दानमेव परं श्रेष्ठं सर्वपुण्येषु वै द्विज । दानेन नश्यते पापं सर्वं दानेन लभ्यते
नित्यं नैमित्तिकं काम्यमन्यदभ्युदयात्मकम् । अन्यं च परमं दानमिति पंचविधं स्मृतम्
प्रातर्मध्यापराह्णेषु त्रिषु कालेषु यत्नतः । यत्किंचिदपि दातव्यं नित्यमेव प्रकीर्तितम्
शून्यं दिनं न कर्तव्यमात्मार्थं हितमिच्छताम् । यस्मिन्कुले तु दत्तं यत्तत्रतत्रोपतिष्ठति
यः स्वयं भक्षयेन्मोहाददत्वा बुद्धिवर्जितः । उत्पादयाम्यहं रोगं तस्य भोगनिवारणम्
तेषु कार्येषु संतुष्टं बहुपीडाप्रदायकम् । मंदानलेन संयुक्तं द्वारं संतापकारकम्
त्रिषु कालेषु नो दत्तं ब्राह्मणेषु सुरेषु यैः । स्वयं तु भुंजते मिष्टं पापं तैस्तु महत्कृतम्
प्रायश्चित्तेन रौद्रेण तानहं परिशोधये । उपवासैर्महीदेव कायशोषकरादिकैः
चर्मकारो यथा चर्मकुंडस्योपरि निर्घृणे । शोधयेच्च कशाद्यैश्च कुद्रव्यं स्फोटयेद्यथा
तथाहं पापकर्तारं शोधयामि न संशयः । औषधीनां सुयोगैश्च कषायैः कटुकैर्ध्रुवम्
उष्णोदकैश्च संतापैर्वैद्यरूपेण नान्यथा । अन्ये भुंजंति तस्याग्रे भोगानन्यान्मनोगतान्
किं करोमि समर्थश्च न दत्तं दानमुत्तमम् । महता रोगरूपेण तमेनं परिवारयेत्
नित्यकालस्य यद्दानमात्मानं पापिभिर्यथा । न दत्तं च महीदेव श्रद्धया निजशक्तितः
तथायातान्प्रधक्ष्येतानुपायैर्दारुणैः किल । नैमित्तिकं प्रवक्ष्यामि दानकालं तवाग्रतः
महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थप्राप्तौ तथैव च । पितुः क्षयाहदिवसे वैशाखादिषु यत्नतः
मासेषु पुण्यकालेषु दानं नैमित्तिकं स्मृतम् । काम्यकालं प्रवक्ष्यामि यद्दानं फलदायकम्
व्रतादिकं समुद्दिश्य कामनाफलकल्पितम् । यत्कामं कथितं सम्यक्सर्वांगैरेव संगतम्
तस्य दानप्रभावेण भावनापरिभावितः । तादृक्फलं समश्नाति मानुषस्तत्प्रसादनात्
आभ्युदयं प्रवक्ष्यामि यच्च यज्ञादिषु स्मृतम् । जातकर्मादिकार्येषु मौञ्ज्याद्युद्वाहकर्मसु
प्रासादध्वजदेवानां प्रतिष्ठासु प्रयत्नतः । इत्यादिकं महीदेव दानमभ्युदयात्मकम्
प्रजावृद्धिकरं भोगयशःस्वर्गसुखप्रदम् । अंत्यं चैव प्रवक्ष्यामि शृणु दानं द्विजोत्तम
कामस्य संक्षयं ज्ञात्वा जरया परिपीडितः । दद्याद्दानानि यत्नेन कुर्यादाशां न कस्यचित्
मृते च मयि मे पुत्रा जायाबांधवसोदराः । कथमेते भविष्यंति मां विना सुहृदो मम
अहं वित्तविहीनो वा कथं जीवन्पुनस्तथा । भविष्यामीति विज्ञाय न ददाति हि किंचन
आशापाशशतैर्बद्धो भाग्यादेव कुमायया । मृत्युं प्रयाति मूढात्मा रुदंति च ततः सुताः
दुःखेन पीडिताः किचिंन्मोहेनाकुलचेतसः । स्वल्पमल्पं च वा दानं कथंचित्कल्पयंति ते
न तत्रास्मिन्गते काले महादुःखगते सति । विस्मरंति तदा दानं लोभाद्वा न ददत्यपि
मृतोऽयं च पिता ज्ञात्वा स्नेहपाशो निवर्त्तते । योऽसौ मृतो महीदेव मम पाशैर्नियंत्रितः
तृष्णा क्षुधा समाक्रांतो बहुदुःखैः प्रपीडितः । पच्यते नरके घोरे चिरकालं न संशयः
तस्माद्दानं प्रदातव्यं स्वयमेव न संशयः । कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च कस्य भार्या धनं च वा