तत्वं तेन विना देवि न दृष्टं न श्रुतं मया । अतो विष्णुर्महादेवः केशवः क्लेशनाशनः । तीर्थरूपेण वर्तेत द्वीपे ह्यस्मिन्सुरेश्वरि
तानि तीर्थानि वक्ष्यामि सांप्रतं नात्र संशयः । प्रथमं पुष्करं क्षेत्रं तीर्थानां प्रवरं शुभम् । वाराणसी द्वितीयं तु क्षेत्रं मुक्तिप्रदायकम्
तृतीयं नैमिषं क्षेत्रमृषीणां पावनं स्मृतम् । प्रयागं वै चतुर्थं तु तीर्थानामुत्तमं स्मृतम्
कार्मुकं पंचमं प्रोक्तं उत्पन्नं गंधमादने । एकादशं कान्यकुब्जं यत्र तिष्ठति वामनः
सप्तमं विश्वकायं तु अवरे पर्वते शुभे । अष्टमं गौतमाख्यं च मंदरे निर्मितं पुरा
मदोत्कटं तु नवमं दशमं रथचैत्रकम् । एकादशं कान्यकुब्जं यत्र तिष्ठति वामनः
द्वादशं मलयं चैव कुब्जाम्रकमतः परम् । विश्वेश्वरं गिरिकर्णं केदारं गतिदायकम्
बाह्यं हिमवतः पृष्ठे गोकर्णे गोपकं तथा । स्थानेश्वरं हिमाद्रौ च बिल्वके बिल्वपत्रिकम्
श्रीशैले माधवं तीर्थं भद्रं भद्रेश्वरे तथा । वाराहे विजयं प्रोक्तं वैष्णवं वैष्णवे गिरौ
रौद्रं तु रुद्रकोटे तु पैत्र्यं कालिजरे गिरौ । कंपिले कापिलं तीर्थं मुकुटे कर्कोटकं तथा
शालग्रामोद्भवं तीर्थं गल्लिकायां सुरेश्वरि । नर्मदायां शिवाख्यं तु मायायां विश्वरूपकम्
उत्पलाक्षं सहस्राक्षं जातं वै रैवते गिरौ । गंगायां पितृतीर्थं च विष्णुपादोद्भवं तथा
विपाशायां विपापा च पाटले पुंड्रवर्द्धनम् । नारायणं सुपार्श्वे तु त्रिकूटे विष्णुमंदिरम्
विपुले विपुलं नाम कल्याणं मलयाचले । कौरवं कोटितीर्थे च सुगंधं गंधमादने
कुब्जाम्रके त्रिसंध्यं तु गंगांद्वारे हरिप्रियम् । शैलं विंध्यप्रदेशे तु बदर्यां सारस्वतं स्मृतम्
कालिद्यां कालरूपं च सह्ये वै सायकं स्मृतम् । चांद्रं चंद्रप्रदेशे तु रमणं तीर्थनायकम्
यमुनायां मृगाख्यं तु करवीरे कुरूद्भवम् । विनायके पर्वते वै उमाख्यं तीर्थमेव च
आरोग्यं भास्करे देशे महाकाले महेश्वरम् । तीर्थं अभयदं नामामृताख्यं विंध्यकंधरे
मंडपे विश्वरूपं च स्वाहाख्यं ईश्वरे पुरे । वैगलेयं प्रचंडायां चांडिकंमरकंटके
सोमेश्वरं तथा तीर्थे प्रभासे पुष्करं तथा । देवमात्रं सरस्वत्यां पारावततटे स्थितम्
महालयं महापद्मे पयोष्ण्यां पिंगलेश्वरम् । सिंहिकायां तथा तीर्थं सौरवेरविसंज्ञकम्
कार्तिकं कृत्तिकाक्षेत्रे शांकरं शंकरे गिरौ । उत्पलाख्यं ततो दिव्यं सुभद्रा सिंधुसंगमे
गाणपत्यं ततश्चैव पर्वतो विष्णुसंज्ञके । जालंधरे ततः प्रोक्तं तीर्थं विष्णुमुखं च यत्
तारे वै तारकं प्रोक्तं पर्वते विष्णुसंज्ञके । देवदारुवने पौंड्रं पौष्कं काश्मीरमंडले
भौमं हिमं हिमाद्रौ च तुष्टिकं पौष्टिकं पुनः । कपालमोचनं तीर्थं जातं मायापुरे तथा
शंखोद्धारं ततश्चैव देवं वै शंखधारकम् । पिंडे वै पिंडनामानं सिद्धे वैखानसं भवेत्
अच्छोदे विष्णुकामं तु धर्मकामार्थमोक्षदम् । औषध्यं चोत्तरेकूले कुशद्वीपे कुशोदकम्
मन्मथं हेमकूटे तु कुमुदे सत्यवादनम् । वदंत्यावाश्वकं तीर्थं विंध्ये वै मातृकं स्मृतम्
चित्ते ब्रह्ममयं तीर्थं तीर्थानां पावनं स्मृतम् । एतेषां सर्वतीर्थानामुत्तमं शृणु सुंदरि
विष्णोर्नाममयं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । ब्रह्महा हेमहारी वा बालहा गोघ्न एव च