संतोष एव परमं पुण्यं सौख्यादिकारणम् । असंतोषः परं पापमित्याह भगवान्हरिः
लोभः पापस्य बीजोऽयं मोहो मूलं च तस्य वै । असत्यं तस्य हि स्कंधो महाशाखा सुविस्तरात्
मदकौटिल्य पत्राणि कुबुद्ध्या पुष्पितः सदा । अनृतं तस्य सौगंध्यमज्ञानं फलमेव च
कुड्यं पाषंडचौराश्च क्रूराः कूटाश्च पापिनः । पक्षिणो मोहवृक्षस्य महाशाखासमाश्रिताः
अज्ञानं सुफलं तस्य रसो धर्मं फलस्य हि । भावोदकेन संवृद्धिस्तस्य श्रद्धा क्रतु प्रिया
अधर्मेषु रसस्तस्य उत्क्लेदैर्मधुरायते । तादृशैश्च फलैश्चैवसफलो लोभपादपः
तस्यच्छायां समाश्रित्य यो नरः परिवर्तते । फलानि तस्य सोऽश्नाति स्वपक्वानि दिनेदिने
फलानां च रसेनापि अधर्मेण तु पोषितः । स संपुष्टो भवेन्मर्त्यः पतनाय प्रयच्छति
तस्माच्चिंतां परिश्रित्य स्वामि लोभं न कारयेत् । धनपुत्रकलत्राणां चिंतामेतां न कारयेत्
यो हि विद्वान्नचेत्कांत मूर्खाणां पथमेव हि । मृषा चिंतयते नित्यं दिवारात्रौ विमोहितः
शुभार्थं च प्रविंदामि कथं पुत्रानहं लभे । एवं चिंतयते नित्यं दिवारात्रौ विमोहितः
क्षणमेकं प्रपश्येत्स चिंतामध्ये महत्सुखम् । पुनश्चैतन्यमायाति महादुःखेन पीड्यते
चिंतामोहौ परित्यज्य अनुवर्तस्व तं द्विज । संसारे नास्ति संबंधः केन सार्धं महामते
मित्राश्च बांधवाः पुत्राः पितामाता सुतास्तथा । स्वसंबंधा भवंत्येते कलत्रादि तथैव च
देवशर्मोवाच-। संबंधः कीदृशो भद्रे तन्मे विस्तरतो वद । येन जायंति ते सर्वे धनपुत्रादि बांधवाः
सुमनोवाच-। भर्तः पंचविधाः पुत्रा जायंते तान्वदाम्यहम् । न्यासापहारकं चैकमृणसंबंधिनं परम्
रिपुं लभ्यमुदासीनमिति कांत भवंति ते । लक्षणानि प्रवक्ष्यामि तेषामीश पृथक्पृथक्
पुत्रा मित्राः प्रिया भार्या पिता माता च बांधवाः । स्वेनस्वेन हि जायंते संबंधेन महीतले
न्यासापहारभावेन यस्य येन हृतं भुवि । न्यासस्वामी भवेत्पुत्रो गुणवान्रूपवान्भुवि
येन ह्यपहृतं न्यासं तस्य गेहे न संशयः । न्यासापहारणं दुःखं स दत्त्वा दारुणं गतः
न्यासस्वामी सुपुत्रोऽभून्न्यासापहारकस्य च । गुणवान्रूपवांश्चैव सर्वलक्षणसंयुतः
भक्तिं च दर्शयेत्तस्य पुत्रो भूत्वा दिनेदिने । प्रियवाङ्मधुरोवाग्मी बहुस्नेहं विदर्शयेत्
स्वीयं द्रव्यं समुद्ग्राह्य प्रीतिमुत्पाद्य चातुलाम् । यथा तेन प्रदत्तं तन्न्यासापहरणात्परम्
दुःखमेवं महाभाग दारुणं प्राणनाशनम् । तादृशं तस्य सो दद्यात्पुत्रो भूत्वा महागुणः
अल्पायुषस्तथा भूत्वा मरणं चोपगच्छति । दुःखं दत्वा प्रयात्येवं प्रहृत्यैवं पुनःपुनः
यदाह पुत्रपुत्रेति प्रलापं हि करोति यः । तदा हास्यं करोत्येष कस्तु पुत्रो हि कस्य च
अनेनापहृतं न्यासं मदीयं पापचारिणा । द्रव्यापहारणेनापि मम प्राणागताः किल
दुःखेन महता चैव असह्येन च वै पुरा । तदा दुःखं मया दत्वाद्रव्यमुद्ग्राह्यमुत्तमम्
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वैशाखमाहात्म्ये सप्ताशीतितमोऽध्यायः
एकोननवतितमोऽध्यायः 5.89 नारद उवाच- एवं संबोधितो विप्रो देवशर्मा द्विजोत्तमः । पुनः प्राह प्रियां भार्यां सहितां ज्ञानवादिनीम्