गुरुलोपकृतं पापं कथं ते समजायत । एतदाख्याहि मे तात यथा जानामि तत्वतः
मुकुंद उवाच- जन्मोपवीतकन्यानां धातारो निगमस्य च । यज्ञोपवीतदातुश्च नाज्ञाभंगः कृतो मया
श्वश्रुश्वशुरयोः सेवा भृत्येनेव कृता मया । तवापि शास्त्रदातुश्च नाज्ञाभंगः कृतो मया
पुरोधा यः कुलाचार्यो वेदवेदांतपारगः। तस्यापराद्धं केचिन्मे तत्र त्वं श्रोतुमर्हसि
यद्यस्माकं कुले पुत्रो जायते धर्मकोविद । तदा पुरोधसे धेनुमेकां वा तस्य दक्षिणाम्
दत्त्वा संच्छिद्यते नालमिति वंशस्य नः स्थितिः । पुरा ममैव पुत्रे तु जातमात्रे शुभेऽहनि
कुलक्रिया मया तात न कृता मूढबुद्धिना । तस्याश्चाकरणेनैव गुरुलोपकरोऽभवम्
निवेदितमिदं सर्वं गुरुलोपाद्यथा मम । पापमासीदनुज्ञा मे देहि यामि सुरालयम्
वेदायन उवाच- इंद्रप्रस्थांतरावर्तिन्येषा या कोशला शुभा । स्मृतिरस्याः प्रसादेन दृश्यते पूर्वजन्मनः
केन पुण्येन तीर्थेऽस्मिन्नस्थीनि पतितानि ते । मुकुंदाख्याहि चैतस्य स्मृतिरस्ति तवानघ
मुकंद उवाच- एकस्तु ब्राह्मणः कश्चित्सायं मद्गृहमागतः । तस्मै स्थानं मया दत्तं भोजनं च यथाविधि
सोऽपि भुक्त्वा यथाकामं सुष्वाप शयने शुभे । निशीथे तस्य सर्वांगे ज्वरोऽभूदति दारुणः
तेन पीडितसर्वांगो निद्रां लेभे न स द्विजः । प्रभात एव तत्याज प्राणान्मृत्यावुपस्थिते
तस्य दाहादि कर्माणि विहितानि मया गुरो । तदस्थीनि च गंगायां पातितानि विधानतः
तेन पुण्येन मेस्थीनि पतितानि शिवप्रदे । तीर्थेऽस्मिन्कोशले नाम्नि ब्रह्मदेवविनिर्मिते
नारद उवाच- स्वचरितमितिराजन्स द्विजः प्रोच्य सद्यः सुरसुभगशरीरो द्यां ययौ यानगत्या । इदमकथित मया तं तस्करात्प्राप्य मृत्युं व्यलभत दिवमेतत्तीर्थराजप्रसादात्
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे कालिंदीमाहात्म्ये मुकुंदोपाख्याने दशाधिकद्विशततमोऽध्यायः
नारद उवाच- शिवे तवपुरः सर्वं मुकंदाख्यानमुत्तमम् । कथितं चंडकस्यापि नापितस्य शृणुष्व मे
यस्मिन्दिने मुकुंदस्तु ब्राह्मणस्तेन घातितः । चंडकेन तदा राजंस्तद्वृत्तं नागरैः श्रुतम्
श्रुत्वा तैस्तन्नृपस्याग्रे निवेदितमिति स्फुटम् । नागरा ऊचुः । चंडकेन हतो राजन्मुकुंदो ब्राह्मणोत्तमः
नीतं च तद्धनं भूरि यद्युक्तं तद्विधीयताम् । त्वमस्माकं प्रजानां हि रक्षकः शासकोऽसताम्
नारद उवाच- इत्याकर्ण्य स भूपालो मंत्रिणं पार्श्ववर्तिनम् । उवाच कोपरक्ताक्षः किमेभिः कथ्यते शृणु
शीघ्रमानयतं पापं नोचेत्त्वां घातयाम्यहम् । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ पापिष्ठ साधूनां शं विधीयताम्
पीड्यंते विषये यस्य प्रजा दस्युभिरुल्बणैः । स नृपो नरकं याति तेभ्यस्ताश्चेन्न रक्षति
नारद उवाच- निशम्येति वचो राज्ञः सचिवः स शिवे नृपः । वेगेन हयमारुह्य पदातिशतसंयुतः
ययौ गृहे मुकुंदस्य तस्य बंधूनपृच्छत । मुकुंदः केन निहतः सत्यं ब्रूत ममाग्रतः
तं पापं निहनिष्यामि शासनाद्भूपतेरहम् । नारद उवाच- श्रुत्वेति मंत्रिणो वाक्यं प्रत्यूचुर्विप्रबांधवाः
विप्रबांधवा ऊचुः - चंडकेन हतो मंत्रिन्मुकुंदो नापितेन हि । इदं पलायमानस्य तस्योष्णीषं पपात वै
दृष्टः स्वचक्षुषा वध्वा मुकुंदस्यैव सोघकृत् । किं कुर्मस्तेन पापेन मज्जिताः शोकसागरे
नारद उवाच - इत्याकर्ण्य वचस्तेषां बंधूनां ब्राह्मणस्य हि । स मंत्री तस्य पापस्य नापितस्य गृहं ययौ