चेटिकोवाच । स्वामिन्केनापि चौरेण मम स्वामी हतो निशि । स्नुषाया भूषणं नीतं दुकूलानि च सर्वशः
स मृतः पतितो भूमौ हर्म्यस्योपरि तिष्ठति । तस्य माता वधूश्चैव भ्रातरश्च तदंतिके
विलपंति महाशोकसागरे पतिता गुरो । नारद उवाच- इत्याकर्ण्य परिव्राट्स वचनं चेटिकोदितम्
आरुह्य हर्म्यमद्राक्षीदात्मांते वासिनं मृतम् । तदंतिके समालोक्य बंधूनां क्रंदतो भृशम्
उद्धरिष्यन्निदं धीरः शोकाब्धेस्तानुवाच ह । वेदायन उवाच- देहमुद्दिश्य वात्मानं शोकोऽयं क्रियते त्वया
मातः कथय सत्यं मे नोभयोर्युज्यते हि सः । देहोऽयं भूतसंघातः प्रारब्धेः समुपार्जितः
तेषु क्षीणेषु भूतानां पृथक्त्वमुपजायते । यदेकीभवनं तेषां कर्मभिर्जन्म तन्नृणाम्
तन्नाशे तत्पृथक्त्वं च तदेव मरणं स्मृतम् । एक्यं पृथक्त्वं भूतानां कर्मार्धा नेयतो? बुधैः
अतो देहे न कर्तव्यः शोकः परवशे जडे । अनाद्यविद्यया जीवे दृष्टे मरणजन्मनी
देहस्यात्मन्यहं बुद्ध्या मन्यते नहि तत्र ते । तन्निवृत्तौ स तद्ब्रह्म यच्छुद्धं रूपवर्जितम्
स्वप्रकाशं जगद्धेतु हेत्वतीतं गुणोर्जितम् । नित्यं विज्ञानमानंद स्वभासा भासयज्जगत्
न जिह्वा लेढि तच्चक्षुर्न पश्यति शृणोति न । श्रुतिर्जिघ्रति न घ्राणं न त्वक्स्पृशति कर्हिचित्
अतीतमिंद्रियेभ्यस्तत्स्वप्रकाशकमात्मदृक् । अविषयं मनोदूरं बुद्धेरपि न गोचरम्
तस्यावताररूपाणि शुद्धसत्वानि देवताः । सेवंते तन्न जानंति रूपं यत्सदसत्परम्
एवं स्वरूपमात्मा यस्तं समुद्दिश्य कः कुधीः । क्रोधं कुर्याद्यतस्तस्य नोत्पत्तिर्नैव संक्षयः
इति श्रीपाद्मेमहापुराणे पचंपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे कालिंदीमाहात्म्ये नवाधिकद्विशततमोऽध्यायः
नारद उवाच- एवं प्रबोध्य तान्सर्वान्वचोभिः पारमार्थिकैः । स हंसः कारयामास क्रियास्तस्यात्मसंभवाः
अंतर्वत्नी मुकुंदस्य निर्बंधं कुर्वती वधूः । अनुगंतुं स्वभर्तारं विदुषा तेन वारिता
तस्यास्थीनि समादाय तेन सन्यासिना समम् । तद्भ्राता प्रययौ गंगाजले पातयितुं नृप
विप्रसन्यासिनौ तौ हि कतिभिर्वासरैर्नृप । सार्थलोकवशात्प्राप्तौ इंद्रप्रस्थेऽत्र सत्पदे
इंद्रप्रस्थांतरावर्तिन्येषा या कोशला नृप । अत्र सुप्तौ निशायां तौ यमुनातीरभूतले
आत्मनोरुभयोर्मध्ये न्यस्यास्थिपटसंपुटम् । मार्गखेदपरिक्रांतौ दशां सौषुप्तिकीं गतौ
निशीथेऽथ प्रसुप्तेषु सार्थलोकेषु कश्चन । एकः श्वा तत्र संप्राप्तः पक्वान्नादि जिहीर्षया
बभ्राम सर्वशिविरे जिघ्रन्पाकस्थलीं मुहुः । भाजनानि लिहन्मूर्ध्नि क्व च दंडाहतिं सहन्
केनचित्ताडितो मूर्ध्नि निशब्दं विद्रुतस्ततः । प्रतिचक्रुमशक्तस्तु स्त्रीजितः स्वस्त्रिया यथा
यत्रावकंडितः स श्वा दंडग्रावेष्टकादिभिः । पुनर्विवेश तत्रैव सान्नपात्रलिलिप्सया
भोगेच्छया यथा वेश्या स्नेहवान्निर्द्धनो जनः । भ्रमन्नेवं स चात्रापि यत्र सुप्तौ हि तावुभौ
सारमेयस्तयोर्मध्याज्जह्रे स पटसंपुटम् । नीत्वा स कियतीं भूमिं दंतैस्तत्पटसंपुटम्
विदार्यास्थीनि तत्स्थानि निर्मांसान्यवलोक्य सः । एतस्याः कोशलायास्तु जलमध्ये समाक्षिपत्
क्षिप्तमात्रेषु तेनास्थिष्वेतदंबुनि भूपते । दिव्यं विमानमास्थाय मुकुंदोऽत्र समागतः