सीतया सहितं रामं लक्ष्मणेन समन्वितम् । सुग्रीवादिकपींद्रैश्च रक्षोभिः सबिभीषणैः
प्राप्तं निवेदय सुखात्पुष्पकासनसंस्थितम् । येन मे सोऽनुजः शीघ्रं सुखमेति मदागमात्
इति श्रुत्वा ततो वाक्यं रघुवीरस्य धीमतः । जगाम भरतावासं नंदिग्रामं निदेशकृत्
गत्वा स नंदिग्रामं तु मंत्रिवृद्धैः सुसंयतम् । भरतं भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह
कथयंतं मंत्रिवृद्धान्रामचंद्रकथानकम् । तदीय पदापाथोज मकरंदसुनिर्भरः
नमश्चकार भरतं धर्मं मूर्तियुतं किल । विधात्रा सकलांशेन सत्त्वेनैव विनिर्मितम्
तं दृष्ट्वा भरतः शीघ्रं प्रत्युत्थाय कृतांजलि । स्वागतं चेति होवाच रामस्य कुशलं वद
इत्येवं वदतस्तस्य भुजो दक्षिणतोऽस्फुरत् । हृदयाच्च गतः शोको हर्षास्रैः पूरिताननः
विलोक्य तादृशं भूपं प्रत्युवाच कपीश्वरः । निकटे हि पुरः प्राप्तं विद्धि रामं सलक्ष्मणम्
रामागमनसंदेशामृतसिक्तकलेवरः । प्रापयद्धर्षपूरं हि सहस्रास्यो न वेद्म्यहम्
जगाद मम तन्नास्ति यत्तुभ्यं दीयते मया । दासोऽस्मि जन्मपर्यंतं रामसंदेशहारकः
वसिष्ठोऽपि गृहीत्वार्घ्यं मंत्रिवृद्धाः सुहर्षिताः । जग्मुस्ते रामचंद्रं च हनुमद्दर्शिताध्वना
दृष्ट्वा दूरात्समायांतं रामचंद्रं मनोरमम् । पुष्पकासनमध्यस्थं ससीतं सहलक्ष्मणम्
रामोऽपि दृष्ट्वा भरतं पादचारेण संगतम् । जटावल्कलकौपीन परिधानसमन्वितम्
अमात्यान्भ्रातृवेषेण समवेषाञ्जटाधरान् । नित्यं तपः क्लिष्टतया कृशरूपान्ददर्श ह
रामोऽपि चिंतयामास दृष्ट्वा वै तादृशं नृपम् । अहो दशरथस्यायं राजराजस्य धीमतः
पुत्रः पदातिरायाति जटावल्कलवेषभृत् । न दुःखं तादृशं मेऽन्यद्वनमध्यगतस्य हि
यादृशं मद्वियोगेन चैतस्य परिवर्त्तते । अहो पश्यत मे भ्राता प्राणात्प्रियतमः सखा
श्रुत्वा मां निकटे प्राप्तं मंत्रिवृद्धैः सुहर्षितैः । द्रष्टुं मां भरतोऽभ्येति वसिष्ठेन समन्वितः
इति ब्रुवन्नरपतिः पुष्पकान्नभसोंऽगणात् । बिभीषणहनूमद्भ्यां लक्ष्मणेन कृतादरः
यानादवतताराशु विरहात्क्लिन्नमानसः । भ्रातर्भ्रातः पुनर्भ्रातर्भ्रातर्भ्रातर्वदन्मुहुः
दृष्ट्वा समुत्तीर्णमिमं रामचंद्रं सुरैर्युतम् । भरतो भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह । हर्षाश्रूणि प्रमुंचंश्च दंडवत्प्रणनाम ह
रघुनाथोऽपि तं दृष्ट्वा दंडवत्पतितं भुवि । उत्थाप्य जगृहे दोर्भ्यां हर्षालोकसमन्वितः
उत्थापितोऽपि हि भृशं नोदतिष्ठद्रुदन्मुहुः । रामचंद्रपदांभोजग्रहणासक्तबाहुभृत्
भरत उवाच। दुराचारस्य दुष्टस्य पापिनो मे कृपां कुरु । रामचंद्र महाबाहो कारुण्यात्करुणानिधे
यस्ते विदेहजा पाणिस्पर्शं क्रूरममन्यत । स एव चरणो राम वने बभ्राम मत्कृते
इत्युक्त्वाश्रुमुखो दीनः परिरभ्य पुनः पुनः । प्रांजलिः पुरतस्तस्थौ हर्षविह्वलिताननः
रघुनाथस्तमनुजं परिष्वज्य कृपानिधिः । प्रणम्य च महामंत्रिमुख्यानापृच्छ्य सादरम्
भरतेन समं भ्रात्रा पुष्पकासनमास्थितः । सीतां ददर्श भरतो भ्रातृपत्नीमनिंदिताम्
अनसूयामिवात्रेः किं लोपामुद्रां घटोद्भुवः । पतिव्रतां जनकजाममन्यतननाम च