स पूजितो भूपवरैः परीत्य वरभारतम् । परीवृतो वीरवरैः शत्रुघ्नादिभिरुद्भटैः
स बभ्राम बहून्देशान्हिमालयसमीपतः । न कोपि तं निजग्राह हयं रामबलं स्मरन्
अंगवंगकलिंगानां राजभिः संस्तुतो हयः । जगाम राज्ञो नगरे सुरथस्य मनोहरे
कुंडलं नाम नगरमदितेर्यत्र कुंडलम् । कर्णयोः पतितं भूमौ हर्षभयसुकंपयोः
यत्र धर्मव्यतिक्रांतिं न करोति कदापिना । श्रीरामस्मरणं प्रेम्णा करोति जनतान्वहम्
अश्वत्थानां तु यत्रार्चा तुलस्याः प्रत्यहं नृभिः । क्रियते रघुनाथस्य सेवकैः पापवर्जितैः
यत्र देवालया रम्या राघवप्रतिमायुताः । पूज्यंते प्रत्यहं शुद्धचित्तैः कपटवर्जितैः
वाचि नाम हरेर्यत्र न वै कलहसंकथा । हृदि ध्यानं तु तस्यैव न च कामफलस्मृतिः
देवनं यत्र रामस्य वार्त्ताभिः पूतदेहिनाम् । न जातुचिन्नृणामस्ति सत्यव्यसनमानिनाम्
तस्मिन्वसति धर्मात्मा सुरथः सत्यवान्बली । रघुनाथपदस्मारहृष्टचित्तः परोन्मदः
किं वर्णयामि रामस्य सेवकं सुरथं वरम् । यस्याशेषगुणा भूमौ विस्तृताः पावयंत्यघम्
सेवकास्तस्य भूपस्य पर्यटंतः कदाचन । अपश्यन्हयमेधस्य हयं चंदनचर्चितम्
ते दृष्ट्वा विस्मयं प्राप्ता हयपत्रमलोकयन् । स्पष्टाक्षरसमायुक्तं चंदनादिकचर्चितम्
ज्ञात्वा रामेण संमुक्तं हयं नेत्रमनोहरम् । हृष्टा राज्ञे सभास्थाय कथयामासुरुत्सुकाः
स्वामिन्नयोध्यानगरीपतिस्तस्यास्तु राघवः । हयमेधक्रतोर्योग्यो हयो मुक्तः परिभ्रमन्
स ते पुरस्य निकटे प्राप्तः सेवकसंयुतः । गृहाण त्वं महाराज हयं तं सुमनोहरम्
शेष उवाच। इति श्रुत्वा निजप्रोक्तं वाक्यं हर्षपरिप्लुतः । उवाच वीरान्बलिनो मेघगंभीरया गिरा
सुरथ उवाच। धन्या वयं राममुखं पश्यामः सह सेवकाः । ग्रहीष्यामि हयं तस्य भटकोटिपरीवृतम्
तदा मोक्ष्यामि वाहं तं यदा रामः समाव्रजेत् । कृतार्थं मम भक्तस्य चिरं ध्यानरतस्य वै
शेष उवाच। इत्थमुक्त्वा महीपालः सेवकान्स्वयमादिशत् । गृह्णंतु वाहं प्रसभं मोच्यो नाश्वोऽक्षिगोचरः
अनेन सुमहाँल्लाभो भविष्यति तु मे मतम् । यद्रामचरणौ प्रेक्षे ब्रह्मशक्रादिदुर्ल्लभौ
स एव धन्यः स्वजनः पुत्रो वा बांधवोऽथवा । पशुर्वा वाहनं वापि रामाप्तिर्येन संभवेत्
तस्माद्गृहीत्वा क्रत्वश्वं स्वर्णपत्रेण शोभितम् । बध्नंतु वाजिशालायां कामवेगं मनोरमम्
इत्युक्तास्ते ततो गत्वा वाहं रामस्य शोभितम् । गृहीत्वा तरसा राज्ञे ददुः सर्वं शुभांगिनम्
राजा प्राप्य मुदा चाश्वं रामस्य दनुजार्दनः । सेवकान्प्राह बलिनो धर्मकृत्यविचक्षणः
वात्स्यायन महाबुद्धे शृणुष्वैकाग्रमानसः । न तस्य विषये कश्चित्परदाररतो नरः
न परद्रव्यनिरतो न च कामेषु लंपटः । न जिह्वाभिरतोन्मार्गे कीर्त्तयेद्रामकीर्तनात्
यः सेवकान्नृपो वक्ति यूयं सेवार्थमागताः । कथयंतु भवच्चेष्टां धर्मकर्मविशारदाः
एकपत्नीव्रतधरा न परद्रव्यलोलुपाः । परापवादानिरता न च वेदोत्पथं गताः
श्रीरामस्मरणादीनि कुर्वंति प्रत्यहं भटाः । तानहं रामसेवार्थं रक्षाम्यंतक कोपवान्