इति श्रीपद्मपुराणे पातालखण्डे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे लवेन हयबंधनंनाम चतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः
व्यास उवाच। एतां श्रुत्वा कथां रम्यां लवस्य बलिनो मुनिः । संशयानः पर्यपृच्छन्नागं दशशताननम्
श्रीवात्स्यायन उवाच। त्वयोक्तं तु पुरा रामः सीतामेकाकिनीं वने । रजकस्य दुरुक्त्यासौ तत्याज महि लोलुपः
जानक्यां क्व सुतौ जातौ क्व धनुर्धरतां गतौ । कथं च शिक्षिता विद्या यो रामहयमाहरत्
व्यास उवाच। इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शेषो नागो महामतिः । प्रशस्य विप्रं जगदे रामचारित्रमद्भुतम्
शेष उवाच। रामो राज्यमयोध्यायां भ्रातृभिः सहितोऽकरोत् । धर्मेण पालयन्सर्वं क्षितिखंडं स्वया स्त्रिया
सीता दधार तद्वीर्यं मासाः पंचाभवंस्तदा । अत्यंतं शुशुभे देवी त्रयीव पुरुषं धरा
कदाचित्समये रामः पप्रच्छ च विदेहजाम् । कीदृशो दोहदः साध्वि मया ते साध्यते हि सः
रहस्येव तु सा पृष्टा त्रपमाणा पतिं सती । लज्जा गद्गद वाग्रामं निजगाद वचोऽमृतम्
सीतोवाच। त्वत्कृपातो मया सर्वं भुक्तं भोक्ष्यामि शोभनम् । न कश्चिन्मानसे कांत विषयो ह्यतिरिच्यते
यस्याभवादृशः स्वामी देवसंस्तुतसत्पदः । तस्याः सर्वं वरीवर्ति न किंचिदवशिष्यते
त्वमाग्रहात्पृच्छसि मां दोहदं मनसि स्थितम् । ब्रवीमि पुरतः सत्यं तव स्वामिन्मनोहर
चिरं जातं मया सत्यो लोपामुद्रादिकाः स्त्रियः । दृष्ट्वा स्वामिन्मनो द्रष्टुं ता उत्सुकति सुंदरीः
राज्यं प्राप्ता त्वया सार्द्धमनेकसुखमास्थिता । कृतघ्नाहं कदापीह ता नमस्कर्तुमानसा
तत्र गत्वा तपःकोशान्वस्त्राद्यैः परिपूजये । रत्नानि चैव भास्वंति भूषा अपि समर्पये
यथा मे तोषिताः सत्यो ददत्याशीर्मनोहराः । एष मे दोहदः कांत परिपूरय मानसः
इत्थमाकर्ण्य वचनं सीतायाः सुमनोहरम् । जगाद परमप्रीतो रामचंद्रः प्रियां प्रति
धन्यासि जानकी प्रातर्गमिष्यसि तपोधनाः । प्रेक्ष्यतास्तु कृतार्था त्वमागमिष्यसि मेंऽतिकम्
इति रामवचः श्रुत्वा परमां प्रीतिमाप सा । प्रातर्मम भवत्यद्धा तापसीनां समीक्षणम्
अथ तन्निशि रामेण चाराः कीर्तिं निजां श्रुताम् । प्रेक्षितुं प्रेषितास्ते तु निशीथे ह्यगमनञ्छनैः
ते प्रत्यहं रामकथाः शृण्वंतः सुमनोहराः । तद्दिने गतवंतस्तु धनाढ्यस्य गृहं महत्
दीपं वीक्ष्य प्रज्वलंतं वचनं वीक्ष्य मानुषम् । स्थितास्तत्र क्षणं चाराः समशृण्वन्यशो भृशम्
तत्र काचन वामाक्षी बालकं प्रति हर्षिता । स्तनं धयंतं निजगौ वाक्यं तु सुमनोहरम्
पिब पुत्र यथेष्टं त्वं स्तन्यं मम मनोहरम् । पश्चात्तव सुदुष्प्रापं भविष्यति ममात्मज
एतत्पुर्याः पती रामो नीलोत्पलदलप्रभः । तत्पुरीस्थजनानां तु न भविष्यति वै जनुः
जन्माभावात्कथं पानं स्तन्यस्य भुवि जायते । तस्मात्पिब मुहुः स्तन्यं दुर्ल्लभं हृदि मन्य च
ये श्रीरामं स्मरिष्यंति ध्यायंति च वदंति ये । तेषामपि पयःपानं न भविष्यति जातुचित्
इत्यादिवाक्यं संश्रुत्य श्रीरामयशसोऽमृतम् । हर्षिताः प्रययुर्गेहमन्यद्भाग्यवतो महत्
तावदन्यश्चरस्तत्र मनोरममिदं गृहम् । मत्वा तिष्ठन्हि रामस्य क्षणं शुश्रूषया यशः
तत्र काचिन्निजं कांतं पर्यंकोपरि सुस्थितम् । तांबूलं चर्वती दत्तं भर्त्तास्नेहेन सुंदरी