ईश्वरस्यांतिकस्था च ग्रहीतुं तां ससार सः। ततः कामविचेताश्च उन्मत्तीकृतचेतनः
न जहाति शिवां धात्रीं पार्वतीं दैत्यपुंगवः। ततो ध्यानात्समागम्य मिलितः पार्वतीं धवः
दृष्ट्वा तं च स दैत्येन्द्रः प्रगतस्तु स्वमालयम्। सज्जीकृत्य स्वयोधांश्च शंभुं जेतुं समुत्सुकः
गौरीमेव समानेतुं काममोहादचेतनः। एतच्छ्रुत्वा तु त्रिदशा गत्वा तं नंदिनेरिताः
अकुर्वंश्च महद्युद्धं घोरं लोकभयंकरम्। दैत्यान्रणे मृतांस्तत्र दैत्याचार्यो ह्यजीवयत्
एतद्वृत्तं तु कैलासे सर्वे चैव न्यवेदयन्। क्रोधाच्छंभुस्तदा वाक्यं नंदिनं निजगाद ह
गच्छ दैत्यालयं वीर द्रुतमेव ममाज्ञया। पश्यतां सर्वदैत्यानां दैत्येंद्रस्य च संसदि
गृहीत्वा चिकुरेऽत्यर्थं भार्गवं तं दुरात्मकम्। लब्ध्वा चास्मत्सकाशं वै विह्वलं चानय क्षणात्
ततो नंदीश्वरः श्रीमान्पार्वतीपतिनेरितः। काव्यं तं कुंतले धृत्वा दैत्यानां पुरतो बलात्
आनयंतं च तं दैत्या जघ्नुः प्रहरणैः शरैः। न शेकुस्ते रुजां कर्तुं नंदिनो बलशालिनः
देवानामग्रतो नंदी गृहीत्वा तं च कुंतले। हरस्य पुरतो हृष्टः सह तेन समाययौ
गृहीत्वा भार्गवं शंभुरसुराणां गुरुं रुषा। अगिलद्रौद्रमूर्तोऽसौ कालांतकसमः प्रभुः
ततो दैत्यपतिः क्रुद्धः सर्वसैन्यवृतो बली। दुद्राव शंकरं तत्र घोरैः प्रहरणादिभिः
त्रिदशाश्च तथा क्रुद्धास्ततो विद्याधरादयः। प्रययुः समरं तत्र दैत्यानां च भृशं रुषा
एतस्मिन्नंतरे घोरं युद्धं भीष्मं समुत्थितम्। देवदानवयोरेवं सर्वलोकभयंकरम्
ततः प्रत्ययितास्त्रैश्च देवा निघ्नंति दानवान्। दनुजा निर्जरांस्तत्र विनिघ्नंति महाहवे
शातकुंभमयाङ्गैस्ते शरैर्वज्रसमानकैः। बिभिदू रत्नपुंखैश्च परस्परजयैषिणः
दीपयंति भृशं कांतैस्तद्गात्राणि नभांसि च। वीर्यवंतो महादैत्या न मोघैरस्त्रसंचयैः
हत्वा च पातयामासुः काश्यपाः सुरसत्तमाः। जगद्व्याप्तं महासैन्यं बलायुधसुसंवृतम्
नीतं क्षयं सुरैः सर्वैः शस्त्रैः प्रत्ययितैः क्षणात्। स्वयं च युध्यमानेन महादेवेन यत्नतः
शूलोद्धृतोपि सुचिरमविनष्टोऽथ नम्रधीः। अन्धको गणतां नीत्वा कृतो भृंगीरिटिर्द्विज
ततो देवान्समाभाष्य शुक्रमुद्गीर्णवान्शिवः। भूमौ निपतितो गर्भस्ततो भौम इति स्मृतः
शुक्रश्शिवं समाभाष्य गतो दैत्यान्मुदान्वितः। एवं भौमस्समुत्पन्नो हरांशो भूसमुद्भवः
तस्य पूजा चतुर्थ्यां तु भौमवारे च सुव्रतैः। दशाद्यरिष्टे च तथा गोचरेऽनिष्टराशिगे
त्रिकोणे मंडले चैव रक्तपुष्पानुलेपनैः। एवं वै पूजितो भौमः प्रयच्छति मतिं धनम्
पुत्रान्सुखंयशश्चैवकिंभूयःश्रोतुमिच्छसि। व्यास उवाच-। एतद्वः कथितं शिष्या धर्माख्यानं शुभावहम्
यच्छ्रुत्वा न पुनर्भूयो जायते म्रियतेपि वा। द्विजातीनां पुण्यदं च संसेव्यं च शुभेप्सुभिः
यथासुखं च गच्छध्वं कृतकृत्या ममाज्ञया। ब्रह्मोवाच-। एवं विश्राव्य भगवान्व्यासः सत्यवतीसुतः
निर्णीय धर्मं विविधं शम्याप्रासमगात्सुत। त्वमपि श्रद्धया वत्स ज्ञात्वा तत्त्वं यथासुखम्
विहरस्व यथाकालं गायमानो हरिं मुदा। लोकान्धर्मं चोपदिशन्प्रीणयन्जगतां गुरुम्