श्रीमहादेव उवाच- अथ वर्षसहस्रांते सर्वलोकमहेश्वरम् । अदितिर्जनयामास वामनं विष्णुमच्युतम्
श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं पूर्णेंदुसदृशद्युतिम् । सुन्दरं पुंडरीकाक्षमतिखर्वतनुं हरिम्
वटुवेषधरं देवं सर्ववेदांगगोचरम् । मेखलाजिनदण्डादि चिह्नैरंकितमीश्वरम्
तं दृष्ट्वा देवताः सर्वे शतक्रतुपुरोगमाः । स्तुत्वा महर्षिभिः सार्द्धं नमश्चक्रुर्महौजसम्
ततः प्रसन्नो भगवान्प्रोवाच सुरसत्तमान् । वामन उवाच- किं कर्तव्यं मया चाद्य तद्ब्रवीथ सुरोत्तमाः
श्रीशंकर उवाच-। ततः प्रहृष्टास्त्रिदशास्तमूचुः परमेश्वरम् । देवा ऊचुः । अस्मिन्काले बलेर्यज्ञो वर्त्तते मधुसूदन
अप्रत्याख्यानकालोऽयं तस्य दैत्यपतेः प्रभो । याचित्वा त्रिदिवं लोकं तन्नस्त्वं दातुमर्हसि
शंकर उवाच- इत्युक्तास्त्रिदशैस्सर्वैराजगाम बलिं हरिः । यागदेशे समासीनमृषिभिस्सार्द्धमष्टभिः
अभ्यागतं तु तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय दैत्यराट् । अभ्यागतः स्वयं विष्णुरितिहास समन्वितः
पूजयामास विधिना निवेश्य कुसुमासने । प्रणिपत्य नमस्कृत्य प्राह गद्गदया गिरा
बलिरुवाच- धन्योऽस्मि कृतकृत्योस्मि सफलं मम जीवितम् । त्वामर्च्चयित्वा विप्रेंद्र किं करोमि तव प्रियम्
आगतोऽसि यदर्थं त्वं मामुद्दिश्य द्विजोत्तमः । तत्प्रयच्छामि ते शीघ्रं ब्रूहि वेदविदां वर
शंकर उवाच- ततः प्रहृष्टमनसा तमुवाच महीपतिम् । वामन उवाच- शृणु राजेंद्र वक्ष्यामि ममागमनकारणम्
अग्निकुण्डस्य पृथिवीं देहि दैत्यपते मम । मम त्रिविक्रमपदां नान्यदिच्छामि मानद
सर्वेषामेव दानानां भूमिदानमनुत्तमम् । यो ददाति महीं राजा विप्रायाकिंचनाय वै
अंगुष्ठमात्रामपि वा स भवेत्पृथिवीपतिः । न भूमिदानसदृशं पवित्रमिह विद्यते
भूमिं यः प्रतिगृह्णाति भूमिं यश्च प्रयच्छति । उभौ तौ पुण्यकर्म्माणौ निधने स्वर्गगामिनौ
तस्माद्भूमिं महाराज प्रयच्छ त्रिपदीं मम । एतदल्पां महीं दातुं मा विशंक महीपते । जगत्त्रयप्रदानं तन्नाम भूप भविष्यति
शंकर उवाच- ततः प्रहृष्टवदनस्तथेत्याह महीपतिः । तस्मै महीप्रदानं तु कर्तुं मेने विधानतः
तं दृष्ट्वा दैत्यराजानं तदा तस्य पुरोहितः । उशना ह्यब्रवीद्वाक्यं मा राजन्दीयतां महीम्
शुक्र उवाच- एष विष्णुः परेशोऽथ देवैः संप्रार्थितो नृप । वंचयित्वा महीं सर्वां त्वत्तः प्राप्तुमिहागतः
तस्मान्मही न दातव्या तस्मै राजन्महात्मने । अन्यमर्थं प्रयच्छस्व वचनान्मम भूपते
श्रीशंकर उवाच- ततः प्रहस्य राजासौ तं गुरुं प्राह धैर्य्यतः । बलिरुवाच- प्रीतये वासुदेवस्य सर्वं पुण्यं कृतं मया
अद्य धन्योस्म्यहं विष्णुः स्वयमेवागतो यदि । तस्य प्रदेयमेवाद्य जीवितं च महत्सुखम्
तस्मादस्मै प्रयच्छामि त्रिलोकीमपि मा चिरम् । श्रीशंकर उवाच- इत्युक्त्वा भूपतिस्तस्य पादौ प्रक्षाल्य भक्तितः
वांच्छितां प्रददौ भूमिं वारिपूर्वं विधानतः । परिणीय नमस्कृत्य दत्वा वै दक्षिणां वसु
प्रोवाच तं पुनर्विप्रं प्रहृष्टेनांतरात्मना । बलिरुवाच- धन्योस्मि कृतकृत्योस्मि तव दत्वा महीं द्विज
यथेष्टा तव विप्रेंद्र तद्गृहाण महीमिमाम् । श्रीशंकर उवाच- तमुवाच नृपं विष्णू राजंस्तव समीपतः
मापयामि पदेनाद्य पृथिवीं तव पश्यतः । इत्युक्त्वा खर्वरूपं तद्विहाय परमेश्वरः
त्रिविक्रमवपुर्भूत्वा जग्राह पृथिवीमिमाम् । पंचाशत्कोटिविस्तीर्ण ससमुद्र महीधराम्