तस्माद्भजध्वं मुनयः कृष्णं परममंगलम्
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे विष्णुभक्तिप्रशंसनं नाम पंचाशत्तमोऽध्यायः
ऋषय ऊचु- कर्मयोगः कथं सूत येन चाराधितो हरिः । प्रसीदति महाभाग वद नो वदतां वर
येनासौ भगवानीशः समाराध्यो मुमुक्षुभिः । तद्वदाखिललोकानां रक्षणं धर्मसंग्रहम्
तं कर्मयोगं वद नः सूत मूर्तिमयस्तु यः । इति शुश्रूषवो विप्रा भवदग्रे व्यवस्थिताः
सूत उवाच- एवमेव पुरा पृष्टो व्यासः सत्यवतीसुतः । ऋषिभिरग्निसंकाशैर्व्यासस्तानाह तच्छृणु
व्यास उवाच- शृणुध्वंमृषयः सर्वे वक्ष्यमाणं सनातनम् । कर्मयोगं ब्राह्मणानामात्यंतिकफलप्रदम्
आम्नायसिद्धमखिलं ब्राह्मणार्थं प्रदर्शितम् । ऋषीणां शृण्वतां पूर्वं मनुराह प्रजापतिः
सर्वव्याधिहरं पुण्यमृषिसंघैर्निषेवितम् । समाहितधियो यूयं शृणुध्वं गदतो मम
कृतोपनयनो वेदानधीयीत द्विजोत्तमः । गर्भाष्टमेऽष्टमेवाब्दे स्वसूत्रोक्तविधानतः
दंडी च मेखली सूत्री कृष्णाजिनधरो मुनिः । भिक्षाहारो गुरुहितो वीक्ष्यमाणो गुरोर्मुखम्
कार्पासमुपवीतार्थं निर्मितं ब्रह्मणा पुरा । ब्राह्मणानां त्रिवृत्सूत्रं कौशं वा वस्त्रमेव वा
सदोपवीती चैव स्यात्सदाबद्ध शिखो द्विजः । अन्यथा यत्कृतं कर्म्म तद्भवत्ययथाकृतम्
वसेदविकृतं वासः कार्पासं वा कषायकम् । तदेव परिधानीयं शुक्लं तांतवमुत्तमम्
उत्तरं तु समाम्नातं वासः कृष्णाजिनं शुभम् । अभावे गावयमपि रौरवं वा विधीयते
उद्धृत्य दक्षिणं बाहुं सव्यबाहौ समर्पितम् । उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कंठसज्जने
सव्यबाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः । प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्येकर्मणि योजयेत्
अग्न्यागारे गवां गोष्ठे होमे तप्ये तथैव च । स्वाध्याये भोजने नित्यं ब्राह्मणानां च सन्निधौ
उपासने गुरूणां च संध्ययोः साधुसंगमे । उपवीती भवेन्नित्यं विधिरेष सनातनः
मौंजी त्रिवृत्समां श्लिष्टां कुर्याद्विप्रस्य मेखलाम् । मुंजाभावे कुशेनाहुर्ग्रंथिनैकेन वा त्रिभिः
धारयेद्वैणवपालाशौ दंडौ केशांतिकौ द्विजः । यज्ञार्हवृक्षजं वाथ सौम्यमव्रणमेव च
सायंप्रातर्द्विजः संध्यामुपासीत समाहितः । कामाल्लोभाद्भयान्मोहात्त्यक्त्वैनां पतितो भवेत्
अग्निकार्यं ततः कुर्यात्सायंप्रातः प्रसन्नधीः । स्नात्वा संतर्पयेद्देवानृषीन्पितृगणांस्तथा
देवताभ्यर्चनं कुर्यात्पुष्पैः पत्रैर्यवांबुभिः । अभिवादनशीलः स्यान्नित्यं वृद्धेषु धर्मतः
असावहं भो नामेति सम्यक्प्रणतिपूर्वकम् । आयुरारोग्यसिद्ध्यर्थं तंद्रादिपरिवर्जितः
आयुष्मान्भव सौम्येति वचो विप्रोऽभिवादने । आकारश्चास्य नाम्नोंऽते वाच्यः पूर्वाक्षरप्लुतः
यो न वेत्त्यभिवादस्य विप्रः प्रत्यभिवादनम् । नाभिवाद्यः स विदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः
व्यत्यस्तपाणिना कार्यं पादसंग्रहणं गुरोः । सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः
लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव वा । अवाप्य प्रयतो ज्ञानं तं पूर्वमभिवादयेत्
नोदकं धारयेद्भैक्ष्यं पुष्पाणि समिधस्तथा । एवंविधानि चान्यानि न देवार्थेषु कर्म्मसु