव्या लोकपूजिता
ब्रह्मादिसंस्तुता कीर्तिस्तवलोकान्पुनाति हि । सा कथं रजकोक्त्या वै कलुषाद्य भविष्यति
तस्मात्त्यज महादुःखं सीतावाच्यसमुद्भवम् । कुरु राज्यं तया सार्धमंतर्वत्न्या सुभाग्यया
त्वं कथं स्वशरीरं तु हातुमिच्छसि शोभनम् । वयं हताः स्म सर्वेऽद्य त्वां विना दुःखनाशकम्
क्षणं सीता न जीवेत त्वां विना सुमहोदया । तस्मात्पतिव्रता साकं भुनक्तु विपुलां श्रियम्
इति वाक्यं समाकर्ण्य भरतस्य च धार्मिकः । पुनरेव जगादेमं वाक्यं वाक्यविदां वरः