सुरथ उवाच। प्लवगाधिप कस्मात्त्वमागतोऽत्र कथं भवान् । ब्रूहि मे कारणं सर्वं यथा ज्ञात्वा करोमि तत्
शेष उवाच। इति संभाषमाणं तं प्रत्युवाच कपीश्वरः । विस्मयंश्चेतसि भृशं रामसेवाकरं नृपम्
जानीहि मां नृपश्रेष्ठ वालिपुत्रं हरीश्वरम् । शत्रुघ्नेन च दूतत्वे प्रेषितो भवतोंऽतिकम्
सेवकैः कैश्चिदागत्य धृतोऽश्वो मम सांप्रतम् । अज्ञानतो महान्याय्यं कुर्वद्भिः सहसा नृप
तमश्वं सह राज्येन सहपुत्रैर्मुदान्वितः । शत्रुघ्नं याहि चरणे पतित्वाशु प्रदेहि च
नोचेच्छत्रुघ्ननिर्मुक्तनाराचैः क्षतविग्रहः । पृथ्वीतलमलं कुर्वञ्छयिष्यसि विशीर्षकः
येन लंकापतिर्नाशं प्रापितो लीलया क्षणात् । तस्याश्वं यागयोग्यं तु हृत्वा कुत्र गमिष्यसि
शेष उवाच। इत्यादिभाषमाणं तं प्रत्युवाच महीश्वरः । सर्वं तथ्यं ब्रवीषि त्वं नानृतं तव भाषितम्
परं शृणुष्व मद्वाक्यं शत्रुघ्नपदसेवक । मया धृतो महानश्वो रामचंद्रस्य धीमतः
न मोक्ष्ये सर्वथा वाहं शत्रुघ्नादिभयादहम् । चेद्रामः स्वयमागत्य दर्शनं दास्यते मम
तदाहं चरणौ नत्वा दास्यामि सुतसंयुतः । सर्वं राज्यं कुटुंबं च धनं धान्यं बलं बहु
क्षत्त्रियाणामयं धर्मः स्वामिनापि विरुद्ध्यते। धर्मेण युद्धं तत्रापि रामदर्शनमिच्छता
शत्रुघ्नादीन्प्रवीरांस्तानधुनाहं क्षणादपि । जित्वा बध्नामि मद्गेहे नोचेद्रामः समाव्रजेत्
शेष उवाच। इति श्रुत्वांगदो धीमाञ्जहास नृपतिं तदा । उवाच च महद्वाक्यं महाधैर्यसमन्वितम्
अंगद उवाच। बुद्धिहीनः प्रवदसि वृद्धत्वात्सागता तव । यत्त्वं शत्रुघ्ननृपतिं धिक्करोषि धिया बली
यो मांधातृरिपुं दैत्यं लवणं लीलयावधीत् । येनानेके जिताः संख्ये वैरिणः प्रबलोद्धताः
विद्युन्माली हतो येन राक्षसः कामगे स्थितः । त्वं तं बध्नासि वीरेंद्रं मतिहीनः प्रभासि मे
भ्रातृजो यस्य सुबली पुष्कलः परमास्त्रवित् । येन रुद्रगणः संख्ये वीरभद्रः सुतोषितः
वर्णयामि किमेतस्य पराक्रांतिं बलोर्जिताम् । येन नास्ति समः पृथ्व्यां बलेन यशसा श्रिया
हनूमान्यस्य निकटे रघुनाथपदाब्जधीः । यस्यानेकानि कर्माणि भविष्यंति श्रुतानि ते
सत्रिकूटा राक्षसपूर्दग्धा येन क्षणाद्बलात् । अक्षो येन हतः पुत्रो राक्षसेंद्रस्य दुर्मतेः
द्रोणोनाम गिरिर्येन पुच्छाग्रेण सदैवतः । आनीतो जीवनार्थं तु सैनिकानां मुहुर्मुहुः
जानाति रामश्चारित्रं नान्यो जानाति मूढधीः । यं कपींद्रं मनाक्स्वान्तान्न विस्मरति सेवकम्
सुग्रीवाद्याः कपींद्रा ये पृथ्वीं सर्वां ग्रसंति ये । ते शत्रुघ्नं नृपं सर्वे सेवंते प्रेक्षणोत्सुकाः
कुशध्वजो नीलरत्नो रिपुतापो महास्त्रवित् । प्रतापाग्र्यः सुबाहुश्च विमलः सुमदस्तथा
राजा वीरमणिः सत्ययुतो रामस्य सेवकः । एतेऽन्येपि नृपा भूमेः पतयः पर्युपासते
तत्र त्वं वीर जलधौ मशकः को भवानिति । तज्ज्ञात्वा गच्छ शत्रुघ्नं कृपालुं पुत्रकैर्युतः
वाहं समर्प्य गंतासि रामं राजीवलोचनम् । दृष्ट्वा कृतार्थी कुरुषे स्वांगानि जनुषा सह
शेष उवाच। राजा प्रोवाच तं दूतं प्रब्रुवंतमनेकधा । एतान्दर्शयसि क्षिप्रं सर्वे न ममगोचराः
यादृशं मद्बलं दूत तादृशं न हनूमतः । यो रामं पृष्ठतः कृत्वा प्रागाद्यागस्य पालने