तं वीक्ष्य पतितं वीरः पुष्कलो भरतात्मजः । व्यगाहत व्यूहमिमं सर्ववीरैकशोभितम्
शेष उवाच। अथ पुत्रं समालोक्य पतितं व्यसुमुद्धतम् । विललाप भृशं राजा सुतदुःखेन दुःखितः
मूर्ध्नि संताडयामास पाणिभ्यामतिदुःखितः । कम्पमानो भृशं चाश्रूण्यमुञ्चन्नयनाब्जयोः
गृहीत्वा पतितं वक्त्रं चंद्रबिंबमनोरमम् । पुष्कलेषु क्षतासृग्भिः क्लिन्नं कुंडलशोभितम्
कुटिलभ्रूयुगं श्रेष्ठं संदष्टाधरपल्लवम् । स चुंबन्मुखपद्मेन विलपन्निदमब्रवीत्
हा पुत्र वीर कथमुत्सुकचेतसं मां । किं नेक्षसे विशदनेत्रयुगेन शूर । किं मद्विनोदकथयारहितस्त्वमेव । रोषोदधिप्लुतमनाः किल लक्ष्यसे च
वद पुत्र कथं मां त्वं प्रब्रूषे न हसन्पुनः । अमृतैर्मधुरास्वादैर्विनोदयसि पुत्रक
शत्रुघ्नाश्वं गृहाण त्वं सितचामरशोभितम् । स्वर्णपत्रेण शोभाढ्यं त्यज निद्रां महामते
एष प्रतापविशदः प्रतापाग्र्यः परंतपः । धनुर्बिभ्रत्पुरो भाति पुष्कलः परवीरहा
एनं वारय सत्तीक्ष्णैर्बाणैः कोदंडनिर्गतैः । कथं त्वं रणमध्ये वै शेते वीरविमोहितः
हस्तिनः पत्तयश्चैव रथारूढा भयार्दिताः । शरणं त्वां समायांति तानीक्षस्व महामते
पुत्र त्वया विना सोढुं कथं शक्तो रणांगणे । शत्रुघ्नसायकांस्तीक्ष्णांश्चंडकोदंडनिर्गतान्
अतो मां तु त्वया हीनं को वा पालयितुं क्षमः । यदि त्यक्ष्यसि निद्रा त्वं जयायाहं क्षमस्तदा
इत्थं विलप्य सुभृशं तताड हृदयं स्वकम् । बहुशः पाणिना राजा पुत्रदुःखेन दुःखितः
तदा विचित्र दमनौ स्व स्व स्यंदनसंस्थितौ । पितुश्चरणयोर्नत्वा ऊचतुः समयोचितम्
राजन्नस्मासु जीवत्सु किं दुःखं हृदि तद्वद । वीराणां प्रधने मृत्युर्वांच्छितो जायते महान्
धन्योऽयं बत चित्रांगो यो वीर भुवि शोभते । सकिरीटस्तु संदष्टदंतच्छदयुगः प्रभुः
कथयाशु किमद्यैव कुर्वस्ते कार्यमीप्सितम् । शत्रुघ्नवाहिनीं सर्वां हन्व आवामनाथिनीम्
अद्यैव पुष्कलं भ्रातुर्वधकारिणमाहवे । पातयावो रथाच्छित्त्वा शिरोमुकुटमंडितम्
त्यज शोकं सुदुःखार्तः कथं भासि महामते । आज्ञापयावां मानार्ह कुरु युद्धे मतिं तथा
इति वाक्यं समाकर्ण्य पुत्रयोर्वीरमानिनोः । शोकं त्यक्त्वा महाराजो युद्धाय मतिमादधात्
तावपि प्रतियोद्धारं वांच्छंतौ रणदुर्मदौ । जग्मतुः कटके शत्रोरनंतभटपूरिते
रिपुतापेन दमनो नीलरत्नेन चेतरः । युयुधाते रणे वीरौ प्रावृषीव बलाहकौ
राजा कनकसन्नद्धे रथे मणिविचित्रिते । रत्नकूबरशोभाढ्ये तिष्ठंश्चापधरो बली
ययौ योद्धुं तु शत्रुघ्नं वीरकोटभिरावृतम् । तृणीकुर्वन्महावीरान्धनुर्विद्याविशारदान्
तं योद्धुमागतं दृष्ट्वा सुबाहुं रोषपूरितम् । पुत्रनाशेन कुर्वंतं सर्वसैन्यवधादिकम्
शत्रुघ्नपार्श्वसंचारी हनूमांस्तमुपाद्रवत् । नखायुधो महानादं कुर्वन्मेघ इवाहवे
सुबाहुस्तं हनूमंतमागच्छंतं महारवम् । उवाच प्रहसन्वाक्यं रोषपूरितलोचनः
क्व गतः पुष्कलो हत्वा मत्पुत्रं रणमंडले । पातयाम्यद्य तस्याशु शिरो ज्वलितकुंडलम्
क्व शत्रुघ्नो वाहपालः क्व च रामः कुतो भटाः । प्राणहंतारमायांतं पश्यंतु प्रधने तु माम्