त्वं यागकर्मनिरतोऽसि मुनीश्वरेंद्रै । र्धर्मं विचारयसि भूमिपतीड्यपाद । अत्राहमद्य सुरथेन विगाढपाश -। बद्धोस्मि मोचय महापुरुषाशु देव
नो मोचयस्यथ यदि स्मरणातिरेकात् । त्वं सर्वदेववरपूजितपादपद्म । लोको भवंतमिदमुल्लसितोऽहसिष्य -। त्तस्माद्विलंबमिह माचर मोचयाशु
इति श्रुत्वा जगन्नाथो रघुवीरः कृपानिधिः । भक्तं मोचयितुं प्रागात्पुष्पकेणाशुवेगिना
लक्ष्मणेनानुगेनाथ भरतेन सुशोभितम् । मुनिवृंदैर्व्यासमुख्यैः समेतं ददृशे कपिः
तमागतं निजं नाथं वीक्ष्य भूपं समब्रवीत् । पश्य राजन्निजं मोक्तुमायातं कृपया हरिम्
अनेके मोचिताः पूर्वं स्मरणात्सेवका निजाः । तथा मां पाशतो बद्धं संमोचयितुमागतः
श्रीरामभद्रमायांतं वीक्ष्यासौ सुरथः क्षणात् । नतीश्च शतशश्चक्रे भक्तिपूरपरिप्लुतः
श्रीरामस्तं निजैर्दोर्भिः परिरेभे चतुर्भुजः । मूर्ध्नि सिंचन्नश्रुजलैर्हर्षाद्भक्तं स्वकं मुहुः
उवाच धन्यदेहोऽसि महत्कर्म कृतं त्वया । कपीश्वरस्त्वया बद्धो हनूमान्सर्वतो बलः
श्रीरामः कपिवर्यं तं मोचयामास बंधनात् । मूर्छितांस्तान्भटान्सर्वान्वीक्ष्य दृष्ट्या स्वजीवयत्
ते मूर्च्छां तत्यजुर्दृष्टा रामेण सुरसेविना । उत्थिता ददृशुः श्रीमद्रामचंद्रं मनोरमम्
प्रणतास्ते रघुपतिं तेन पृष्टा अनामयम् । सुखीभूता नृपं प्रोचुः सर्वं स्वकुशलं नृपाः
सुरथो वीक्ष्य रामं च कृपार्थं सेवकात्मनः । आगतं सकलं राज्यं सहयं सुमुदार्पयत्
अनेकवरिवस्याभिः श्रीरामं समतोषयत् । कथयामास मेऽन्याय्यं कृतं ते क्षम राघव । श्रीरामस्तमुवाचाथ कृतं ते वाहरक्षणम्
क्षत्त्रियाणामयं धर्मः स्वामिना सह युद्ध्यते । त्वया साधुकृतं कर्म रणे वीराः प्रतोषिताः
इत्युक्तवंतं नृहरिं पूजयन्ससुतोऽभवत् । श्रीरामस्त्रिदिनं स्थित्वा ययौ तमनुमंत्र्य च
कामगेन विमानेन मुनिभिः सहितो महान् । तं दृष्ट्वा विस्मितास्तस्य कथाश्चक्रुर्मनोहराः
चंपकं स्वपुरे स्थाप्य सुरथः क्षत्रियो बली । शत्रुघ्नेन समं यातुं मनश्चक्रे महाबलः
शत्रुघ्नः स्वहयं प्राप्य भेरीनादानकारयत् । शंखनादान्बहुविधान्सर्वत्र समवादयत्
सुरथेन समं वीरो यज्ञवाहममूमुचत् । स बभ्रामापरान्देशान्न कोपि जगृहे बली
यत्रयत्र गतो वाहस्तत्रतत्र परिभ्रमन् । सैन्येन महता यातः शत्रुघ्नः सुरथेन च
कदाचिज्जाह्नवीतीरे वाल्मीकेराश्रमं वरम् । गतो मुनिवरैर्जुष्टं प्रातर्धूमेन चिह्नितम्
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखण्डे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे रघुनाथसमागमोनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः
शेष उवाच। गतः प्रातःक्रियां कर्तुं समिधस्तत्क्रियार्हकाः । आनेतुं जानकीसूनुर्वृतो मुनिसुतैर्लवः
ददर्श तत्र यज्ञाश्वं स्वर्णपत्रेण चिह्नितम् । कुंकुमागरुकस्तूरी दिव्यगंधेन वासितम्
विलोक्य जातकुतुको मुनिपुत्रानुवाच सः । अर्वा कस्य मनोवेगः प्राप्तो दैवान्मदाश्रमम्
आगच्छंतु मया सार्धं प्रेक्षंतां मा भयं कृथाः । इत्युक्त्वा स लवस्तूर्णं वाहस्य निकटे गतः
स रराज समीपस्थो वाहस्य रघुवंशजः । धनुर्बाणधरः स्कंधे जयंत इव दुर्जयः
गत्वा मुनिसुतैः सार्धं वाचयामास पत्रकम् । भालस्थितं स्पष्टवर्णराजिराजितमुत्तमम्
विवस्वतो महान्वंशः सर्वलोकेषु विश्रुतः । यत्र कोपि पराबाधी न परद्रव्यलंपटः