सुवर्णंमणिमुक्तां वा यदि धान्यं प्रतिग्रहम् । स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चनेऽपि वा
निष्फलं तस्य तत्तीर्थं यावत्तत्फलमश्नुते । एवं तीर्थेन गृह्णीयात् पुण्येष्वायतनेषु च
निमित्तेषु च सर्वेषु अप्रमत्तो द्विजो भवेत् । कपिलां पाटलावर्णां प्रयागे यः प्रयच्छति
स्वर्णशृंगीं रौप्यखुरां चैलकंठीं पयस्विनीम् । प्रयागे श्रोत्रियं साधुं ग्राहयित्वा यथाविधि
शुक्लांबरधरं शांतं धर्मज्ञं वेदपारगम् । सा गौस्तस्मै च दातव्या गंगायमुनसंगमे
वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च । यावद्रोमाणि तस्या गोः संति गात्रेषु सत्तम
तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । यत्रासौ लभते जन्म सा गौस्तत्राभिजायते
न च पश्यत्यसौ घोरं नरकं तेन कर्मणा । उत्तरान्स कुरून्प्राप्य मोदते कालमक्षयम्
गवां शतसहस्रेभ्यो दद्यादेकां पयस्विनीम् । पुत्रान्दारान्तथा भृत्यान्गौरेका प्रतितारयेत्
तस्मात्सर्वेषु दानेषु गोदानं तु विशिष्यते । दुर्गमे विषमे घोरे महापातकसंभवे । गौरेव रक्षां कुरुते तस्माद्देया द्विजातये
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे द्विचत्वारिंशोऽध्यायः
युधिष्ठिर उवाच- यथा प्रयागस्य मुने माहात्म्यं कथितं त्वया । तथातथा प्रमुच्येऽहं सर्वपापैर्न संशयः
भगवन्केन विधिना गंतव्यं धर्मनिश्चयैः । प्रयागे यो विधिः प्रोक्तः तन्मे ब्रूहि महामुने
मार्कंडेय उवाच- कथयिष्यामि ते वत्स तीर्थयात्राविधिक्रमम् । यो गच्छेतकुरुश्रेष्ठ प्रयागं देवसंयुतम्
बलीवर्दसमारूढः शृणु तस्यापि यत्फलम् । वसते नरके घोरे गवां क्रोधे सुदारुणे
सलिलं च न गृह्णंति पितरस्तस्य देहिनः । यस्तु पुत्रांस्तथा बालान्स्नापयेत्पाययेत्तथा
यथात्मनस्तथा सर्वान्दानं विप्रेषु दापयेत् । ऐश्वर्यलोभान्मोहाद्वा गच्छेद्यानेन यो नरः
निष्फलं तस्य तत्तीर्थं तस्माद्यानं परित्यजेत् । गंगायमुनयोर्मध्ये यस्तु कन्यां प्रयच्छति
आर्षेण तु विधानेन यथाविभवसंभवम् । न पश्यति यमं घोरं नरकं तेन कर्मणा
उत्तरान्स कुरून्गत्वा मोदते कालमक्षयम् । पुत्रांस्तु दाराँल्लभते धार्मिकान्नयसंयुतान्
तत्र दानं प्रदातव्यं यथाविभवसंभवम् । तेन तीर्थफलैनैव वर्द्धते नात्र संशयः
स्वर्गे तिष्ठति राजेंद्र यावदाभूतसंप्लवम् । वटमूलं समाश्रित्य यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
सर्वलोकानतिक्रम्य रुद्रलोकं च गच्छति । तत्र ते द्वादशादित्यास्तपंते रुद्रमाश्रिताः
निर्दहंति जगत्सर्वं वटमूलं न दह्यते । नष्टचंद्रार्कपवनं यदा चैकार्णवं जगत्
स्वपित्यत्रैव वै विष्णुर्जायमानः पुनः पुनः । देवदानवगंधर्व ऋषयः सिद्धचारणाः
सदा सेवंति तत्तीर्थं गंगायमुनसंगमे । तत्र गच्छंति राजेंद्र प्रयागे संयुतं च यत्
तत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्चैव दिगीश्वराः । लोकपालाश्च साध्याश्च पितरो लोकसंमताः
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव परमर्षयः । अंगिरप्रमुखाश्चैव तथा ब्रह्मर्षयः परे
तथा नागाश्च सिद्धाश्च सुपर्णाः खेचराश्च ये । सरितः सागराः शैला नागा विद्याधरास्तथा
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः । गंगायमुनयोर्मध्ये पृथिव्या जघनं स्मृतम्