अवशिष्टेषु सर्वेषु वक्ष्यामि द्विजपुंगवाः । यथा श्रुतं महाप्राज्ञा वर्ण्यते शृणुत द्विजाः
क्रौंचद्वीपे महाभागाः क्रौंचो नाम महागिरिः । क्रौंचात्परो वामनको वामनादंधकारकः
अंधकारात्परो विप्रा मैनाकः पर्वतोत्तमः । मैनाकात्परतो विप्रा गोविंदो गिरिरुत्तमः
गोविंदात्परतश्चैव पुंडरीको महागिरिः । पुंडरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुंदुभिस्वनः
पुरस्ताद्द्विगुणस्तेषां विष्कंभो मुनिपुंगवाः । देशांस्तत्र प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु
क्रौंचस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः । मनोनुगात्परो देश उष्णो नाम तपोधनाः
उष्णात्परः प्रावरकः प्रावरादंधकारकः । अंधकारकदेशात्तु मुनिदेशः परः स्मृतः
मुनिदेशात्परश्चैव प्रोच्यते दुंदुभिस्वनः । सिद्धचारणसंकीर्णो गौरः प्रायोजनः स्मृतः
एते देशाः समाख्याता देवगंधर्वसेविताः । पुष्करे पुष्करो नाम पर्वतो मणिरत्नवान्
तत्र नित्यं प्रसरति स्वयं देवः प्रजापतिः । पर्युपासंति तं नित्यं देवाः सर्वे महर्षयः
वाग्भिर्मनोनुकूलाभिः पूजयंति द्विजोत्तमाः । जंबूद्वीपात्प्रवर्त्तन्ते रत्नानि विविधानि च
द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां मुनिसत्तमाः । विप्राणां ब्रह्मचर्येण सत्येन च दमेन च
आरोग्यायुष्प्रमाणाभ्यां द्विगुणं द्विगुणं ततः । एते जनपदा विप्रा द्वीपेषु तेषु सत्तमाः
उक्ता जनपदा येषु धर्मश्चैकः प्रवर्त्तते । ईश्वरो दंडमुद्यम्य स्वयमेव प्रजापतिः
द्वीपानेतान्मुनिवरा रक्षंस्तिष्ठति सर्वदा । स राजा स शिवो विप्राः स पिता स पितामहः
गोपायति द्विजश्रेष्ठाः प्रजाः स द्विजपंडिताः । भोजनं चात्र विप्रेंद्राः प्रजाः स्वयमुपस्थितम्
सिद्धमेव महाभागा भुंजते तद्धि नित्यदा । ततः परं महाशैलो दृश्यते लोकसंस्थितिः
चतुरस्रो महाप्राज्ञः सर्वतः परिमंडलः । तत्र तिष्ठंति विप्रेंद्राश्चत्वारो लोकसंमताः
दिग्गजा हि मुनिश्रेष्ठा वामनैरावतां जनाः । सुप्रतीकस्तथा विप्राः प्रभिन्नकरटामुखाः
तस्याहं परिमाणं न संख्यातुमिहमुत्सहे । असंख्यातः सुनित्यं हि तिर्यगूर्द्ध्वमधस्तथा
तत्र वै वायवो वांति दिग्भ्यः सर्वाभ्य एव च । असंबंधा मुनिश्रेष्ठास्तान्निगृह्णंति ते द्विजाः
पुष्करैः पद्मसंकाशैर्विकर्षंति महाप्रभैः । शतधा पुनरेवाशु ते तान्मुंचंति नित्यशः
श्वसद्भिर्मुखनासाभ्यां दिग्गजैरिव मारुताः । आगच्छंति द्विजश्रेष्ठास्तत्र तिष्ठंति वै प्रजाः
यथोद्दिष्टं मया प्रोक्तं सनिर्माणमिदं जगत् । श्रुत्वेदं पृथिवीमानं पुण्यदं च मनोनुगम्
श्रीमांस्तरति विप्रेंद्राः सिद्धार्थः साधुसंमतः । आयुर्बलं च कीर्त्तिश्च तस्य तेजश्च वर्द्धते
यः शृणोति समाख्यातुं पर्वणीदं धृतव्रतः । प्रीयंते पितरस्तस्य तथैव च पितामहाः
ऋषय ऊचुः-। पृथिव्या हि परीमाणं संस्थानं सरितस्तथा । त्वत्तः श्रुत्वा महाभाग अमृतं पीतमेव च
तत्र भूमौ च तीर्थानि पावनानीति नः श्रुतम् । आचक्ष्व तानि सर्वाणि यथाफलकराणि च । सविशेषं महाप्राज्ञ श्रोतुमिच्छामहे तव
सूत उवाच-। धन्यं पुण्यं महाख्यानं पृष्टमेव तपोधनाः । यथामति प्रवक्ष्यामि यथायोगं यथाश्रुतम्
पुरातनं प्रवक्ष्यामि देवर्षेर्नारदस्य हि । युधिष्ठिरेण संवादं शृणु तद्द्विजसत्तमाः