जाबालिरुवाच। एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य धर्मराजस्य धीमतः । पुण्यं ददौ महाराज आजन्मसमुपार्जितम्
यदा जन्मकृतैः पुण्यै रघुनाथार्चनोद्भवैः । एतेषां निरयान्मुक्तिर्भवत्वत्र मनोरमा
एवं कथयतस्तस्य जीवा निरयसंस्थिताः । तत्क्षणान्निरयान्मुक्ता जाता दिव्यवपुर्धराः
ऊचुस्ते जनकं राजंस्त्वत्प्रसादाद्वयं क्षणात् । दुःखदान्निरयान्मुक्ता यास्यामः परमं पदम्
तान्दृष्ट्वा सूर्यसंकाशान्नरान्निरयनिःसृतान् । तुतोष चित्ते सुभृशं सर्वभूतदयापरः
ते सर्वे प्रययुर्लोकं दिवं देवैरलंकृतम् । जनकं तु प्रशंसंतो महाराजं दयानिधिम्
जाबालिरुवाच। अथ तेषु प्रयातेषु नरकस्थेषु वै नृषु । राजा पप्रच्छ कीनाशं सर्वधर्मविदांवरम्
राजोवाच। धर्मराज त्वया प्रोक्तं यत्पातककरा नराः । आयांति तव संस्थानं न च धर्मकथारताः
मदागमनमत्राभूत्केनपापेन धार्मिक । तद्वै कथय सर्वं मे पापकारणमादितः
इति श्रुत्वा तु तद्वाक्यं धर्मराजः परंतप । कथयामास तस्यैवं यमपुर्यागमं तदा
धर्मराज उवाच। राजंस्तव महत्पुण्यं नैतादृक्कस्य भूतले । रघुनाथपदद्वंद्वमकरंद मधुव्रत
त्वत्कीर्ति स्वर्धुनी सर्वान्पापिनो मलसंयुतान् । पुनाति परमाह्लादकारिणी दुष्टतारिणी
तथापि पापलेशस्ते वर्तते नृपसत्तम । येन संयमिनीपार्श्वमागतः पुण्यपूरितः
एकदा तु चरंतीं गां वारयामास वै भवान् । तेन पापविपाकेन निरयद्वारदर्शनम्
इदानीं पापनिर्मुक्तो बहुपुण्यसमन्वितः । भुंक्ष्व भोगान्सुविपुलान्निजपुण्यार्जितान्बहून्
एतेषां करुणावार्धी रघुनाथो सुखं हरन् । संयमिन्या महामार्गे प्रेरयामास वैष्णवम्
नागमिष्यो यदि त्वं वै मार्गेणानेन सुव्रत । अभविष्यत्कथं तेषां निरयात्परिमोचनम्
त्वादृशाः परदुःखेन दुःखिताः करुणालयाः । प्राणिनां दुःखविच्छेदं कुर्वंत्येव महामते
जाबालिरुवाच। एवं वदंतं शमनं प्रणम्य स दिवंगतः । दिव्येन सुविमानेन अप्सरोगणशोभिना
तस्माद्गावोऽनिशं पूज्या मनसापि न गर्हयेत् । गर्हयन्निरयं याति यावदिंद्राश्चतुर्दश
तस्मात्त्वं नृपतिश्रेष्ठ गोपूजां वै समाचर । सा तुष्टा दास्यति क्षिप्रं पुत्रं धर्मपरायणम्
सुमतिरुवाच। तच्छ्रुत्वा धेनुपूजां स पप्रच्छ कथमादरात् । पूजनीया प्रयत्नेन कीदृशं कुरुते नरम्
जाबालि कथयामास धेनुपूजां यथाविधि । प्रत्यहं विपिनं गच्छेच्चारणार्थं व्रती तु गोः
गवे यवांस्तु संभोज्य गोमयस्थान्समाहरेत् । भक्षणीया यवास्ते तु पुत्रकामेन भूपते
सा यदा पिबते तोयं तदा पेयं जलं शुचि । सोच्चैः स्थाने यदा तिष्ठेत्तदानीं चासनस्थितः
दंशान्निवारयेन्नित्यं यवसं स्वयमाहरेत् । एवं प्रकुर्वतः पुत्रं दास्यते धर्मतत्परम्
सुमतिरुवाच। इति वाक्यं समाकर्ण्य पुत्रकाम ऋतंभरः । व्रतं चकार धर्मात्मा धेनुपूजां समाचरन्
प्रत्यहं कुरुते गां वै यवसाद्येन तोषिताम् । दंशान्न्यवारयद्धीमान्यवभक्षकृतादरः
एवं धेनुं पूजयतो गतास्तु दिवसा घनाः । वनमध्ये तृणादींश्च चरंतीमकुतोभयाम्
एकदा नृपतिस्तस्य वनस्य श्रीनिरीक्षणे । न्यस्तदृष्टिः सपरितो बभ्राम स कुतूहली