तस्मिंश्च नगरे रम्ये नित्यं च धनिनो गृहे। पौरेश्च प्रचुरं वित्तं हृतं राज्ञा श्रुतं तदा
श्रुत्वा सर्वान्निशाचारानाहूय नृपती रुषा। जीवितुं यदि वो वांछा चोरं मामद्य दास्यथ
गृहीत्वा तु नृपस्याज्ञां यत्तैर्जिघृक्षयाकुलैः। चारैश्चोरो गृहीतस्तैर्बलाच्चैव नृपाज्ञया५० 1.51.
नगरोपांतदेशे च वृक्षमूले घने वने। समाधिस्थोमहातेजामांडव्योमुनिपुंगवः
व्यातिष्ठद्वह्निसंकाशो योगिनां प्रवरो मुनिः। अंतर्नाडीगतो वायुः किंचिन्न प्रतिभाति च
तं ब्रह्मतुल्यं तिष्ठन्तं दृष्ट्वा दुष्टा महामुनिम्। चोरोयमद्भुताकारो धूर्तस्तिष्ठति कानने
एवमुक्त्वा तु तं पापा बबन्धुर्मुनिसत्तमम्। नोक्ताश्च नेक्षितास्तेन पुरुषा अतिदारुणाः
ततो राजा उवाचेदं संप्राप्तस्तस्करो मया। उपांते च पथिद्वारे कुरुध्वं घोरदण्डनम्
मांडव्यश्च मुनिस्तत्र पथिशूले च कीलितः। पायुदेशे च तैर्दत्तं शूलं यावच्च मस्तकम्
व्यथां स च न जानाति शूले विद्धतनुर्यमात्। अन्यैरपि कृतो दण्डः कृतस्तैस्तु मनोहितः
एतस्मिन्नंतरे रात्रावंधकारे घनोन्नते। स्वपतिं पृष्ठतः कृत्वा प्रययौ सा पतिव्रता
मांडव्यस्य तनौ सङ्गात्कुष्ठिनो गंध आगतः। भग्नः समाधिस्तस्यैवं कुष्ठिसंसर्गतो ध्रुवम्
मांडव्य उवाच- एवं येनाधुना कृच्छ्रं कारितं गात्रवेदनम्। स एव भस्मतां यातु प्रोदिते च विरोचने
मांडव्येनैवमुक्तस्स पपात धरणीतले। ततः पतिव्रता चाह ब्रध्नो नोदयतु ध्रुवं
दिनत्रयं गृहं नीत्वा शापाद्वेश्मगता ततः। शयनीये स्थितं रम्ये धृत्वाऽतिष्ठत्पतिव्रता
शप्त्वा तं च मुनिश्रेष्ठो गतो देशमभीष्टकम्। सूरो नोदयते लोके यावच्चैव दिनत्रयम्
निखिलं व्यथितं दृष्ट्वा त्रैलोक्यं सचराचरम्। शतक्रतुं पुरस्कृत्य गता देवाः पितामहम्
वृत्तं न्यवेदयन्सर्वं पद्मयोनौ दिवौकसः। कारणं च न जानीमस्त्वं तु योग्यं विधेहि नः
ब्रह्मोवाच- पतिव्रताया यद्वृत्तं मांडव्यस्य मुनेश्च यत्। यथा नोदयते ब्रध्नो धाता देवेष्ववेदयत्
ततो देवा विमानैश्च पुरस्कृत्य प्रजापतिम्। गतास्तदंतिकं विप्र तूर्णं सर्वे च भूतलम्
तेषां श्रिया विमानानां मुनीनां किरणैस्तथा। शतसूर्यमिवाभाति नान्यत्र च गृहोदरे
हा हतास्मि कथं सूरो मद्गृहे समुपस्थितः। अदृश्यंत तया देवा विमानैर्हंससन्निभैः
एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा तामुवाच पतिव्रताम्। अखिलानां च देवानां द्विजानां च गवां तथा
यथैव निधनं तेषां कथं ते परिरोचते। मातः क्रोधं त्यजस्वाद्य सूर्यस्योदयनं प्रति
पतिव्रतोवाच- सर्वलोकानतिक्रम्य पतिरेको गुरुर्मम। अस्य मृत्युर्मुनेश्शापादुदिते च विरोचने
तेनैव कारणेनैष मया शप्तो दिवाकरः। न कोपान्न च मोहाच्च लोभात्कामान्न मत्सरात्
ब्रह्मोवाच- एकस्य निधनेनैव त्रैलोक्यस्य हितं भवेत्। ततस्ते चाधिकं पुण्यं मातरेवं भविष्यति
सा चोवाच विधिं तत्र देवानामग्रतः सती। पतिं त्यक्त्वा च मे सत्यं शिवं मे नानुरोचते
ब्रह्मोवाच- उदिते च खगे सौम्ये पत्यौ ते भस्मतां गते। स्वस्थेभूते च त्रैलोक्ये करिष्यामि हितं तव
भस्मनः पुरुषो भाव्यः कामदेवसमप्रभः। गुणैः सर्वैर्युतो भर्ता रतिवत्त्वं च सर्वदा