नाम्ना कपीश्वरादित्यं चक्रुस्तीर्थमनुत्तमम् । यत्र तीर्थे नरः स्नात्वा कृत्वा वा पितृतर्पणम्
दृष्ट्वा कपीश्वरादित्यं मुच्यते ब्रह्महत्यया । तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं चैत्राष्टम्यां विशेषतः
हनुमत्प्रमुखैस्तत्र स्नातं यत्र दिनत्रयम् । कपितीर्थप्रभावोऽयं भवत्यै समुदीरितः
अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा कपीश्वरम् । रूपवान्बहुभोगश्च जायते नात्र संशयः
बलं वांछति यो लोको धर्मं वा पुत्रमेव च । सर्वं स तु लभेन्नित्यं कपितीर्थप्रभावतः
इति श्रीपाद्मेमहापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमामहेश्वर। संवादे कपितीर्थमाहात्म्यं नाम द्विचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः
महादेव उवाच। ब्रह्मवल्ली महत्तीर्थं ततो गच्छेत्सुरेश्वरि । तस्य तीर्थस्य स्वरूपं साक्षाच्छृणु सुरोत्तम
यत्र साभ्रमती तोयं ब्रह्मवल्ल्यंभसा सह । युज्यते ब्रह्मतीर्थं तत्प्रयागेन समं स्मृतम्
तत्र पिंडप्रदानेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । पितॄणां जायते नूनं ब्रह्मणो वचनं यथा
गयाश्राद्धसमंपुण्यंब्रह्मवल्ल्यांविशेषतः । यत्रज्ञात्वाप्रकुर्वंतिपितरस्तृप्तिमाप्नुयुः
गोदानंभूमिदानंचअन्नदानंतथैवच । एतद्दानसमं पुण्यं ब्रह्मवल्ल्यां विशेषतः
अत्रैव सनकाद्यास्तु स्नात्वा च विधिपूर्वकम् । परंब्रह्मपदध्यानाद्विष्णुलोकमवाप्नुयुः
पुष्करे चैव गंगायां क्षेत्रे चामरकंटके । तत्र गत्वा तु देवेशि यत्फलं लभते नरः
तत्फलं समवाप्नोति ब्रह्मवल्ल्यां विशेषतः । चंद्र सूर्योपरागे च दानं ये ददते नराः
तत्फलं समवाप्नोति ब्रह्मावल्ल्यां सुरेश्वरि । दिव्यरूपधरास्ते च शंखचक्रगदाधराः
तेऽपि स्वर्गे हि गच्छंति स्नानं कृत्वा सुरेश्वरि । धृत्वा तुलसिजां मालां नारायणमनुस्मरन् । वैकुंठं दिव्यमानंदं याति वै पदमव्ययम्
इति ब्रह्मवल्लीतीर्थमाहात्म्यम् । वृषतीर्थं ततो गच्छेत्खंडतीर्थेऽतिविश्रुतम् । तत्र स्नात्वा दिवं गावो गोलोकं च पुराश्रिताः
खंडरूपेण धर्मेण या गावो लोकमातरः । शापाद्भ्रष्टावितास्तेन खंडतीर्थमथोच्यते
पार्वत्युवाच। शापो हि लोकमातॄणां गवां कस्य पुराऽभवत् । कथं लोकात्परिभ्रष्टाः कथं धर्मेण रक्षिताः
महादेव उवाच। पुरा वृषेण गोलोके क्रीडता सह मातृभिः । मुक्तं तथा शकृन्मूत्रं पतितं हरमूर्द्धनि
ततस्तासां ददौ शापं तेन दोषेण वै हरः । नष्टसंज्ञा स्वलोकाच्च गावो यास्यथ मेदिनीम्
गावः शप्ता भगवता संप्रसाद्य पुनर्हरम् । प्राप्स्यामहे पुनर्लोकं इति देवं ययाचिरे
यदा साभ्रमती तीर्थे ब्रह्मवल्ली समीपतः । खंडसंज्ञह्रदे स्नात्वा स्वर्गं वै प्राप्स्यथ ध्रुवम्
ततस्तस्मिन्ह्रदे स्नात्वा गावो गोपतिना सह । स्वर्गं गता शुद्धतमा महादेवसमीपतः
गोह्रदे तु नरः स्नात्वा कृत्वा वै पितृतर्पणम् । गवां लोकमवाप्नोति दाहप्रलयवर्जितम्
तत्र स्थित्वा निराहारो गोपिंडं च ददाति वै । स नरः सुखमेधेत यावदिंद्राश्चतुर्दश
गवांकोटिप्रदानेन यत्फलं प्राप्यते ध्रुवम् । तत्फलं समवाप्नोति खंडतीर्थे न संशयः
गृहीत्वा वृषमूत्रं च तीर्थं यः पिबते नरः । तत्क्षणादेव शुद्धिः स्यात्खंडतीर्थे न संशयः
खंडतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । ये गच्छंति सुरश्रेष्ठ ते नराः पुण्यभागिनः
तत्र गत्वा सुरश्रेष्ठे गवां पूजनमाचरेत् । वृषभं च ततः पूज्य स्नानं कृत्वा समाहितः